ඉමානි මන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං කොධනං භික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු හෙට්ඨා කථිතමෙව. තදා හි ධම්මසභායං තස්ස කොධනභාවකථාය සමුට්ඨිතාය සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ තං පක්කොසාපෙත්වා “සච්චං කිර ත්වං භික්ඛු කොධනොසී”ති වත්වා “ආම, භන්තෙ”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ , ඉදානෙව, පුබ්බෙපෙස කොධනොයෙව, කොධනභාවෙනෙවස්ස පොරාණකපණ්ඩිතා පරිසුද්ධා නාගරාජභාවෙ ඨිතාපි තීණි වස්සානි ගූථපූරිතාය උක්කාරභූමියං වසිංසූ”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො හිමවන්තපදෙසෙ දද්දරපබ්බතපාදෙ දද්දරනාගභවනං නාම අත්ථි, තත්ථ රජ්ජං කාරෙන්තස්ස දද්දරරඤ්ඤො පුත්තො මහාදද්දරො නාම අහොසි, කනිට්ඨභාතා පනස්ස චූළදද්දරො නාම. සො කොධනො ඵරුසො නාගමාණවකෙ අක්කොසන්තො පරිභාසන්තො පහරන්තො විචරති. නාගරාජා තස්ස ඵරුසභාවං ඤත්වා නාගභවනතො තං නීහරාපෙතුං ආණාපෙසි. මහාදද්දරො පන පිතරං ඛමාපෙත්වා නිවාරෙසි. දුතියම්පි රාජා තස්ස කුජ්ඣි, දුතියම්පි ඛමාපෙසි. තතියවාරෙ පන “ත්වං මං ඉමං අනාචාරං නීහරාපෙන්තං නිවාරෙසි, ගච්ඡථ ද්වෙපි ජනා ඉමම්හා නාගභවනා නික්ඛමිත්වා බාරාණසියං උක්කාරභූමියං තීණි වස්සානි වසථා”ති නාගභවනා නික්කඩ්ඪාපෙසි. තෙ තත්ථ ගන්ත්වා වසිංසු. අථ නෙ උක්කාරභූමියං උදකපරියන්තෙ ගොචරං පරියෙසමානෙ ගාමදාරකා දිස්වා පහරන්තා ලෙඩ්ඩුදණ්ඩාදයො ඛිපන්තා “කෙ ඉමෙ පුථුලසීසා සූචිනඞ්ගුට්ඨා උදකදෙඩ්ඩුභා මණ්ඩූකභක්ඛා”තිආදීනි වත්වා අක්කොසන්ති පරිභාසන්ති.

චූළදද්දරො චණ්ඩඵරුසතාය තෙසං තං අවමානං අසහන්තො “භාතික, ඉමෙ දාරකා අම්හෙ පරිභවන්ති, ආසීවිසභාවං නො න ජානන්ති, අහං තෙසං අවමානං සහිතුං න සක්කොමි, නාසාවාතෙන තෙ නාසෙස්සාමී”ති භාතරා සද්ධිං සල්ලපන්තො පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ තාපයන්තීති දුක්ඛාපෙන්ති. මණ්ඩූකභක්ඛා උදකන්තසෙවීති “මණ්ඩූකභක්ඛා”ති ච “උදකන්තසෙවී”ති ච වදන්තා එතෙ අවිසා ගාමදාරකා මං ආසීවිසං සමානං සපන්ති අක්කොසන්තීති.

තස්ස වචනං සුත්වා මහාදද්දරො සෙසගාථා අභාසි –

තත්ථ දුරුත්තානං නිධෙතවෙති යථා ධඤ්ඤනිධානත්ථාය මහන්තං කොට්ඨං කත්වා පූරෙත්වා කිච්චෙ උප්පන්නෙ ධඤ්ඤං වළඤ්ජෙන්ති, එවමෙවං විදෙසං ගතො අන්තොහදයෙ පණ්ඩිතො පොසො දුරුත්තානං නිධානත්ථාය මහන්තං කොට්ඨං කයිරාථ. තත්ථ තානි දුරුත්තානි නිදහිත්වා පුන අත්තනො පහොනකකාලෙ කාතබ්බං කරිස්සති. ජාතියා විනයෙන වාති “අයං ඛත්තියො බ්රාහ්මණො”ති වා “සීලවා බහුස්සුතො ගුණසම්පන්නො”ති වා එවං යත්ථ ජාතියා විනයෙන වා න ජානන්තීති අත්ථො. මානන්ති එවරූපං මං ලාමකවොහාරෙන වොහරන්ති, න සක්කරොන්ති න ගරුං කරොන්තීති මානං න කරෙය්ය. වසමඤ්ඤාතකෙ ජනෙති අත්තනො ජාතිගොත්තාදීනි අජානන්තස්ස ජනස්ස සන්තිකෙ වසන්තො. වසතොති වසතා, අයමෙව වා පාඨො.

එවං තෙ තත්ථ තීණි වස්සානි වසිංසු. අථ නෙ පිතා පක්කොසාපෙසි. තෙ තතො පට්ඨාය නිහතමානා ජාතා.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා සච්චානි පකාසෙත්වා ජාතකං සමොධානෙසි, සච්චපරියොසානෙ කොධනො භික්ඛු අනාගාමිඵලෙ පතිට්ඨහි. “තදා චූළදද්දරො කොධනො භික්ඛු අහොසි, මහාදද්දරො පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

නත්ථි ලොකෙ රහො නාමාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො කිලෙසනිග්ගහං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු එකාදසකනිපාතෙ පානීයජාතකෙ (ජා· 1.11.59 ආදයො) ආවි භවිස්සති. අයං පනෙත්ථ සඞ්ඛෙපො – පඤ්චසතා භික්ඛූ අන්තොජෙතවනෙ වසන්තා මජ්ඣිමයාමසමනන්තරෙ කාමවිතක්කං විතක්කයිංසු. සත්ථා ඡසුපි රත්තිදිවාකොට්ඨාසෙසු යථා එකචක්ඛුකො චක්ඛුං, එකපුත්තො පුත්තං, චාමරී වාලං අප්පමාදෙන රක්ඛති, එවං නිච්චකාලං භික්ඛූ ඔලොකෙති. සො රත්තිභාගෙ දිබ්බචක්ඛුනා ජෙතවනං ඔලොකෙන්තො චක්කවත්තිරඤ්ඤො අත්තනො නිවෙසනෙ උප්පන්නචොරෙ විය තෙ භික්ඛූ දිස්වා ගන්ධකුටිං විවරිත්වා ආනන්දත්ථෙරං ආමන්තෙත්වා “ආනන්ද, අන්තොජෙතවනෙ කොටිසන්ථාරෙ වසනකභික්ඛූ සන්නිපාතාපෙත්වා ගන්ධකුටිද්වාරෙ ආසනං පඤ්ඤාපෙහී”ති ආහ. සො තථා කත්වා සත්ථු පටිවෙදෙසි. සත්ථා පඤ්ඤත්තාසනෙ නිසීදිත්වා සබ්බසඞ්ගාහිකවසෙන ආමන්තෙත්වා “භික්ඛවෙ, පොරාණකපණ්ඩිතා ‘පාපකරණෙ රහො නාම නත්ථී’ති පාපං න කරිංසූ”ති වත්වා තෙහි යාචිතො අතීතං ආහරි.