උදුම්බරා චිමෙ පක්කාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. සො කිර අඤ්ඤතරස්මිං පච්චන්තගාමකෙ විහාරං කාරෙත්වා වසති. රමණීයො විහාරො පිට්ඨිපාසාණෙ නිවිට්ඨො, මන්දං සම්මජ්ජනට්ඨානං උදකඵාසුකං, ගොචරගාමො නාතිදූරෙ නාච්චාසන්නෙ, සම්පියායමානා මනුස්සා භික්ඛං දෙන්ති. අථෙකො භික්ඛු චාරිකං චරමානො තං විහාරං පාපුණි. නෙවාසිකො තස්ස ආගන්තුකවත්තං කත්වා පුනදිවසෙ තං ආදාය ගාමං පිණ්ඩාය පාවිසි. මනුස්සා පණීතං භික්ඛං දත්වා ස්වාතනාය නිමන්තයිංසු. ආගන්තුකො කතිපාහං භුඤ්ජිත්වා චින්තෙසි – “එකෙනුපායෙන ඉමං භික්ඛුං වඤ්චෙත්වා නික්කඩ්ඪිත්වා ඉමං විහාරං ගණ්හිස්සාමී”ති. අථ නං ථෙරූපට්ඨානං ආගතං පුච්ඡි – “කිං, ආවුසො, බුද්ධූපට්ඨානං නාකාසී”ති? “භන්තෙ, ඉමං විහාරං පටිජග්ගන්තො නත්ථි, තෙනම්හි න ගතපුබ්බො”ති. “යාව ත්වං බුද්ධූපට්ඨානං ගන්ත්වා ආගච්ඡසි, තාවාහං පටිජග්ගිස්සාමී”ති. “සාධු, භන්තෙ”ති නෙවාසිකො “යාව මමාගමනා ථෙරෙ මා පමජ්ජිත්ථා”ති මනුස්සානං වත්වා පක්කාමි.

තතො පට්ඨාය ආගන්තුකො “තස්ස නෙවාසිකස්ස අයඤ්ච අයඤ්ච දොසො”ති තෙ මනුස්සෙ පරිභින්දි. ඉතරොපි සත්ථාරං වන්දිත්වා පුනාගතො, අථස්ස සො සෙනාසනං න අදාසි. සො එකස්මිං ඨානෙ වසිත්වා පුනදිවසෙ පිණ්ඩාය ගාමං පාවිසි, මනුස්සා සාමීචිමත්තම්පි න කරිංසු. සො විප්පටිසාරී හුත්වා පුන ජෙතවනං ගන්ත්වා තං කාරණං භික්ඛූනං ආරොචෙසි. තෙ භික්ඛූ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං – “ආවුසො, අසුකො කිර භික්ඛු අසුකං භික්ඛුං විහාරා නික්කඩ්ඪිත්වා සයං තත්ථ වසී”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපි සො ඉමං වසනට්ඨානා නික්කඩ්ඪියෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො අරඤ්ඤෙ රුක්ඛදෙවතා හුත්වා නිබ්බත්ති. තත්ථ වස්සානෙ සත්තසත්තාහං දෙවො වස්සි. අථෙකො රත්තමුඛඛුද්දකමක්කටො එකිස්සා අනොවස්සිකාය පාසාණදරියා වසමානො එකදිවසං දරිද්වාරෙ අතෙමනට්ඨානෙ සුඛෙන නිසීදි. තත්ථ එකො කාළමුඛමහාමක්කටො තින්තො සීතෙන පීළියමානො විචරන්තො තං තථානිසින්නං දිස්වා “උපායෙන නං නීහරිත්වා එත්ථ වසිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා කුච්ඡිං ඔලම්බෙත්වා සුහිතාකාරං දස්සෙත්වා තස්ස පුරතො ඨත්වා පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ කපිත්ථනාති පිලක්ඛා. එහි නික්ඛමාති එතෙ උදුම්බරාදයො ඵලභාරනමිතා, අහම්පි ඛාදිත්වා සුහිතො ආගතොස්මි, ත්වම්පි ගච්ඡ භුඤ්ජස්සූති.

සොපි තස්ස වචනං සුත්වා සද්දහිත්වා ඵලානි ඛාදිතුකාමො නික්ඛමිත්වා තත්ථ තත්ථ විචරිත්වා කිඤ්චි අලභන්තො පුනාගන්ත්වා තං අන්තොපාසාණදරියං පවිසිත්වා නිසින්නං දිස්වා “වඤ්චෙස්සාමි න”න්ති තස්ස පුරතො ඨත්වා දුතියං ගාථමාහ –

තත්ථ දුමපක්කානි මාසිතොති උදුම්බරාදීනි රුක්ඛඵලානි ඛාදිත්වා අසිතො ධාතො සුහිතො.

තං සුත්වා මහාමක්කටො තතියං ගාථමාහ –

තස්සත්ථො – යං වනෙ ජාතො කපි වනෙ ජාතස්ස කපිනො වඤ්චනං කරෙය්ය, තං තයා සදිසො දහරො වානරො සද්දහෙය්ය, මාදිසො පන ජිණ්ණො ජරාකපි මහල්ලකමක්කටො න හි සද්දහෙය්ය, සතක්ඛත්තුම්පි භණන්තස්ස තුම්හාදිසස්ස න සද්දහති. ඉමස්මිඤ්හි හිමවන්තපදෙසෙ සබ්බං ඵලාඵලං වස්සෙන කිලින්නං පතිතං, පුන තව ඉදං ඨානං නත්ථි, ගච්ඡාති. සො තතොව පක්කාමි.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා ඛුද්දකමක්කටො නෙවාසිකො අහොසි, කාළමහාමක්කටො ආගන්තුකො, රුක්ඛදෙවතා පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

පුරෙ තුවන්ති ඉදං සත්ථා පුබ්බාරාමෙ විහරන්තො කෙළිසීලෙ භික්ඛූ ආරබ්භ කථෙසි. තෙ කිර භික්ඛූ සත්ථරි උපරිපාසාදෙ විහරන්තෙ හෙට්ඨාපාසාදෙ දිට්ඨසුතාදීනි කථෙන්තා කලහඤ්ච පරිභාසඤ්ච කරොන්තා නිසීදිංසු. සත්ථා මහාමොග්ගල්ලානං ආමන්තෙත්වා “එතෙ භික්ඛූ සංවෙජෙහී”ති ආහ. ථෙරො ආකාසෙ උප්පතිත්වා පාදඞ්ගුට්ඨකෙන පාසාදථුපිකං පහරිත්වා යාව උදකපරියන්තා පාසාදං කම්පෙසි. තෙ භික්ඛූ මරණභයභීතා නික්ඛමිත්වා බහි අට්ඨංසූ. තෙසං සො කෙළිසීලභාවො භික්ඛූසු පාකටො ජාතො. අථෙකදිවසං භික්ඛූ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං – “ආවුසො, එකච්චෙ භික්ඛූ එවරූපෙ නිය්යානිකසාසනෙ පබ්බජිත්වා කෙළිසීලා හුත්වා විචරන්ති, ‘අනිච්චං දුක්ඛං අනත්තා’ති විපස්සනාය කම්මං න කරොන්තී”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපෙතෙ කෙළිසීලකායෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.