16. තිංසනිපාතො
1. කිංඡන්දජාතකවණ්ණනා (511)
කිංඡන්දො කිමධිප්පායොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො උපොසථකම්මං ආරබ්භ කථෙසි. එකදිවසඤ්හි සත්ථා බහූ උපාසකෙ ච උපාසිකායො ච උපොසථිකෙ ධම්මස්සවනත්ථාය ආගන්ත්වා ධම්මසභායං නිසින්නෙ “උපොසථිකාත්ථ උපාසකා”ති පුච්ඡිත්වා “ආම, භන්තෙ”ති වුත්තෙ “සාධු වො කතං උපොසථං කරොන්තෙහි, පොරාණකා උපඩ්ඪූපොසථකම්මස්ස නිස්සන්දෙන මහන්තං යසං පටිලභිංසූ”ති වත්වා තෙහි යාචිතො අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තො ධම්මෙන රජ්ජං කාරෙන්තො සද්ධො අහොසි දානසීලඋපොසථකම්මෙසු අප්පමත්තො. සො සෙසෙපි අමච්චාදයො දානාදීසු සමාදපෙසි. පුරොහිතො පනස්ස පරපිට්ඨිමංසිකො ලඤ්ජඛාදකො කූටවිනිච්ඡයිකො අහොසි. රාජා උපොසථදිවසෙ අමච්චාදයො පක්කොසාපෙත්වා “උපොසථිකා හොථා”ති ආහ. පුරොහිතො උපොසථං න සමාදියි. අථ නං දිවා ලඤ්ජං ගහෙත්වා කූටඩ්ඩං කත්වා උපට්ඨානං ආගතං රාජා “තුම්හෙ උපොසථිකා”ති අමච්චෙ පුච්ඡන්තො “ත්වම්පි ආචරිය උපොසථිකො”ති පුච්ඡි. සො “ආමා”ති මුසාවාදං කත්වා පාසාදා ඔතරි. අථ නං එකො අමච්චො “නනු තුම්හෙ න උපොසථිකා”ති චොදෙසි. සො ආහ – “අහං වෙලායමෙව භුඤ්ජිං, ගෙහං පන ගන්ත්වා මුඛං වික්ඛාලෙත්වා උපොසථං අධිට්ඨාය සායං න භුඤ්ජිස්සාමි, රත්තිං සීලං රක්ඛිස්සාමි, එවං මෙ උපඩ්ඪූපොසථකම්මං භවිස්සතී”ති? “සාධු, ආචරියා”ති. සො ගෙහං ගන්ත්වා තථා අකාසි. පුනෙකදිවසං තස්මිං විනිච්ඡයෙ නිසින්නෙ අඤ්ඤතරා සීලවතී ඉත්ථී අඩ්ඩං කරොන්තී ඝරං ගන්තුං අලභමානා “උපොසථකම්මං නාතික්කමිස්සාමී”ති උපකට්ඨෙ කාලෙ මුඛං වික්ඛාලෙතුං ආරභි. තස්මිං ඛණෙ බ්රාහ්මණස්ස සුපක්කානං අම්බඵලානං අම්බපිණ්ඩි ආහරියිත්ථ. සො තස්සා උපොසථිකභාවං ඤත්වා “ඉමානි ඛාදිත්වා උපොසථිකා හොහී”ති අදාසි. සා තථා අකාසි. එත්තකං බ්රාහ්මණස්ස කම්මං.
සො අපරභාගෙ කාලං කත්වා හිමවන්තපදෙසෙ කොසිකිගඞ්ගාය තීරෙ තියොජනිකෙ අම්බවනෙ රමණීයෙ භූමිභාගෙ සොභග්ගප්පත්තෙ කනකවිමානෙ අලඞ්කතසිරිසයනෙ සුත්තප්පබුද්ධො විය නිබ්බත්ති අලඞ්කතපටියත්තො උත්තමරූපධරො සොළසසහස්සදෙවකඤ්ඤාපරිවාරො. සො රත්තිඤ්ඤෙව තං සිරිසම්පත්තිං අනුභොති. වෙමානිකපෙතභාවෙන හිස්ස කම්මසරික්ඛකො විපාකො අහොසි, තස්මා අරුණෙ උග්ගච්ඡන්තෙ අම්බවනං පවිසති, පවිට්ඨක්ඛණෙයෙවස්ස දිබ්බත්තභාවො අන්තරධායති, අසීතිහත්ථතාලක්ඛන්ධප්පමාණො අත්තභාවො නිබ්බත්තති, සකලසරීරං ඣායති, සුපුප්ඵිතකිංසුකො විය හොති. ද්වීසු හත්ථෙසු එකෙකාව අඞ්ගුලි, තත්ථ මහාකුද්දාලප්පමාණා නඛා හොන්ති. තෙහි නඛෙහි අත්තනො පිට්ඨිමංසං ඵාලෙත්වා උප්පාටෙත්වා ඛාදන්තො වෙදනාප්පත්තො මහාරවං රවන්තො දුක්ඛං අනුභොති. සූරියෙ අත්ථඞ්ගතෙ තං සරීරං අන්තරධායති, දිබ්බසරීරං නිබ්බත්තති, අලඞ්කතපටියත්තා දිබ්බනාටකිත්ථියො නානාතූරියානි ගහෙත්වා පරිවාරෙන්ති. සො මහාසම්පත්තිං අනුභවන්තො රමණීයෙ අම්බවනෙ දිබ්බපාසාදං අභිරුහති. ඉති සො උපොසථිකාය ඉත්ථියා අම්බඵලදානස්ස නිස්සන්දෙන තියොජනිකං අම්බවනං පටිලභති , ලඤ්ජං ගහෙත්වා කූටඩ්ඩකරණනිස්සන්දෙන පන පිට්ඨිමංසං උප්පාටෙත්වා ඛාදති, උපඩ්ඪූපොසථස්ස නිස්සන්දෙන රත්තිං සම්පත්තිං අනුභොති, සොළසසහස්සනාටකිත්ථීහි පරිවුතො පරිචාරෙසි.