යමෙකරත්තිං පඨමන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො මහාභිනික්ඛමනඤ්ඤෙව ආරබ්භ කථෙසි. තදාපි හි සො “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපි තථාගතො මහාභිනික්ඛමනං නික්ඛන්තොයෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බ්රහ්මදත්තස්ස රඤ්ඤො අග්ගමහෙසී ගබ්භං පටිලභිත්වා ලද්ධගබ්භපරිහාරා පරිණතගබ්භා පච්චූසසමනන්තරෙ පුත්තං විජායි. තස්සා පුරිමත්තභාවෙ එකා සපත්තිකා “තව ජාතං ජාතං පජං ඛාදිතුං ලභිස්සාමී”ති පත්ථනං පට්ඨපෙසි. සා කිර සයං වඤ්ඣා හුත්වා පුත්තමාතුකොධෙන තං පත්ථනං කත්වා යක්ඛයොනියං නිබ්බත්ති. ඉතරා රඤ්ඤො අග්ගමහෙසී හුත්වා ඉමං පුත්තං විජායි. සා යක්ඛිනී තදා ඔකාසං ලභිත්වා දෙවියා පස්සන්තියාව බීභච්ඡරූපා හුත්වා ආගන්ත්වා තං දාරකං ගහෙත්වා පලායි. දෙවී “යක්ඛිනී මෙ පුත්තං ගහෙත්වා පලායී”ති මහාසද්දෙන විරවි. ඉතරාපි දාරකං මූලකන්දං විය මුරුං මුරුං කරොන්තී ඛාදිත්වා දෙවියා හත්ථවිකාරාදීහි භෙරවං පකාසෙත්වා තජ්ජෙත්වා පක්කාමි. රාජා තං වචනං සුත්වා “කිං සක්කා යක්ඛිනියා කාතු”න්ති තුණ්හී අහොසි. පුන දෙවියා විජායනකාලෙ දළ්හං ආරක්ඛමකාසි. දෙවී පුත්තං පුන විජායි. යක්ඛිනී ආගන්ත්වා තම්පි ඛාදිත්වා ගතා. තතියවාරෙ තස්සා කුච්ඡියං මහාසත්තො පටිසන්ධිං ගණ්හි. රාජා මහාජනං සන්නිපාතෙත්වා “දෙවියා ජාතං ජාතං පජං එකා යක්ඛිනී ඛාදති , කිං නු ඛො කාතබ්බ”න්ති පුච්ඡි. අථෙකො “යක්ඛා නාම තාලපණ්ණස්ස භායන්ති, දෙවියා හත්ථපාදෙසු තාලපණ්ණං බන්ධිතුං වට්ටතී”ති ආහ. අථෙකො “අයොඝරස්ස භායන්ති, අයොඝරං කාතුං වට්ටතී”ති ආහ. රාජා “සාධූ”ති අත්තනො විජිතෙ කම්මාරෙ සන්නිපාතෙත්වා “අයොඝරං කරොථා”ති ආණාපෙත්වා ආයුත්තකෙ අදාසි. අන්තොනගරෙයෙව රමණීයෙ භූමිභාගෙ ගෙහං පට්ඨපෙසුං, ථම්භෙ ආදිං කත්වා සබ්බගෙහසම්භාරා අයොමයාව අහෙසුං, නවහි මාසෙහි අයොමයං මහන්තං චතුරස්සසාලං නිට්ඨානං අගමාසි. තං නිච්චං පජ්ජලිතපදීපමෙව හොති.

රාජා දෙවියා ගබ්භපරිපාකං ඤත්වා අයොඝරං අලඞ්කාරාපෙත්වා තං ආදාය අයොඝරං පාවිසි. සා තත්ථ ධඤ්ඤපුඤ්ඤලක්ඛණසම්පන්නං පුත්තං විජායි, “අයොඝරකුමාරො”ත්වෙවස්ස නාමං කරිංසු. තං ධාතීනං දත්වා මහන්තං ආරක්ඛං සංවිදහිත්වා රාජා දෙවිං ආදාය නගරං පදක්ඛිණං කත්වා අලඞ්කතපාසාදතලමෙව අභිරුහි. යක්ඛිනීපි උදකවාරං ගන්ත්වා වෙස්සවණස්ස උදකං වහන්තී ජීවිතක්ඛයං පත්තා. මහාසත්තො අයොඝරෙයෙව වඩ්ඪිත්වා විඤ්ඤුතං පත්තො තත්ථෙව සබ්බසිප්පානි උග්ගණ්හි. රාජා “කො මෙ පුත්තස්ස වයප්පදෙසො”ති අමච්චෙ පුච්ඡිත්වා “සොළසවස්සො, දෙව, සූරො ථාමසම්පන්නො යක්ඛසහස්සම්පි පටිබාහිතුං සමත්ථො”ති සුත්වා “රජ්ජමස්ස දස්සාමි, සකලනගරං අලඞ්කරිත්වා අයොඝරතො තං නීහරිත්වා ආනෙථා”ති ආහ. අමච්චා “සාධු, දෙවා”ති ද්වාදසයොජනිකං බාරාණසිං අලඞ්කරිත්වා සබ්බාලඞ්කාරවිභූසිතං මඞ්ගලවාරණං ආදාය තත්ථ ගන්ත්වා කුමාරං අලඞ්කාරාපෙත්වා හත්ථික්ඛන්ධෙ නිසීදාපෙත්වා “දෙව, කුලසන්තකං අලඞ්කතනගරං පදක්ඛිණං කත්වා පිතරං කාසිරාජානං වන්දථ, අජ්ජෙව සෙතච්ඡත්තං ලභිස්සථා”ති ආහංසු.

මහාසත්තො නගරං පදක්ඛිණං කරොන්තො ආරාමරාමණෙය්යකවනපොක්ඛරණිභූමිරාමණෙය්යකපාසාදරාමණෙය්යකාදීනි දිස්වා චින්තෙසි “මම පිතා මං එත්තකං කාලං බන්ධනාගාරෙ වසාපෙසි. එවරූපං අලඞ්කතනගරං දට්ඨුං නාදාසි, කො නු ඛො මය්හං දොසො”ති අමච්චෙ පුච්ඡි. “දෙව, නත්ථි තුම්හාකං දොසො, තුම්හාකං පන ද්වෙභාතිකෙ එකා යක්ඛිනී ඛාදි, තෙන වො පිතා අයොඝරෙ වසාපෙසි, අයොඝරෙන ජීවිතං තුම්හාකං ලද්ධ”න්ති. සො තෙසං වචනං සුත්වා චින්තෙසි “අහං දස මාසෙ ලොහකුම්භිනිරයෙ විය ච ගූථනිරයෙ විය ච මාතුකුච්ඡිම්හි වසිත්වා මාතුකුච්ඡිතො නික්ඛන්තකාලතො පට්ඨාය සොළස වස්සානි එතස්මිං බන්ධනාගාරෙ වසිං, බහි ඔලොකෙතුම්පි න ලභිං, උස්සදනිරයෙ ඛිත්තො විය අහොසිං, යක්ඛිනියා හත්ථතො මුත්තොපි පනාහං නෙව අජරො, න අමරො හොමි, කිං මෙ රජ්ජෙන, රජ්ජෙ ඨිතකාලතො පට්ඨාය දුන්නික්ඛමනං හොති, අජ්ජෙව මම පිතරං පබ්බජ්ජං අනුජානාපෙත්වා හිමවන්තං පවිසිත්වා පබ්බජිස්සාමී”ති. සො නගරං පදක්ඛිණං කත්වා රාජකුලං පවිසිත්වා රාජානං වන්දිත්වා අට්ඨාසි.

රාජා තස්ස සරීරසොභං ඔලොකෙත්වා බලවසිනෙහෙන අමච්චෙ ඔලොකෙසි. තෙ “කිං කරොම, දෙවා”ති වදිංසු. පුත්තං මෙ රතනරාසිම්හි ඨපෙත්වා තීහි සඞ්ඛෙහි අභිසිඤ්චිත්වා කඤ්චනමාලං සෙතච්ඡත්තං උස්සාපෙථාති. මහාසත්තො පිතරං වන්දිත්වා “න මය්හං රජ්ජෙනත්ථො, අහං පබ්බජිස්සාමි, පබ්බජ්ජං මෙ අනුජානාථා”ති ආහ. තාත රජ්ජං පටික්ඛිපිත්වා කිංකාරණා පබ්බජිස්සසීති. “දෙව අහං මාතුකුච්ඡිම්හි දස මාසෙ ගූථනිරයෙ විය වසිත්වා මාතුකුච්ඡිතො නික්ඛන්තො යක්ඛිනිභයෙන සොළස වස්සානි බන්ධනාගාරෙ වසන්තො බහි ඔලොකෙතුම්පි න අලභිං, උස්සදනිරයෙ ඛිත්තො විය අහොසිං, යක්ඛිනියා හත්ථතො මුත්තොම්හීතිපි අජරො අමරො න හොමි. මච්චු නාමෙස න සක්කා කෙනචි ජිනිතුං, භවෙ උක්කණ්ඨිතොම්හි, යාව මෙ බ්යාධිජරාමරණානි නාගච්ඡන්ති, තාවදෙව පබ්බජිත්වා ධම්මං චරිස්සාමි, අලං මෙ රජ්ජෙන, අනුජානාථ මං, දෙවා”ති වත්වා පිතු ධම්මං දෙසෙන්තො ආහ –