දූරෙ අපස්සං ථෙරොවාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අසදිසදානං ආරබ්භ කථෙසි. තං අට්ඨකනිපාතෙ සිවිජාතකෙ විත්ථාරිතමෙව. තදා පන රාජා සත්තමෙ දිවසෙ සබ්බපරික්ඛාරෙ දත්වා අනුමොදනං යාචි, සත්ථා අකත්වාව පක්කාමි. රාජා භුත්තපාතරාසො විහාරං ගන්ත්වා “කස්මා, භන්තෙ, අනුමොදනං න කරිත්ථා”ති ආහ. සත්ථා “අපරිසුද්ධා, මහාරාජ, පරිසා”ති වත්වා “න වෙ කදරියා දෙවලොකං වජන්තී”ති (ධ· ප· 177) ගාථාය ධම්මං දෙසෙසි. රාජා පසීදිත්වා සතසහස්සග්ඝනකෙන සීවෙය්යකෙන උත්තරාසඞ්ගෙන තථාගතං පූජෙත්වා නගරං පාවිසි. පුනදිවසෙ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො, කොසලරාජා අසදිසදානං දත්වා තාදිසෙනපි දානෙන අතිත්තො දසබලෙන ධම්මෙ දෙසිතෙ පුන සතසහස්සග්ඝනකං සීවෙය්යකවත්ථං අදාසි, යාව අතිත්තො වත ආවුසො දානෙන රාජා”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා ‘ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “භික්ඛවෙ, බාහිරභණ්ඩං නාම සුදින්නං, පොරාණකපණ්ඩිතා සකලජම්බුදීපං උන්නඞ්ගලං කත්වා දෙවසිකං ඡසතසහස්සපරිච්චාගෙන දානං දදමානාපි බාහිරදානෙන අතිත්තා ‘පියස්ස දාතා පියං ලභතී’ති සම්පත්තයාචකානං අක්ඛීනි උප්පාටෙත්වා අදංසුයෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ සිවිරට්ඨෙ අරිට්ඨපුරනගරෙ සිවිමහාරාජෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ මහාසත්තො තස්ස පුත්තො හුත්වා නිබ්බත්ති, “සිවිකුමාරො”තිස්ස නාමං කරිංසු. සො වයප්පත්තො තක්කසිලං ගන්ත්වා උග්ගහිතසිප්පො ආගන්ත්වා පිතු සිප්පං දස්සෙත්වා උපරජ්ජං ලභිත්වා අපරභාගෙ පිතු අච්චයෙන රාජා හුත්වා අගතිගමනං පහාය දස රාජධම්මෙ අකොපෙත්වා ධම්මෙන රජ්ජං කාරෙත්වා චතූසු ද්වාරෙසු නගරමජ්ඣෙ නිවෙසනද්වාරෙ චාති ඡ දානසාලායො කාරෙත්වා දෙවසිකං ඡසතසහස්සපරිච්චාගෙන මහාදානං පවත්තෙසි. අට්ඨමියං චාතුද්දසියං පන්නරසියඤ්ච නිච්චං දානසාලං ගන්ත්වා දානං ඔලොකෙසි. සො එකදා පුණ්ණමදිවසෙ පාතොව සමුස්සිතසෙතච්ඡත්තෙ රාජපල්ලඞ්කෙ නිසින්නො අත්තනා දින්නදානං ආවජ්ජෙන්තො බාහිරවත්ථුං අත්තනා අදින්නං නාම අදිස්වා “මයා බාහිරවත්ථු අදින්නං නාම නත්ථි, න මං බාහිරදානං තොසෙති, අහං අජ්ඣත්තිකදානං දාතුකාමො, අහො වත අජ්ජ මම දානසාලං ගතකාලෙ කොචිදෙව යාචකො බාහිරවත්ථුං අයාචිත්වා අජ්ඣත්තිකස්ස නාමං ගණ්හෙය්ය, සචෙ හි මෙ කොචි හදයමංසස්ස නාමං ගණ්හෙය්ය, කණයෙන උරං පහරිත්වා පසන්නඋදකතො සනාළං පදුමං උද්ධරන්තො විය ලොහිතබින්දූනි පග්ඝරන්තං හදයං නීහරිත්වා දස්සාමි. සචෙ සරීරමංසස්ස නාමං ගණ්හෙය්ය, අවලෙඛනසත්ථකෙන තෙලසිඞ්ගං ලිඛන්තො විය සරීරමංසං ඔතාරෙත්වා දස්සාමි. සචෙ ලොහිතස්ස නාමං ගණ්හෙය්ය, යන්තමුඛෙ පක්ඛන්දිත්වා උපනීතං භාජනං පූරෙත්වා ලොහිතං දස්සාමි. සචෙ වා පන කොචි ‘ගෙහෙ මෙ කම්මං නප්පවත්තති, ගෙහෙ මෙ දාසකම්මං කරොහී’ති වදෙය්ය, රාජවෙසං අපනෙත්වා බහි ඨත්වා අත්තානං සාවෙත්වා දාසකම්මං කරිස්සාමි. සචෙ මෙ කොචි අක්ඛිනො නාමං ගණ්හෙය්ය, තාලමිඤ්ජං නීහරන්තො විය අක්ඛීනි උප්පාටෙත්වා දස්සාමී”ති චින්තෙසි.

ඉති සො –

තත්ථ දූරෙති ඉතො දූරෙ වසන්තො. ථෙරොති ජරාජිණ්ණථෙරො. එකනෙත්තාති එකං නෙත්තං මය්හං දෙහි, එවං ද්වෙපි එකෙකනෙත්තා භවිස්සාමාති.

තං සුත්වා මහාසත්තො “ඉදානෙවාහං පාසාදෙ නිසින්නො චින්තෙත්වා ආගතො, අහො මෙ ලාභො, අජ්ජෙව මෙ මනොරථො මත්ථකං පාපුණිස්සති, අදින්නපුබ්බං දානං දස්සාමී”ති තුට්ඨමානසො දුතියං ගාථමාහ –

තත්ථ වනිබ්බකාති තං ආලපති. චක්ඛුපථානීති චක්ඛූනමෙතං නාමං. යමාහූති යං පණ්ඩිතා “දුච්චජ”න්ති කථෙන්ති.

ඉතො පරං උත්තානසම්බන්ධගාථා පාළිනයෙනෙව වෙදිතබ්බා –