නෙව කිණාමි නපි වික්කිණාමීති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං දානජ්ඣාසයං භික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. සො කිර සාවත්ථියං එකො කුලපුත්තො හුත්වා සත්ථු ධම්මකථං සුත්වා පසන්නචිත්තො පබ්බජිත්වා සීලෙසු පරිපූරකාරී ධුතඞ්ගගුණසමන්නාගතො සබ්රහ්මචාරීසු පවත්තමෙත්තචිත්තො දිවසස්ස තික්ඛත්තුං බුද්ධධම්මසඞ්ඝුපට්ඨානෙ අප්පමත්තො ආචාරසම්පන්නො දානජ්ඣාසයො අහොසි. සාරණීයධම්මපූරකො අත්තනා ලද්ධං පටිග්ගාහකෙසු විජ්ජමානෙසු ඡින්නභත්තො හුත්වාපි දෙතියෙව, තස්මා තස්ස දානජ්ඣාසයදානාභිරතභාවො භික්ඛුසඞ්ඝෙ පාකටො අහොසි. අථෙකදිවසං භික්ඛූ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං, “ආවුසො, අසුකො නාම භික්ඛු දානජ්ඣාසයො දානාභිරතො අත්තනා ලද්ධං පසතමත්තපානීයම්පි ලොභං ඡින්දිත්වා සබ්රහ්මචාරීනං දෙති, බොධිසත්තස්සෙවස්ස අජ්ඣාසයො”ති. සත්ථා තං කථං දිබ්බාය සොතධාතුයා සුත්වා ගන්ධකුටිතො නික්ඛමිත්වා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “අයං, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පුබ්බෙ අදානසීලො මච්ඡරී තිණග්ගෙන තෙලබින්දුම්පි අදාතා අහොසි, අථ නං අහං දමෙත්වා නිබ්බිසෙවනං කත්වා දානඵලං වණ්ණෙත්වා දානෙ පතිට්ඨාපෙසිං, සො ‘පසතමත්තං උදකම්පි ලභිත්වා අදත්වා න පිවිස්සාමී’ති මම සන්තිකෙ වරං අග්ගහෙසි, තස්ස ඵලෙන දානජ්ඣාසයො දානාභිරතො ජාතො”ති වත්වා තෙහි යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ එකො ගහපති අඩ්ඪො අහොසි අසීතිකොටිවිභවො. අථස්ස රාජා සෙට්ඨිට්ඨානං අදාසි . සො රාජපූජිතො නාගරජානපදපූජිතො හුත්වා එකදිවසං අත්තනො සම්පත්තිං ඔලොකෙත්වා චින්තෙසි – “අයං යසො මයා අතීතභවෙ නෙව නිද්දායන්තෙන, න කායදුච්චරිතාදීනි කරොන්තෙන ලද්ධො, සුචරිතානි පන පූරෙත්වා ලද්ධො, අනාගතෙපි මයා මම පතිට්ඨං කාතුං වට්ටතී”ති. සො රඤ්ඤො සන්තිකං ගන්ත්වා “දෙව, මම ඝරෙ අසීතිකොටිධනං අත්ථි, තං ගණ්හාහී”ති වත්වා “න මය්හං තව ධනෙනත්ථො, බහුං මෙ ධනං, ඉතොපි යදිච්ඡසි, තං ගණ්හාහී”ති වුත්තෙ “කිං නු, දෙව, මම ධනං දාතුං ලභාමී”ති ආහ. අථ රඤ්ඤා “යථාරුචි කරොහී”ති වුත්තෙ චතූසු නගරද්වාරෙසු නගරමජ්ඣෙ නිවෙසනද්වාරෙ චාති ඡ දානසාලායො කාරෙත්වා දෙවසිකං ඡසතසහස්සපරිච්චාගං කරොන්තො මහාදානං පවත්තෙසි. සො යාවජීවං දානං දත්වා “ඉමං මම දානවංසං මා උපච්ඡින්දථා”ති පුත්තෙ අනුසාසිත්වා ජීවිතපරියොසානෙ සක්කො හුත්වා නිබ්බත්ති. පුත්තොපිස්ස තථෙව දානං දත්වා චන්දො හුත්වා නිබ්බත්ති, තස්ස පුත්තො සූරියො හුත්වා නිබ්බත්ති, තස්ස පුත්තො මාතලි හුත්වා නිබ්බත්ති, තස්ස පුත්තො පඤ්චසිඛො හුත්වා නිබ්බත්ති, තස්ස පන පුත්තො ඡට්ඨො සෙට්ඨිට්ඨානං ලද්ධා මච්ඡරියකොසියො නාම අහොසි අසීතිකොටිවිභවොයෙව. සො “මම පිතුපිතාමහා බාලා අහෙසුං, දුක්ඛෙන සම්භතං ධනං ඡඩ්ඩෙසුං, අහං පන ධනං රක්ඛිස්සාමි, කස්සචි කිඤ්චි න දස්සාමී”ති චින්තෙත්වා දානසාලා විද්ධංසෙත්වා අග්ගිනා ඣාපෙත්වා ථද්ධමච්ඡරී අහොසි.

අථස්ස ගෙහද්වාරෙ යාචකා සන්නිපතිත්වා බාහා පග්ගය්හ, “මහාසෙට්ඨි, මා අත්තනො පිතුපිතාමහානං දානවංසං නාසයි, දානං දෙහී”ති මහාසද්දෙන පරිදෙවිංසු. තං සුත්වා මහාජනො “මච්ඡරියකොසියෙන අත්තනො දානවංසො උපච්ඡින්නො”ති තං ගරහි. සො ලජ්ජිතො නිවෙසනද්වාරෙ යාචකානං ආගතාගතට්ඨානං නිවාරෙතුං ආරක්ඛං ඨපෙසි. තෙ නිප්පච්චයා හුත්වා පුන තස්ස ගෙහද්වාරං න ඔලොකෙසුං. සො තතො පට්ඨාය ධනමෙව සංහරති, නෙව අත්තනා පරිභුඤ්ජති, න පුත්තදාරාදීනං දෙති, කඤ්ජිකබිලඞ්ගදුතියං සකුණ්ඩකභත්තං භුඤ්ජති, මූලඵලමත්තතන්තානි ථූලවත්ථානි නිවාසෙති, පණ්ණඡත්තං මත්ථකෙ ධාරෙත්වා ජරග්ගොණයුත්තෙන ජජ්ජරරථකෙන යාති. ඉති තස්ස අසප්පුරිසස්ස තත්තකං ධනං සුනඛෙන ලද්ධං නාළිකෙරං විය අහොසි.

සො එකදිවසං රාජූපට්ඨානං ගච්ඡන්තො “අනුසෙට්ඨිං ආදාය ගමිස්සාමී”ති තස්ස ගෙහං අගමාසි. තස්මිං ඛණෙ අනුසෙට්ඨි පුත්තධීතාදීහි පරිවුතො නවසප්පිපක්කමධුසක්ඛරචුණ්ණෙහි සඞ්ඛතං පායාසං භුඤ්ජමානො නිසින්නො හොති. සො මච්ඡරියකොසියං දිස්වා ආසනා වුට්ඨාය “එහි, මහාසෙට්ඨි, ඉමස්මිං පල්ලඞ්කෙ නිසීද, පායාසං භුඤ්ජිස්සාමා”ති ආහ. තස්ස පායාසං දිස්වාව මුඛෙ ඛෙළා උප්පජ්ජි, භුඤ්ජිතුකාමො අහොසි, එවං පන චින්තෙසි – “සචාහං භුඤ්ජිස්සාමි, අනුසෙට්ඨිනො මම ගෙහං ආගතකාලෙ පටිසක්කාරො කාතබ්බො භවිස්සති, එවං මෙ ධනං නස්සිස්සති, න භුඤ්ජිස්සාමී”ති. අථ පුනප්පුනං යාචියමානොපි “ඉදානි මෙ භුත්තං, සුහිතොස්මී”ති න ඉච්ඡි. අනුසෙට්ඨිම්හි භුඤ්ජන්තෙ පන ඔලොකෙන්තො මුඛෙ සඤ්ජායමානෙන ඛෙළෙන නිසීදිත්වා තස්ස භත්තකිච්චාවසානෙ තෙන සද්ධිං රාජනිවෙසනං ගන්ත්වා රාජානං පස්සිත්වා රාජනිවෙසනතො ඔතරිත්වා අත්තනො ගෙහං අනුප්පත්තො පායාසතණ්හාය පීළියමානො චින්තෙසි – “සචාහං ‘පායාසං භුඤ්ජිතුකාමොම්හී’ති වක්ඛාමි, මහාජනො භුඤ්ජිතුකාමො භවිස්සති, බහූ තණ්ඩුලාදයො නස්සිස්සන්ති, න කස්සචි කථෙස්සාමී”ති. සො රත්තින්දිවං පායාසමෙව චින්තෙන්තො වීතිනාමෙත්වාපි ධනනාසනභයෙන කස්සචි අකථෙත්වාව පිපාසං අධිවාසෙසි, අනුක්කමෙන අධිවාසෙතුං අසක්කොන්තො උප්පණ්ඩුප්පණ්ඩුකජාතො අහොසි. එවං සන්තෙපි ධනනාසනභයෙන අකථෙන්තො අපරභාගෙ දුබ්බලො හුත්වා සයනං උපගූහිත්වා නිපජ්ජි.