9. සුජාතජාතකවණ්ණනා (269)
න හි වණ්ණෙන සම්පන්නාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අනාථපිණ්ඩිකස්ස සුණිසං ධනඤ්චයසෙට්ඨිධීතරං විසාඛාය කනිට්ඨභගිනිං සුජාතං ආරබ්භ කථෙසි. සා කිර මහන්තෙන යසෙන අනාථපිණ්ඩිකස්ස ඝරං පූරයමානා පාවිසි, “මහාකුලස්ස ධීතා අහ”න්ති මානථද්ධා අහොසි කොධනා චණ්ඩී ඵරුසා, සස්සුසසුරසාමිකවත්තානි න කරොති, ගෙහජනං තජ්ජෙන්තී පහරන්තී චරති. අථෙකදිවසං සත්ථා පඤ්චහි භික්ඛුසතෙහි පරිවුතො අනාථපිණ්ඩිකස්ස ගෙහං ගන්ත්වා නිසීදි. මහාසෙට්ඨි ධම්මං සුණන්තොව භගවන්තං උපනිසීදි, තස්මිං ඛණෙ සුජාතා දාසකම්මකරෙහි සද්ධිං කලහං කරොති. සත්ථා ධම්මකථං ඨපෙත්වා “කිං සද්දො එසො”ති ආහ. එසා, භන්තෙ, කුලසුණ්හා අගාරවා, නෙවස්සා සස්සුසසුරසාමිකවත්තං අත්ථි, අස්සද්ධා අප්පසන්නා අහොරත්තං කලහං කුරුමානා විචරතීති. තෙන හි නං පක්කොසථාති. සා ආගන්ත්වා වන්දිත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි.
අථ නං සත්ථා “සත්තිමා, සුජාතෙ, පුරිසස්ස භරියා, තාසං ත්වං කතරා”ති පුච්ඡි. “භන්තෙ, නාහං සංඛිත්තෙන කථිතස්ස අත්ථං ආජානාමි, විත්ථාරෙන මෙ කථෙථා”ති. සත්ථා “තෙන හි ඔහිතසොතා සුණොහී”ති වත්වා ඉමා ගාථා අභාසි –
“පදුට්ඨචිත්තා අහිතානුකම්පිනී, අඤ්ඤෙසු රත්තා අතිමඤ්ඤතෙ පතිං,
ධනෙන කීතස්ස වධාය උස්සුකා; යා එවරූපා පුරිසස්ස භරියා,
වධකා ච භරියාති ච සා පවුච්චති. [1]
“යං ඉත්ථියා වින්දති සාමිකො ධනං, සිප්පං වණිජ්ජඤ්ච කසිං අධිට්ඨහං,
අප්පම්පි තස්ස අපහාතුමිච්ඡති; යා එවරූපා පුරිසස්ස භරියා,
චොරී ච භරියාති ච සා පවුච්චති. [2]
“අකම්මකාමා අලසා මහග්ඝසා, ඵරුසා ච චණ්ඩී ච දුරුත්තවාදිනී,
උට්ඨායකානං අභිභුය්ය වත්තති; යා එවරූපා පුරිසස්ස භරියා,
අය්යා ච භරියාති ච සා පවුච්චති. [3]
“යා සබ්බදා හොති හිතානුකම්පිනී, මාතාව පුත්තං අනුරක්ඛතෙ පතිං,
තතො ධනං සම්භතමස්ස රක්ඛති; යා එවරූපා පුරිසස්ස භරියා,
මාතා ච භරියාති ච සා පවුච්චති. [4]
“යථාපි ජෙට්ඨා භගිනී කනිට්ඨකා, සගාරවා හොති සකම්හි සාධිකෙ,
හිරීමනා භත්තු වසානුවත්තිනී; යා එවරූපා පුරිසස්ස භරියා,
භගිනී ච භරියාති ච සා පවුච්චති. [5]
“යාචීධ දිස්වාන පතිං පමොදති, සඛී සඛාරංව චිරස්සමාගතං,
කොලෙය්යකා සීලවතී පතිබ්බතා; යා එවරූපා පුරිසස්ස භරියා,
සඛී ච භරියාති ච සා පවුච්චති. [6]
“අක්කුද්ධසන්තා වධදණ්ඩතජ්ජිතා, අදුට්ඨචිත්තා පතිනො තිතික්ඛති,
අක්කොධනා භත්තු වසානුවත්තිනී; යා එවරූපා පුරිසස්ස භරියා,
දාසී ච භරියාති ච සා පවුච්චති”. (අ· නි· 7.63); [7]
ඉමා ඛො, සුජාතෙ, පුරිසස්ස සත්ත භරියා. තාසු වධකසමා චොරීසමා අය්යසමාති ඉමා තිස්සො නිරයෙ නිබ්බත්තන්ති, ඉතරා චතස්සො නිම්මානරතිදෙවලොකෙ.
“යාචීධ භරියා වධකාති වුච්චති, චොරීති අය්යාති ච යා පවුච්චති;
දුස්සීලරූපා ඵරුසා අනාදරා, කායස්ස භෙදා නිරයං වජන්ති තා.
“යාචීධ මාතා භගිනී සඛීති ච, දාසීති භරියාති ච යා පවුච්චති;
සීලෙ ඨිතත්තා චිරරත්තසංවුතා, කායස්ස භෙදා සුගතිං වජන්ති තා”ති. (අ· නි· 7.63);
එවං සත්ථරි ඉමා සත්ත භරියා දස්සෙන්තෙයෙව සුජාතා සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨහි. “සුජාතෙ, ත්වං ඉමාසං සත්තන්නං භරියානං කතරා”ති වුත්තෙ “දාසිසමා අහං, භන්තෙ”ති වත්වා තථාගතං වන්දිත්වා ඛමාපෙසි. ඉති සත්ථා සුජාතං ඝරසුණ්හං එකොවාදෙනෙව දමෙත්වා කතභත්තකිච්චො ජෙතවනං ගන්ත්වා භික්ඛුසඞ්ඝෙන වත්තෙ දස්සිතෙ ගන්ධකුටිං පාවිසි. ධම්මසභායම්පි ඛො, භික්ඛූ, සත්ථු ගුණකථං සමුට්ඨාපෙසුං – “ආවුසො, එකොවාදෙනෙව සත්ථා සුජාතං ඝරසුණ්හං දමෙත්වා සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨාපෙසී”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපි මයා සුජාතා එකොවාදෙනෙව දමිතා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.