පුණ්ණකොපි මහාසත්තං කාළාගිරිමත්ථකෙ ඨපෙත්වා “ඉමස්මිං ජීවමානෙ මය්හං වුඩ්ඪි නාම නත්ථි, ඉමං මාරෙත්වා හදයමංසං ගහෙත්වා නාගභවනං ගන්ත්වා විමලාය දත්වා ඉරන්ධතිං ගහෙත්වා දෙවලොකං ගමිස්සාමී”ති චින්තෙසි. තමත්ථං පකාසෙන්තො සත්ථා ආහ –

තත්ථ සොති සො පුණ්ණකො. තත්ථ ගන්ත්වානාති ගන්ත්වා තත්ථ කාළාගිරිමත්ථකෙ ඨිතො. උච්චාවචා චෙතනකා භවන්තීති ඛණෙ ඛණෙ උප්පජ්ජමානා චෙතනා උච්චාපි අවචාපි උප්පජ්ජන්ති. ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති, යං මමෙතස්ස ජීවිතදානචෙතනාපි උප්පජ්ජෙය්යාති. ඉමස්ස පන ජීවිතෙන තහිං නාගභවනෙ මම අප්පමත්තකම්පි කිඤ්චි කිච්චං නත්ථි, ඉධෙවිමං මාරෙත්වා අස්ස හදයං ආනයිස්සාමීති සන්නිට්ඨානමකාසීති අත්ථො.

තතො පුන චින්තෙසි “යංනූනාහං ඉමං සහත්ථෙන අමාරෙත්වා භෙරවරූපදස්සනෙන ජීවිතක්ඛයං පාපෙය්ය”න්ති. සො භෙරවයක්ඛරූපං නිම්මිනිත්වා මහාසත්තං තජ්ජෙන්තො ආගන්ත්වා තං පාතෙත්වා දාඨානං අන්තරෙ කත්වා ඛාදිතුකාමො විය අහොසි, මහාසත්තස්ස ලොමහංසනමත්තම්පි නාහොසි. තතො සීහරූපෙන මත්තමහාහත්ථිරූපෙන ච ආගන්ත්වා දාඨාහි චෙව දන්තෙහි ච විජ්ඣිතුකාමො විය අහොසි. තථාපි අභායන්තස්ස එකදොණිකනාවප්පමාණං මහන්තං සප්පවණ්ණං නිම්මිනිත්වා අස්සසන්තො පස්සසන්තො “සුසූ”ති සද්දං කරොන්තො ආගන්ත්වා මහාසත්තස්ස සකලසරීරං වෙඨෙත්වා මත්ථකෙ ඵණං කත්වා අට්ඨාසි, තස්ස සාරජ්ජමත්තම්පි නාහොසි. අථ “නං පබ්බතමත්ථකෙ ඨපෙත්වා පාතෙත්වා චුණ්ණවිචුණ්ණං කරිස්සාමී”ති මහාවාතං සමුට්ඨාපෙසි. සො තස්ස කෙසග්ගමත්තම්පි චාලෙතුං නාසක්ඛි. අථ නං තත්ථෙව පබ්බතමත්ථකෙ ඨපෙත්වා හත්ථී විය ඛජ්ජූරිරුක්ඛං පබ්බතං අපරාපරං චාලෙසි, තථාපි නං ඨිතට්ඨානතො කෙසග්ගමත්තම්පි චාලෙතුං නාසක්ඛි.

තතො “සද්දසන්තාසෙනස්ස හදයඵාලනං කත්වා මාරෙස්සාමී”ති අන්තොපබ්බතං පවිසිත්වා පථවිඤ්ච නභඤ්ච එකනින්නාදං කරොන්තො මහානාදං නදි, එවම්පිස්ස සාරජ්ජමත්තම්පි නාහොසි. ජානාති හි මහාසත්තො “යක්ඛසීහහත්ථිනාගරාජවෙසෙහි ආගතොපි මහාවාතවුට්ඨිං සමුට්ඨාපකොපි පබ්බතචලනං කරොන්තොපි අන්තොපබ්බතං පවිසිත්වා නාදං විස්සජ්ජෙන්තොපි මාණවොයෙව, න අඤ්ඤො”ති. තතො පුණ්ණකො චින්තෙසි “නාහං ඉමං බාහිරුපක්කමෙන මාරෙතුං සක්කොමි, සහත්ථෙනෙව නං මාරෙස්සාමී”ති. තතො යක්ඛො මහාසත්තං පබ්බතමුද්ධනි ඨපෙත්වා පබ්බතපාදං ගන්ත්වා මණික්ඛන්ධෙ පණ්ඩුසුත්තං පවෙසෙන්තො විය පබ්බතං පවිසිත්වා තාසෙන්තො වග්ගන්තො අන්තොපබ්බතෙන උග්ගන්ත්වා මහාසත්තං පාදෙ දළ්හං ගහෙත්වා පරිවත්තෙත්වා අධොසිරං කත්වා අනාලම්බෙ ආකාසෙ විස්සජ්ජෙසි. තෙන වුත්තං –

තත්ථ සො තත්ථ ගන්ත්වාති සො පුණ්ණකො පබ්බතමත්ථකා පබ්බතපාදං ගන්ත්වා තත්ථ පබ්බතන්තරෙ ඨත්වා තස්ස අන්තො පවිසිත්වා පබ්බතමත්ථකෙ ඨිතස්ස හෙට්ඨා පඤ්ඤායමානො අසංවුතෙ භූමිපදෙසෙ ධාරෙසීති. න ආදිතොව ධාරෙසි, තත්ථ පන තං ඛිපිත්වා පන්නරසයොජනමත්තං භට්ඨකාලෙ පබ්බතමුද්ධනි ඨිතොව හත්ථං වඩ්ඪෙත්වා අධොසිරං භස්සන්තං පාදෙසු ගහෙත්වා අධොසිරමෙව උක්ඛිපිත්වා මුඛං ඔලොකෙන්තො “න මරතී”ති ඤත්වා දුතියම්පි ඛිපිත්වා තිංසයොජනමත්තං භට්ඨකාලෙ තථෙව උක්ඛිපිත්වා පුන තස්ස මුඛං ඔලොකෙන්තො ජීවන්තමෙව දිස්වා චින්තෙසි “සචෙ ඉදානි සට්ඨියොජනමත්තං භස්සිත්වා න මරිස්සති, පාදෙසු නං ගහෙත්වා පබ්බතමුද්ධනි පොථෙත්වා මාරෙස්සාමී”ති අථ නං තතියම්පි ඛිපිත්වා සට්ඨියොජනමත්තං භට්ඨකාලෙ හත්ථං වඩ්ඪෙත්වා පාදෙසු ගහෙත්වා උක්ඛිපි. තතො මහාසත්තො චින්තෙසි “අයං මං පඨමං පන්නරසයොජනට්ඨානං ඛිපි, දුතියම්පි තිංසයොජනං, තතියම්පි සට්ඨියොජනං, ඉදානි පුන මං න ඛිපිස්සති, උක්ඛිපන්තොයෙව පබ්බතමුද්ධනි පහරිත්වා මාරෙස්සති, යාව මං උක්ඛිපිත්වා පබ්බතමුද්ධනි න පොථෙති, තාව නං අධොසිරො හුත්වා ඔලම්බන්තොව මාරණකාරණං පුච්ඡිස්සාමී”ති. එවං චින්තෙත්වා ච පන සො අඡම්භිතො අසන්තසන්තො තථා අකාසි. තෙන වුත්තං “ධාරයි කාතියානො”ති, තික්ඛත්තුං ඛිපිත්වා ධාරයීති අත්ථො.

තත්ථ සො ලම්බමානොති සො කුරූනං කත්තුසෙට්ඨො තතියවාරෙ ලම්බමානො. අරියාවකාසොති රූපෙන අරියසදිසො දෙවවණ්ණො හුත්වා චරසි. අසඤ්ඤතොති කායාදීහි අසඤ්ඤතො දුස්සීලො. අච්චාහිතන්ති හිතාතික්කන්තං, අතිඅහිතං වා. භාවෙ ච තෙති තව චිත්තෙ අප්පමත්තකම්පි කුසලං නත්ථි. අමානුසස්සෙව තවජ්ජ වණ්ණොති අජ්ජ තව ඉදං කාරණං අමානුසස්සෙව. කතමාසි දෙවතාති යක්ඛානං අන්තරෙ කතරයක්ඛො නාම ත්වං.