පඤ්ඤායුපෙතං සිරියා විහීනන්ති අයං සිරීමන්තපඤ්හො මහාඋමඞ්ගෙ (ජා· 2.22.590 ආදයො) ආවි භවිස්සති.

එතෙ යූථා පතියන්තීති ඉදං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො ආයස්මතො ආනන්දස්ස ජීවිතපරිච්චාගං ආරබ්භ කථෙසි. සො පනස්ස ජීවිතපරිච්චාගො අසීතිනිපාතෙ චූළහංසජාතකෙ (ජා· 2.21.1 ආදයො) ධනපාලදමනෙ ආවි භවිස්සති. එවං තෙනායස්මතා සත්ථු අත්ථාය ජීවිතෙ පරිච්චත්තෙ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො, ආයස්මා ආනන්දො සෙක්ඛපටිසම්භිදප්පත්තො හුත්වා දසබලස්සත්ථාය ජීවිතං පරිච්චජී”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපෙස මමත්ථාය ජීවිතං පරිච්චජියෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ ඛෙමා නාමස්ස අග්ගමහෙසී අහොසි. තදා බොධිසත්තො හිමවන්තපදෙසෙ මිගයොනියං නිබ්බත්තිත්වා සුවණ්ණවණ්ණො අහොසි සොභග්ගප්පත්තො. කනිට්ඨොපිස්ස චිත්තමිගො නාම සුවණ්ණවණ්ණොව අහොසි, කනිට්ඨභගිනීපිස්ස සුතනා නාම සුවණ්ණවණ්ණාව අහොසි. මහාසත්තො පන රොහණො නාම මිගරාජා අහොසි. සො හිමවන්තෙ ද්වෙ පබ්බතරාජියො අතික්කමිත්වා තතියාය අන්තරෙ රොහණං නාම සරං නිස්සාය අසීතිමිගසහස්සපරිවාරො වාසං කප්පෙසි. සො අන්ධෙ ජිණ්ණෙ මාතාපිතරො පොසෙසි. අථෙකො බාරාණසිතො අවිදූරෙ නෙසාදගාමවාසී නෙසාදපුත්තො හිමවන්තං පවිට්ඨො මහාසත්තං දිස්වා අත්තනො ගාමං ආගන්ත්වා අපරභාගෙ කාලං කරොන්තො පුත්තස්සාරොචෙසි “තාත, අම්හාකං කම්මභූමියං අසුකස්මිං නාම ඨානෙ සුවණ්ණවණ්ණො මිගො වසති, සචෙ රාජා පුච්ඡෙය්ය, කථෙය්යාසී”ති.

අථෙකදිවසං ඛෙමා දෙවී පච්චූසකාලෙ සුපිනං අද්දස. එවරූපො සුපිනො අහොසි – සුවණ්ණවණ්ණො මිගො ආගන්ත්වා කඤ්චනපීඨෙ නිසීදිත්වා සුවණ්ණකිඞ්කිණිකං ආකොටෙන්තො විය මධුරස්සරෙන දෙවියා ධම්මං දෙසෙති, සා සාධුකාරං දත්වා ධම්මං සුණාති. මිගො ධම්මකථාය අනිට්ඨිතාය එව උට්ඨාය ගච්ඡති, සා “මිගං ගණ්හථ ගණ්හථා”ති වදන්තීයෙව පබුජ්ඣි. පරිචාරිකායො තස්සා සද්දං සුත්වා “පිහිතද්වාරවාතපානං ගෙහං වාතස්සපි ඔකාසො නත්ථි, අය්යා, ඉමාය වෙලාය මිගං ගණ්හාපෙතී”ති අවහසිංසු. සා තස්මිං ඛණෙ “සුපිනො අය”න්ති ඤත්වා චින්තෙසි “සුපිනොති වුත්තෙ රාජා අනාදරො භවිස්සති, ‘දොහළො උප්පන්නො’ති වුත්තෙ පන ආදරෙන පරියෙසිස්සති, සුවණ්ණවණ්ණස්ස මිගස්ස ධම්මකථං සුණිස්සාමී”ති. සා ගිලානාලයං කත්වා නිපජ්ජි. රාජා ආගන්ත්වා “භද්දෙ, කිං තෙ අඵාසුක”න්ති පුච්ඡි. “දෙව, අඤ්ඤං නත්ථි, දොහළො පන මෙ උප්පන්නො”ති. “කිං ඉච්ඡසි දෙවී”ති? “සුවණ්ණවණ්ණස්ස ධම්මිකමිගස්ස ධම්මං සොතුකාමා දෙවා”ති. “භද්දෙ, යං නත්ථි, තත්ථ තෙ දොහළො උප්පන්නො, සුවණ්ණවණ්ණො නාම මිගොයෙව නත්ථී”ති. සො “සචෙ න ලභාමි, ඉධෙව මෙ මරණ”න්ති රඤ්ඤො පිට්ඨිං දත්වා නිපජ්ජි.

රාජා “සචෙ අත්ථි, ලභිස්සසී”ති පරිසමජ්ඣෙ නිසීදිත්වා මොරජාතකෙ (ජා· 1.2.17 ආදයො) වුත්තනයෙනෙව අමච්චෙ ච බ්රාහ්මණෙ ච පුච්ඡිත්වා “සුවණ්ණවණ්ණා මිගා නාම හොන්තී”ති සුත්වා ලුද්දකෙ සන්නිපාතෙත්වා “එවරූපො මිගො කෙන දිට්ඨො, කෙන සුතො”ති පුච්ඡිත්වා තෙන නෙසාදපුත්තෙන පිතු සන්තිකා සුතනියාමෙන කථිතෙ “සම්ම, තස්ස තෙ මිගස්ස ආනීතකාලෙ මහන්තං සක්කාරං කරිස්සාමි, ගච්ඡ ආනෙහි න”න්ති වත්වා පරිබ්බයං දත්වා තං පෙසෙසි. සොපි “සචාහං, දෙව, තං ආනෙතුං න සක්ඛිස්සාමි, චම්මමස්ස ආනෙස්සාමි, තං ආනෙතුං අසක්කොන්තො ලොමානිපිස්ස ආනෙස්සාමි, තුම්හෙ මා චින්තයිත්ථා”ති වත්වා අත්තනො නිවෙසනං ගන්ත්වා පුත්තදාරස්ස පරිබ්බයං දත්වා තත්ථ ගන්ත්වා තං මිගරාජානං දිස්වා “කස්මිං නු ඛො ඨානෙ පාසං ඔඩ්ඩෙත්වා ඉමං මිගරාජානං ගණ්හිතුං සක්ඛිස්සාමී”ති වීමංසන්තො පානීයතිත්ථෙ ඔකාසං පස්සි. සො දළ්හං චම්මයොත්තං වට්ටෙත්වා මහාසත්තස්ස පානීයපිවනට්ඨානෙ යට්ඨිපාසං ඔඩ්ඩෙසි.