7. කක්කටකජාතකවණ්ණනා (267)
සිඞ්ගී මිගොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අඤ්ඤතරං ඉත්ථිං ආරබ්භ කථෙසි. සාවත්ථියං කිරෙකො කුටුම්බිකො අත්තනො භරියං ගහෙත්වා උද්ධාරසොධනත්ථාය ජනපදං ගන්ත්වා උද්ධාරං සොධෙත්වා ආගච්ඡන්තො අන්තරාමග්ගෙ චොරෙහි ගහිතො. භරියා පනස්ස අභිරූපා පාසාදිකා දස්සනීයා, චොරජෙට්ඨකො තස්සා සිනෙහෙන කුටුම්බිකං මාරෙතුං ආරභි. සා පන ඉත්ථී සීලවතී ආචාරසම්පන්නා පතිදෙවතා, සා චොරජෙට්ඨකස්ස පාදෙසු නිපතිත්වා “සාමි, සචෙ මයි සිනෙහො අත්ථි, මා මය්හං සාමිකං මාරෙහි. සචෙ මාරෙසි, අහම්පි විසං වා ඛාදිත්වා නාසවාතං වා සන්නිරුම්භිත්වා මරිස්සාමි, තයා පන සද්ධිං න ගමිස්සාමි, මා මෙ අකාරණෙන සාමිකං මාරෙහී”ති යාචිත්වා තං විස්සජ්ජාපෙසි. තෙ උභොපි සොත්ථිනා සාවත්ථිං පත්වා ජෙතවනපිට්ඨිවිහාරෙන ගච්ඡන්තා “විහාරං පවිසිත්වා සත්ථාරං වන්දිස්සාමා”ති ගන්ධකුටිපරිවෙණං ගන්ත්වා සත්ථාරං වන්දිත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. තෙ සත්ථාරා “කහං ගතත්ථ, උපාසකා”ති පුට්ඨා “උද්ධාරසොධනත්ථායා”ති ආහංසු. “අන්තරාමග්ගෙ පන ආරොග්යෙන ආගතත්ථා”ති වුත්තෙ කුටුම්බිකො ආහ – “අන්තරාමග්ගෙ නො, භන්තෙ, චොරා ගණ්හිංසු, තත්රෙසා මං මාරියමානං චොරජෙට්ඨකං යාචිත්වා මොචෙසි, ඉමං නිස්සාය මයා ජීවිතං ලද්ධ”න්ති. සත්ථා “න, උපාසක, ඉදානෙවෙතාය එවං තුය්හං ජීවිතං දින්නං, පුබ්බෙපි පණ්ඩිතානම්පි ජීවිතං අදාසියෙවා”ති වත්වා තෙන යාචිතො අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ හිමවන්තෙ මහාඋදකරහදො, තත්ථ මහාසුවණ්ණකක්කටකො අහොසි. සො තස්ස නිවාසභාවෙන “කුළීරදහො”ති පඤ්ඤායිත්ථ. කක්කටකො මහා අහොසි ඛලමණ්ඩලප්පමාණො, හත්ථී ගහෙත්වා වධිත්වා ඛාදති. හත්ථී තස්ස භයෙන තත්ථ ඔතරිත්වා ගොචරං ගණ්හිතුං න සක්කොන්ති. තදා බොධිසත්තො කුළීරදහං උපනිස්සාය වසමානං හත්ථියූථජෙට්ඨකං පටිච්ච කරෙණුයා කුච්ඡිස්මිං පටිසන්ධිං ගණ්හි. අථස්ස මාතා “ගබ්භං රක්ඛිස්සාමී”ති අඤ්ඤං පබ්බතප්පදෙසං ගන්ත්වා ගබ්භං රක්ඛිත්වා පුත්තං විජායි. සො අනුක්කමෙන විඤ්ඤුතං පත්තො මහාසරීරො ථාමසම්පන්නො සොභග්ගප්පත්තො අඤ්ජනපබ්බතො විය අහොසි. සො එකාය කරෙණුයා සද්ධිං සංවාසං කප්පෙත්වා “කක්කටකං ගණ්හිස්සාමී”ති අත්තනො භරියඤ්ච මාතරඤ්ච ආදාය තං හත්ථියූථං උපසඞ්කමිත්වා පිතරං පස්සිත්වා “තාත, අහං කක්කටකං ගණ්හිස්සාමී”ති ආහ. අථ නං පිතා “න සක්ඛිස්සසි, තාතා”ති වාරෙත්වා පුනප්පුනං වදන්තං “ත්වඤ්ඤෙව ජානිස්සසී”ති ආහ.
සො කුළීරදහං උපනිස්සාය වසන්තෙ සබ්බවාරණෙ සන්නිපාතෙත්වා සබ්බෙහි සද්ධිං දහසමීපං ගන්ත්වා “කිං සො කක්කටකො ඔතරණකාලෙ ගණ්හාති, උදාහු ගොචරං ගණ්හනකාලෙ, උදාහු උත්තරණකාලෙ”ති පුච්ඡිත්වා “උත්තරණකාලෙ”ති සුත්වා “තෙන හි තුම්හෙ කුළීරදහං ඔතරිත්වා යාවදත්ථං ගොචරං ගහෙත්වා පඨමං උත්තරථ, අහං පච්ඡතො භවිස්සාමී”ති ආහ. වාරණා තථා කරිංසු. කුළීරො පච්ඡතො උත්තරන්තං බොධිසත්තං මහාසණ්ඩාසෙන කම්මාරො ලොහසලාකං විය අළද්වයෙන පාදෙ දළ්හං ගණ්හි, කරෙණුකා බොධිසත්තං අවිජහිත්වා සමීපෙයෙව අට්ඨාසි. බොධිසත්තො ආකඩ්ඪන්තො කුළීරං චාලෙතුං නාසක්ඛි, කුළීරො පන තං ආකඩ්ඪන්තො අත්තනො අභිමුඛං කරොති. සො මරණභයතජ්ජිතො බද්ධරවං රවි, සබ්බෙ වාරණා මරණභයතජ්ජිතා කොඤ්චනාදං කත්වා මුත්තකරීසං චජමානා පලායිංසු, කරෙණුකාපිස්ස සණ්ඨාතුං අසක්කොන්තී පලායිතුං ආරභි.
අථ නං සො අත්තනො බද්ධභාවං සඤ්ඤාපෙත්වා තස්සා අපලායනත්ථං පඨමං ගාථමාහ –
[missing pali]
තත්ථ සිඞ්ගී මිගොති සිඞ්ගී සුවණ්ණවණ්ණො මිගො. ද්වීහි අළෙහි සිඞ්ගකිච්චං සාධෙන්තෙහි යුත්තතාය සිඞ්ගීති අත්ථො. මිගොති පන සබ්බපාණසඞ්ගාහකවසෙන ඉධ කුළීරො වුත්තො. ආයතචක්ඛුනෙත්තොති එත්ථ දස්සනට්ඨෙන චක්ඛු, නයනට්ඨෙන නෙත්තං, ආයතානි චක්ඛුසඞ්ඛාතානි නෙත්තානි අස්සාති ආයතචක්ඛුනෙත්තො, දීඝඅක්ඛීති අත්ථො. අට්ඨිමෙවස්ස තචකිච්චං සාධෙතීති අට්ඨිත්තචො. තෙනාභිභූතොති තෙන මිගෙන අභිභූතො අජ්ඣොත්ථතො නිච්චලං ගහිතො හුත්වා. කපණං රුදාමීති කාරුඤ්ඤප්පත්තො හුත්වා රුදාමි විරවාමි. මා හෙව මන්ති මං එවරූපං බ්යසනප්පත්තං අත්තනො පාණසමං පියසාමිකං ත්වං මා හෙව ජහීති.