12. දසබ්රාහ්මණජාතකවණ්ණනා (495)
රාජා අවොච විධුරන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අසදිසදානං ආරබ්භ කථෙසි. තං අට්ඨකනිපාතෙ ආදිත්තජාතකෙ (ජා· 1.8.69 ආදයො) විත්ථාරිතමෙව. රාජා කිර තං දානං දදන්තො සත්ථාරං ජෙට්ඨකං කත්වා පඤ්ච භික්ඛුසතානි විචිනිත්වා ගණ්හිත්වා මහාඛීණාසවානංයෙව අදාසි. අථස්ස ගුණකථං කථෙන්තා “ආවුසො, රාජා අසදිසදානං දදන්තො විචිනිත්වා මහප්ඵලට්ඨානෙ අදාසී”ති ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “අනච්ඡරියං, භික්ඛවෙ, යං කොසලරාජා මාදිසස්ස බුද්ධස්ස උපට්ඨාකො හුත්වා විචෙය්යදානං දෙති, පොරාණකපණ්ඩිතා අනුප්පන්නෙ බුද්ධෙපි විචෙය්යදානං අදංසූ”ති වත්වා අතීතං ආහරි.
අතීතෙ කුරුරට්ඨෙ ඉන්දපත්ථනගරෙ යුධිට්ඨිලගොත්තො කොරබ්යො නාම රාජා රජ්ජං කාරෙසි. තස්ස විධුරො නාම අමච්චො අත්ථඤ්ච ධම්මඤ්ච අනුසාසති. රාජා සකලජම්බුදීපං ඛොභෙත්වා මහාදානං දෙති. තං ගහෙත්වා භුඤ්ජන්තෙසු එකොපි පඤ්චසීලමත්තං රක්ඛන්තො නාම නත්ථි, සබ්බෙ දුස්සීලාව, දානං රාජානං න තොසෙති. රාජා “විචෙය්යදානං මහප්ඵල”න්ති සීලවන්තානං දාතුකාමො හුත්වා චින්තෙසි “විධුරපණ්ඩිතෙන සද්ධිං මන්තයිස්සාමී”ති. සො තං උපට්ඨානං ආගතං ආසනෙ නිසීදාපෙත්වා පඤ්හං පුච්ඡි. තමත්ථං පකාසෙන්තො සත්ථා උපඩ්ඪගාථමාහ –
“රාජා අවොච විධුරං, ධම්මකාමො යුධිට්ඨිලො”ති;
පරතො රඤ්ඤො ච විධුරස්ස ච වචනපටිවචනං හොති –
“බ්රාහ්මණෙ විධුර පරියෙස, සීලවන්තෙ බහුස්සුතෙ.
“විරතෙ මෙථුනා ධම්මා, යෙ මෙ භුඤ්ජෙය්යු භොජනං;
දක්ඛිණං සම්ම දස්සාම, යත්ථ දින්නං මහප්ඵලං.
“දුල්ලභා බ්රාහ්මණා දෙව, සීලවන්තො බහුස්සුතා;
විරතා මෙථුනා ධම්මා, යෙ තෙ භුඤ්ජෙය්යු භොජනං.
“දස ඛලු මහාරාජ, යා තා බ්රාහ්මණජාතියො;
තෙසං විභඞ්ගං විචයං, විත්ථාරෙන සුණොහි මෙ.
“පසිබ්බකෙ ගහෙත්වාන, පුණ්ණෙ මූලස්ස සංවුතෙ;
ඔසධිකායො ගන්ථෙන්ති, න්හාපයන්ති ජපන්ති ච.
“තිකිච්ඡකසමා රාජ, තෙපි වුච්චන්ති බ්රාහ්මණා;
අක්ඛාතා තෙ මහාරාජ, තාදිසෙ නිපතාමසෙ.
“අපෙතා තෙ ච බ්රහ්මඤ්ඤා, (ඉති රාජා කොරබ්යො)
න තෙ වුච්චන්ති බ්රාහ්මණා;
අඤ්ඤෙ විධුර පරියෙස, සීලවන්තෙ බහුස්සුතෙ.
“විරතෙ මෙථුනා ධම්මා, යෙ මෙ භුඤ්ජෙය්යු භොජනං;
දක්ඛිණං සම්ම දස්සාම, යත්ථ දින්නං මහප්ඵලං.
“කිඞ්කිණිකායො ගහෙත්වා, ඝොසෙන්ති පුරතොපි තෙ;
පෙසනානිපි ගච්ඡන්ති, රථචරියාසු සික්ඛරෙ.
“පරිචාරකසමා රාජ, තෙපි වුච්චන්ති බ්රාහ්මණා;
අක්ඛාතා තෙ මහාරාජ, තාදිසෙ නිපතාමසෙ.
“අපෙතා තෙ ච බ්රහ්මඤ්ඤා, (ඉති රාජා කොරබ්යො)
න තෙ වුච්චන්ති බ්රාහ්මණා;
අඤ්ඤෙ විධුර පරියෙස, සීලවන්තෙ බහුස්සුතෙ.
“විරතෙ මෙථුනා ධම්මා, යෙ මෙ භුඤ්ජෙය්යු භොජනං;
දක්ඛිණං සම්ම දස්සාම, යත්ථ දින්නං මහප්ඵලං.
“කමණ්ඩලුං ගහෙත්වාන, වඞ්කදණ්ඩඤ්ච බ්රාහ්මණා;
පච්චුපෙස්සන්ති රාජානො, ගාමෙසු නිගමෙසු ච;
නාදින්නෙ වුට්ඨහිස්සාම, ගාමම්හි වා වනම්හි වා.