10. සෙය්යජාතකවණ්ණනා (310)
සසමුද්දපරියායන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො උක්කණ්ඨිතභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. සො හි සාවත්ථියං පිණ්ඩාය චරන්තො එකං අභිරූපං අලඞ්කතපටියත්තං ඉත්ථිං දිස්වා උක්කණ්ඨිතො සාසනෙ නාභිරමි. අථ භික්ඛූ භගවතො ආරොචෙසුං. සො භගවතා “සච්චං කිර ත්වං භික්ඛු උක්කණ්ඨිතොසී”ති පුට්ඨො “සච්චං, භන්තෙ”ති වත්වා “කො තං උක්කණ්ඨාපෙසී”ති වුත්තෙ තමත්ථං ආරොචෙසි. සත්ථා “කස්මා ත්වං එවරූපෙ නිය්යානිකසාසනෙ පබ්බජිත්වා උක්කණ්ඨිතොසි, පුබ්බෙ පණ්ඩිතා පුරොහිතට්ඨානං ලභන්තාපි තං පටික්ඛිපිත්වා පබ්බජිංසූ”ති වත්වා අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො පුරොහිතස්ස බ්රාහ්මණියා කුච්ඡිම්හි පටිසන්ධිං ගණ්හිත්වා රඤ්ඤො පුත්තෙන සද්ධිං එකදිවසෙ විජායි. රාජා “අත්ථි නු ඛො කොචි මෙ පුත්තෙන සද්ධිං එකදිවසෙ ජාතො”ති අමච්චෙ පුච්ඡි. “අත්ථි, මහාරාජ, පුරොහිතස්ස පුත්තො”ති. රාජා තං ආහරාපෙත්වා ධාතීනං දත්වා පුත්තෙන සද්ධිං එකතොව පටිජග්ගාපෙසි. උභින්නං ආභරණානි චෙව පානභොජනාදීනි ච එකසදිසානෙව අහෙසුං. තෙ වයප්පත්තා එකතොව තක්කසිලං ගන්ත්වා සබ්බසිප්පානි උග්ගණ්හිත්වා ආගමංසු. රාජා පුත්තස්ස ඔපරජ්ජං අදාසි, මහායසො අහොසි. තතො පට්ඨාය බොධිසත්තො රාජපුත්තෙන සද්ධිං එකතොව ඛාදති පිවති සයති, අඤ්ඤමඤ්ඤං විස්සාසො ථිරො අහොසි.
අපරභාගෙ රාජපුත්තො පිතු අච්චයෙන රජ්ජෙ පතිට්ඨාය මහාසම්පත්තිං අනුභවි. බොධිසත්තො චින්තෙසි “මය්හං සහායො රජ්ජමනුසාසති, සල්ලක්ඛිතක්ඛණෙයෙව ඛො පන මය්හං පුරොහිතට්ඨානං දස්සති, කිං මෙ ඝරාවාසෙන, පබ්බජිත්වා විවෙකමනුබ්රූහෙස්සාමී”ති? සො මාතාපිතරො වන්දිත්වා පබ්බජ්ජං අනුජානාපෙත්වා මහාසම්පත්තිං ඡඩ්ඩෙත්වා එකකොව නික්ඛමිත්වා හිමවන්තං පවිසිත්වා මනොරමෙ භූමිභාගෙ පණ්ණසාලං මාපෙත්වා ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා අභිඤ්ඤා ච සමාපත්තියො ච නිබ්බත්තෙත්වා ඣානකීළං කීළන්තො විහාසි. තදා රාජා තං අනුස්සරිත්වා “මය්හං සහායො න පඤ්ඤායති, කහං සො”ති පුච්ඡි. අමච්චා තස්ස පබ්බජිතභාවං ආරොචෙත්වා “රමණීයෙ කිර වනසණ්ඩෙ වසතී”ති ආහංසු. රාජා තස්ස වසනොකාසං පුච්ඡිත්වා සෙය්යං නාම අමච්චං “ගච්ඡ සහායං මෙ ගහෙත්වා එහි, පුරොහිතට්ඨානමස්ස දස්සාමී”ති ආහ. සො “සාධූ”ති පටිස්සුණිත්වා බාරාණසිතො නික්ඛමිත්වා අනුපුබ්බෙන පච්චන්තගාමං පත්වා තත්ථ ඛන්ධාවාරං ඨපෙත්වා වනචරකෙහි සද්ධිං බොධිසත්තස්ස වසනොකාසං ගන්ත්වා බොධිසත්තං පණ්ණසාලද්වාරෙ සුවණ්ණපටිමං විය නිසින්නං දිස්වා වන්දිත්වා එකමන්තං නිසීදිත්වා කතපටිසන්ථාරො “භන්තෙ, රාජා තුය්හං පුරොහිතට්ඨානං දාතුකාමො, ආගමනං තෙ ඉච්ඡතී”ති ආහ.
බොධිසත්තො “තිට්ඨතු පුරොහිතට්ඨානං, අහං සකලං කාසිකොසලජම්බුදීපරජ්ජං චක්කවත්තිසිරිමෙව වා ලභන්තොපි න ගච්ඡිස්සාමි, න හි පණ්ඩිතා සකිං ජහිතකිලෙසෙ පුන ගණ්හන්ති, සකිං ජහිතඤ්හි නිට්ඨුභඛෙළසදිසං හොතී”ති වත්වා ඉමා ගාථා අභාසි –
“සසමුද්දපරියායං, මහිං සාගරකුණ්ඩලං;
න ඉච්ඡෙ සහ නින්දාය, එවං සෙය්ය විජානහි.
න ඉච්ඡෙ සහ නින්දාය, එවං සෙය්ය විජානහි.
“ධිරත්ථු තං යසලාභං, ධනලාභඤ්ච බ්රාහ්මණ;
යා වුත්ති විනිපාතෙන, අධම්මචරණෙන වා.
යා වුත්ති විනිපාතෙන, අධම්මචරණෙන වා.
“අපි චෙ පත්තමාදාය, අනගාරො පරිබ්බජෙ;
සායෙව ජීවිකා සෙය්යො, යා චාධම්මෙන එසනා.
සායෙව ජීවිකා සෙය්යො, යා චාධම්මෙන එසනා.
“අපි චෙ පත්තමාදාය, අනගාරො පරිබ්බජෙ;
අඤ්ඤං අහිංසයං ලොකෙ, අපි රජ්ජෙන තං වර”න්ති.
අඤ්ඤං අහිංසයං ලොකෙ, අපි රජ්ජෙන තං වර”න්ති.
තත්ථ සසමුද්දපරියායන්ති පරියායො වුච්චති පරිවාරො, සමුද්දං පරිවාරෙත්වා ඨිතෙන චක්කවාළපබ්බතෙන සද්ධිං, සමුද්දසඞ්ඛාතෙන වා පරිවාරෙන සද්ධින්ති අත්ථො. සාගරකුණ්ඩලන්ති සාගරමජ්ඣෙ දීපවසෙන ඨිතත්තා තස්ස කුණ්ඩලභූතන්ති අත්ථො. නින්දායාති ඣානසුඛසම්පන්නං පබ්බජ්ජං ඡඩ්ඩෙත්වා ඉස්සරියං ගණ්හීති ඉමාය නින්දාය. සෙය්යාති තං නාමෙනාලපති. විජානහීති ධම්මං විජානාහි. යා වුත්ති විනිපාතෙනාති යා පුරොහිතට්ඨානවසෙන ලද්ධා යසලාභධනලාභවුත්ති ඣානසුඛතො අත්තවිනිපාතනසඞ්ඛාතෙන විනිපාතෙන ඉතො ගන්ත්වා ඉස්සරියමදමත්තස්ස අධම්මචරණෙන වා හොති, තං වුත්තිං ධිරත්ථු.