කො නු මං උසුනා විජ්ඣීති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං මාතුපොසකභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. සාවත්ථියං කිර අට්ඨාරසකොටිවිභවස්ස එකස්ස සෙට්ඨිකුලස්ස එකපුත්තකො අහොසි මාතාපිතූනං පියො මනාපො. සො එකදිවසං පාසාදවරගතො සීහපඤ්ජරං උග්ඝාටෙත්වා වීථිං ඔලොකෙන්තො ගන්ධමාලාදිහත්ථං මහාජනං ධම්මස්සවනත්ථාය ජෙතවනං ගච්ඡන්තං දිස්වා “අහම්පි ධම්මං සුණිස්සාමී”ති මාතාපිතරො වන්දිත්වා ගන්ධමාලාදීනි ගාහාපෙත්වා විහාරං ගන්ත්වාවත්ථභෙසජ්ජපානකාදීනි භික්ඛුසඞ්ඝස්ස දාපෙත්වා ගන්ධමාලාදීහි ච භගවන්තං පූජෙත්වා එකමන්තං නිසින්නො ධම්මං සුත්වා කාමෙසු ආදීනවං දිස්වා පබ්බජ්ජාය ච ආනිසංසං සල්ලක්ඛෙත්වා පරිසාය වුට්ඨිතාය භගවන්තං පබ්බජ්ජං යාචිත්වා “මාතාපිතූහි අනනුඤ්ඤාතං පුත්තං තථාගතා නාම න පබ්බාජෙන්තී”ති සුත්වා භගවන්තං වන්දිත්වා පුන ගෙහං ගන්ත්වා සගාරවෙන මාතාපිතරො වන්දිත්වා එවමාහ – “අම්මතාතා, අහං තථාගතස්ස සන්තිකෙ පබ්බජිස්සාමී”ති. අථස්ස මාතාපිතරො තස්ස වචනං සුත්වා එකපුත්තකභාවෙන සත්තධා භිජ්ජමානහදයා විය පුත්තසිනෙහෙන කම්පමානා එවමාහංසු “තාත පියපුත්තක, තාත කුලඞ්කුර, තාත නයන, තාත හදය, තාත පාණසදිස, තයා විනා කථං ජීවාම, තයි පටිබද්ධං නො ජීවිතං. මයඤ්හි තාත, ජරාජිණ්ණා වුඩ්ඪා මහල්ලකා, අජ්ජ වා සුවෙ වා පරසුවෙ වා මරණං පාපුණිස්සාම, තස්මා මා අම්හෙ ඔහාය ගච්ඡසි. තාත, පබ්බජ්ජා නාම අතිදුක්කරා, සීතෙන අත්ථෙ සති උණ්හං ලභති, උණ්හෙන අත්ථෙ සති සීතං ලභති, තස්මා තාත, මා පබ්බජාහී”ති. තං සුත්වා කුලපුත්තො දුක්ඛී දුම්මනො ඔනතසීසො පජ්ඣායන්තොව නිසීදි සත්තාහං නිරාහාරො. අථස්ස මාතාපිතරො එවං චින්තෙසුං “සචෙ නො පුත්තො අනනුඤ්ඤාතො, අද්ධා මරිස්සති, පුන න පස්සිස්සාම, පබ්බජ්ජාය ජීවමානං පුන නං පස්සිස්සාමා”ති. චින්තෙත්වා ච පන “තාත පියපුත්තක, තං පබ්බජ්ජාය අනුජානාම, පබ්බජාහී”ති අනුජානිංසු. තං සුත්වා කුලපුත්තො තුට්ඨමානසො හුත්වා අත්තනො සකලසරීරං ඔණාමෙත්වා මාතාපිතරො වන්දිත්වා විහාරං ගන්ත්වා භගවන්තං පබ්බජ්ජං යාචි.

සත්ථා එකං භික්ඛුං පක්කොසාපෙත්වා “ඉමං කුමාරං පබ්බාජෙහී”ති ආණාපෙසි. සො තං පබ්බාජෙසි. තස්ස පබ්බජිතකාලතො පට්ඨාය මහාලාභසක්කාරො නිබ්බත්ති. සො ආචරියුපජ්ඣායෙ ආරාධෙත්වා ලද්ධූපසම්පදො පඤ්ච වස්සානි ධම්මං පරියාපුණිත්වා “අහං ඉධ ආකිණ්ණො විහරාමි, න මෙ ඉදං පතිරූප”න්ති විපස්සනාධුරං පූරෙතුකාමො හුත්වා උපජ්ඣායස්ස සන්තිකෙ කම්මට්ඨානං ගහෙත්වා උපජ්ඣායං වන්දිත්වා ජෙතවනා නික්ඛමිත්වා එකං පච්චන්තගාමං නිස්සාය අරඤ්ඤෙ විහාසි. සො තත්ථ විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා ද්වාදස වස්සානි ඝටෙන්තො වායමන්තොපි විසෙසං නිබ්බත්තෙතුං නාසක්ඛි. මාතාපිතරොපිස්ස ගච්ඡන්තෙ ගච්ඡන්තෙ කාලෙ දුග්ගතා අහෙසුං. යෙ හි තෙසං ඛෙත්තං වා වණිජ්ජං වා පයොජෙසුං, තෙ “ඉමස්මිං කුලෙ පුත්තො වා භාතා වා ඉණං චොදෙත්වා ගණ්හන්තො නාම නත්ථී”ති අත්තනො අත්තනො හත්ථගතං ගහෙත්වා යථාරුචි පලායිංසු. ගෙහෙ දාසකම්මකරාදයොපි හිරඤ්ඤසුවණ්ණාදීනි ගහෙත්වා පලායිංසු.

අපරභාගෙ ද්වෙ ජනා කපණා හුත්වා හත්ථෙ උදකසිඤ්චනම්පි අලභිත්වා ගෙහං වික්කිණිත්වා අඝරා හුත්වා කාරුඤ්ඤභාවං පත්තා පිලොතිකං නිවාසෙත්වා කපාලහත්ථා භික්ඛාය චරිංසු. තස්මිං කාලෙ එකො භික්ඛු ජෙතවනතො නික්ඛමිත්වා අනුපුබ්බෙන තස්ස වසනට්ඨානං අගමාසි. සො තස්ස ආගන්තුකවත්තං කත්වා සුඛනිසින්නකාලෙ “භන්තෙ, කුතො ආගතත්ථා”ති පුච්ඡිත්වා “ජෙතවනා ආගතො ආවුසො”ති වුත්තෙ සත්ථුනො චෙව මහාසාවකාදීනඤ්ච ආරොග්යං පුච්ඡිත්වා මාතාපිතූනඤ්ච පවත්තිං පුච්ඡි “කිං, භන්තෙ, සාවත්ථියං අසුකස්ස නාම සෙට්ඨිකුලස්ස ආරොග්ය”න්ති? “ආවුසො, මා තස්ස කුලස්ස පවත්තිං පුච්ඡා”ති. “කිං භන්තෙ”ති. “ආවුසො, තස්ස කිර කුලස්ස එකො පුත්තො අත්ථි, සො බුද්ධසාසනෙ පබ්බජිතො, තස්ස පබ්බජිතකාලතො පට්ඨාය එතං කුලං පරික්ඛීණං, ඉදානි ද්වෙ ජනා පරමකාරුඤ්ඤභාවං පත්තා භික්ඛාය චරන්තී”ති. සො තස්ස වචනං සුත්වා සකභාවෙන සණ්ඨාතුං අසක්කොන්තො අස්සුපුණ්ණෙහි නෙත්තෙහි රොදිතුං ආරභි. “ආවුසො, කිං රොදසී”ති? “භන්තෙ, තෙ මය්හං මාතාපිතරො, අහං තෙසං පුත්තො”ති. “ආවුසො, තව මාතාපිතරො තං නිස්සාය විනාසං පත්තා, ගච්ඡ, තෙ පටිජග්ගාහී”ති.

සො “අහං ද්වාදස වස්සානි ඝටෙන්තො වායමන්තොපි මග්ගං වා ඵලං වා නිබ්බත්තෙතුං නාසක්ඛිං , අභබ්බො භවිස්සාමි, කිං මෙ පබ්බජ්ජාය, ගිහී හුත්වා මාතාපිතරො පොසෙත්වා දානං දත්වා සග්ගපරායණො භවිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා අරඤ්ඤාවාසං තස්ස ථෙරස්ස නිය්යාදෙත්වා පුනදිවසෙ අරඤ්ඤා නික්ඛමිත්වා අනුපුබ්බෙන ගච්ඡන්තො සාවත්ථිතො අවිදූරෙ ජෙතවනපිට්ඨිවිහාරං පාපුණි. තත්ථ ද්වෙ මග්ගා අහෙසුං. තෙසු එකො මග්ගො ජෙතවනං ගච්ඡති, එකො සාවත්ථිං. සො තත්ථෙව ඨත්වා “කිං නු ඛො පඨමං මාතාපිතරො පස්සාමි, උදාහු දසබල”න්ති චින්තෙත්වා “මයා මාතාපිතරො චිරං දිට්ඨපුබ්බා, ඉතො පට්ඨාය පන මෙ බුද්ධදස්සනං දුල්ලභං භවිස්සති, තස්මා අජ්ජමෙව සම්මාසම්බුද්ධං දිස්වා ධම්මං සුත්වා ස්වෙ පාතොව මාතාපිතරො පස්සිස්සාමී”ති සාවත්ථිමග්ගං පහාය සායන්හසමයෙ ජෙතවනං පාවිසි. තං දිවසං පන සත්ථා පච්චූසකාලෙ ලොකං ඔලොකෙන්තො ඉමස්ස කුලපුත්තස්ස උපනිස්සයසම්පත්තිං අද්දස. සො තස්සාගමනකාලෙ මාතුපොසකසුත්තෙන (සං· නි· 1.205) මාතාපිතූනං ගුණං වණ්ණෙසි. සො පන භික්ඛු පරිසපරියන්තෙ ඨත්වා සත්ථුස්ස ධම්මකථං සුණන්තො චින්තෙසි “අහං ගිහී හුත්වා මාතාපිතරො පටිජග්ගිතුං සක්කොමීති චින්තෙසිං, සත්ථා පන ‘පබ්බජිතොව සමානො පටිජග්ගිතො උපකාරකො මාතාපිතූන’න්ති වදති. සචාහං සත්ථාරං අදිස්වා ගතො, එවරූපාය පබ්බජ්ජාය පරිහීනො භවෙය්යං. ඉදානි පන ගිහී අහුත්වා පබ්බජිතොව සමානො මාතාපිතරො පොසෙස්සාමී”ති.