අචෙතනං බ්රාහ්මණ අස්සුණන්තන්ති ඉදං සත්ථා පරිනිබ්බානමඤ්චෙ නිපන්නො ආනන්දත්ථෙරං ආරබ්භ කථෙසි. සොහායස්මා “අජ්ජ රත්තියා පච්චූසසමයෙ සත්ථා පරිනිබ්බායිස්සතී”ති ඤත්වා “අහඤ්චම්හි සෙක්ඛො සකරණීයො, සත්ථු ච මෙ පරිනිබ්බානං භවිස්සති, පඤ්චවීසති වස්සානි සත්ථු කතං උපට්ඨානං නිප්ඵලං භවිස්සතී”ති සොකාභිභූතො උය්යානඔවරකෙ කපිසීසං ආලම්බිත්වා පරොදි. සත්ථා තං අපස්සන්තො “කහං, භික්ඛවෙ, ආනන්දො”ති පුච්ඡිත්වා තමත්ථං සුත්වා තං පක්කොසාපෙත්වා “කතපුඤ්ඤොසි ත්වං, ආනන්ද, පධානමනුයුඤ්ජ, ඛිප්පං හොහිසි අනාසවො, මා චින්තයි, ඉදානි තයා මම කතං උපට්ඨානං කිංකාරණා නිප්ඵලං භවිස්සති, යස්ස තෙ පුබ්බෙ සරාගාදිකාලෙපි මම කතං උපට්ඨානං නිප්ඵලං නාහොසී”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො බාරාණසිතො අවිදූරෙ පලාසරුක්ඛදෙවතා හුත්වා නිබ්බත්ති. තදා බාරාණසිවාසිනො මනුස්සා දෙවතාමඞ්ගලිකා අහෙසුං නිච්චං බලිකරණාදීසු පයුත්තා. අථෙකො දුග්ගතබ්රාහ්මණො “අහම්පි එකං දෙවතං පටිජග්ගිස්සාමී”ති එකස්මිං උන්නතප්පදෙසෙ ඨිතස්ස මහතො පලාසරුක්ඛස්ස මූලං සමං නිත්තිණං කත්වා පරික්ඛිපිත්වා වාලුකං ඔකිරිත්වාව සම්මජ්ජිත්වා රුක්ඛෙ ගන්ධපඤ්චඞ්ගුලිකානි දත්වා මාලාගන්ධධූමෙහි පූජෙත්වා දීපං ජාලෙත්වා “සුඛං සයා”ති වත්වා රුක්ඛං පදක්ඛිණං කත්වා පක්කමති. දුතියදිවසෙ පාතොව ගන්ත්වා සුඛසෙය්යං පුච්ඡති. අථෙකදිවසං රුක්ඛදෙවතා චින්තෙසි “අයං බ්රාහ්මණො අතිවිය මං පටිජග්ගති, ඉමං බ්රාහ්මණං වීමංසිත්වා යෙන කාරණෙන මං පටිජග්ගති, තං දස්සාමී”ති. සා තස්මිං ඛණෙ බ්රාහ්මණෙ ආගන්ත්වා රුක්ඛමූලෙ සම්මජ්ජන්තෙ මහල්ලකබ්රාහ්මණවෙසෙන සමීපෙ ඨත්වා පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ අස්සුණන්තන්ති අචෙතනත්තාව අසුණන්තං. ජානොති තුවං ජානමානො හුත්වා ධුවං අප්පමත්තොති නිච්චං අප්පමත්තො.

තං සුත්වා බ්රාහ්මණො දුතියං ගාථමාහ –

තත්ථ දූරෙ සුතොති බ්රාහ්මණ අයං රුක්ඛො දූරෙ සුතො විස්සුතො, න ආසන්නට්ඨානෙයෙව පාකටො. බ්රහා චාති මහන්තො ච. දෙසෙ ඨිතොති උන්නතෙ සමෙ භූමිප්පදෙසෙ ඨිතො. භූතනිවාසරූපොති දෙවතානිවාසසභාවො, අද්ධා එත්ථ මහෙසක්ඛා දෙවතා නිවුත්ථා භවිස්සති. තෙ ධනස්ස හෙතූති ඉමඤ්ච රුක්ඛං යෙ චෙත්ථ නිවුත්ථා භූතා, තෙ ධනස්ස හෙතු නමස්සාමි, න නික්කාරණාති.

තං සුත්වා රුක්ඛදෙවතා බ්රාහ්මණස්ස පසන්නා “අහං, බ්රාහ්මණ, ඉමස්මිං රුක්ඛෙ නිබ්බත්තදෙවතා, මා භායි, ධනං තෙ දස්සාමී”ති තං අස්සාසෙත්වා අත්තනො විමානද්වාරෙ මහන්තෙන දෙවතානුභාවෙන ආකාසෙ ඨත්වා ඉතරා ද්වෙ ගාථා අභාසි –

තත්ථ යථානුභාවන්ති යථාසත්ති යථාබලං. කතඤ්ඤුතන්ති තයා මය්හං කතගුණං ජානන්තො තං අත්තනි විජ්ජමානං කතඤ්ඤුතං පෙක්ඛමානො. ආගම්මාති ආගන්ත්වා. සතං සකාසෙති සප්පුරිසානං සන්තිකෙ. මොඝානි තෙ අස්සු පරිඵන්දිතානීති සුඛසෙය්යපුච්ඡනවසෙන වාචාඵන්දිතානි සම්මජ්ජනාදිකරණෙන කායඵන්දිතානි ච තව කථං අඵලානි භවිස්සන්ති.

යො තින්දුකරුක්ඛස්ස පරො පිලක්ඛොති යො එස තින්දුකරුක්ඛස්ස පරතො පිලක්ඛරුක්ඛො ඨිතොති විමානද්වාරෙ ඨිතාව හත්ථං පසාරෙත්වා දස්සෙති. පරිවාරිතොතිආදීසු තස්ස පිලක්ඛරුක්ඛස්ස මූලෙ එස තං රුක්ඛමූලං පරික්ඛිපිත්වා නිහිතතාය පරිවාරිතො, පුබ්බෙ යිට්ඨයඤ්ඤවසෙන පුරිමසාමිකානං උප්පන්නතාය පුබ්බයඤ්ඤො, අනෙකනිධිකුම්භි භාවෙන මහන්තත්තා උළාරො, භූමිං ඛණිත්වා ඨපිතත්තා නිඛාතො, ඉදානි දායාදානං අභාවතො අදායාදො. ඉදං වුත්තං හොති – එස තං රුක්ඛමූලං පරික්ඛිපිත්වා ගීවාය ගීවං පහරන්තීනං නිධිකුම්භීනං වසෙන මහානිධි නිඛාතො අසාමිකො, ගච්ඡ තං උද්ධරිත්වා ගණ්හාති.