8. තක්කාරියජාතකවණ්ණනා (481)
අහමෙව දුබ්භාසිතං භාසි බාලොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො කොකාලිකං ආරබ්භ කථෙසි. එකස්මිඤ්හි අන්තොවස්සෙ ද්වෙ අග්ගසාවකා ගණං පහාය විවිත්තාවාසං වසිතුකාමා සත්ථාරං ආපුච්ඡිත්වා කොකාලිකරට්ඨෙ කොකාලිකස්ස වසනට්ඨානං ගන්ත්වා තං එවමාහංසු “ආවුසො කොකාලික, තං නිස්සාය අම්හාකං, අම්හෙ ච නිස්සාය තව ඵාසුවිහාරො භවිස්සති, ඉමං තෙමාසං ඉධ වසෙය්යාමා”ති. “කො පනාවුසො, මං නිස්සාය තුම්හාකං ඵාසුවිහාරො”ති. සචෙ ත්වං ආවුසො “ද්වෙ අග්ගසාවකා ඉධ විහරන්තී”ති කස්සචි නාරොචෙය්යාසි, මයං සුඛං විහරෙය්යාම, අයං තං නිස්සාය අම්හාකං ඵාසුවිහාරොති. “අථ තුම්හෙ නිස්සාය මය්හං කො ඵාසුවිහාරො”ති? “මයං තුය්හං අන්තොතෙමාසං ධම්මං වාචෙස්සාම, ධම්මකථං කථෙස්සාම, එස තුය්හං අම්හෙ නිස්සාය ඵාසුවිහාරො”ති. “වසථාවුසො, යථාජ්ඣාසයෙනා”ති. සො තෙසං පතිරූපං සෙනාසනං අදාසි. තෙ ඵලසමාපත්තිසුඛෙන සුඛං වසිංසු. කොචි නෙසං තත්ථ වසනභාවං න ජානාති.
තෙ වුත්ථවස්සා පවාරෙත්වා “ආවුසො, තං නිස්සාය සුඛං වුත්ථාම්හ, සත්ථාරං වන්දිතුං ගච්ඡාමා”ති තං ආපුච්ඡිංසු. සො “සාධූ”ති සම්පටිච්ඡිත්වා තෙ ආදාය ධුරගාමෙ පිණ්ඩාය චරි. ථෙරා කතභත්තකිච්චා ගාමතො නික්ඛමිංසු. කොකාලිකො තෙ උය්යොජෙත්වා නිවත්තිත්වා මනුස්සානං ආරොචෙසි “උපාසකා, තුම්හෙ තිරච්ඡානසදිසා, ද්වෙ අග්ගසාවකෙ තෙමාසං ධුරවිහාරෙ වසන්තෙ න ජානිත්ථ, ඉදානි තෙ ගතා”ති. මනුස්සා “කස්මා පන, භන්තෙ, අම්හාකං නාරොචිත්ථා”ති වත්වා බහුං සප්පිතෙලාදිභෙසජ්ජඤ්චෙව වත්ථච්ඡාදනඤ්ච ගහෙත්වා ථෙරෙ උපසඞ්කමිත්වා වන්දිත්වා “ඛමථ නො, භන්තෙ, මයං තුම්හාකං අග්ගසාවකභාවං න ජානාම, අජ්ජ නො කොකාලිකභදන්තස්ස වචනෙන ඤාතා, අම්හාකං අනුකම්පාය ඉමානි භෙසජ්ජවත්ථච්ඡාදනානි ගණ්හථා”ති ආහංසු.
කොකාලිකො “ථෙරා අප්පිච්ඡා සන්තුට්ඨා, ඉමානි වත්ථානි අත්තනා අග්ගහෙත්වා මය්හං දස්සන්තී”ති චින්තෙත්වා උපාසකෙහි සද්ධිංයෙව ථෙරානං සන්තිකං ගතො. ථෙරා භික්ඛුපරිපාචිතත්තා තතො කිඤ්චි නෙව අත්තනා ගණ්හිංසු, න කොකාලිකස්ස දාපෙසුං. උපාසකා “භන්තෙ, ඉදානි අගණ්හන්තා පුන අම්හාකං අනුකම්පාය ඉධ ආගච්ඡෙය්යාථා”ති යාචිංසු. ථෙරා අනධිවාසෙත්වා සත්ථු සන්තිකං අගමිංසු. කොකාලිකො “ඉමෙ ථෙරා අත්තනා අගණ්හන්තා මය්හං න දාපෙසු”න්ති ආඝාතං බන්ධි. ථෙරාපි සත්ථු සන්තිකෙ ථොකං වසිත්වා අත්තනො පරිවාරෙ පඤ්චභික්ඛුසතෙ ච ආදාය භික්ඛුසහස්සෙන සද්ධිං චාරිකං චරමානා කොකාලිකරට්ඨං පත්තා. තෙ උපාසකා පච්චුග්ගමනං කත්වා ථෙරෙ ආදාය තමෙව විහාරං නෙත්වා දෙවසිකං මහාසක්කාරං කරිංසු. පහුතං භෙසජ්ජවත්ථච්ඡාදනං උප්පජ්ජි, ථෙරෙහි සද්ධිං ආගතභික්ඛූ චීවරානි විචාරෙන්තා සද්ධිං ආගතානං භික්ඛූනඤ්ඤෙව දෙන්ති , කොකාලිකස්ස න දෙන්ති, ථෙරාපි තස්ස න දාපෙන්ති. කොකාලිකො චීවරං අලභිත්වා “පාපිච්ඡා සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානා, පුබ්බෙ දීයමානං ලාභං අග්ගහෙත්වා ඉදානි ගණ්හන්ති, පූරෙතුං න සක්කා, අඤ්ඤෙ න ඔලොකෙන්තී”ති ථෙරෙ අක්කොසති පරිභාසති. ථෙරා “අයං අම්හෙ නිස්සාය අකුසලං පසවතී”ති සපරිවාරා නික්ඛමිත්වා “අඤ්ඤං, භන්තෙ, කතිපාහං වසථා”ති මනුස්සෙහි යාචියමානාපි නිවත්තිතුං න ඉච්ඡිංසු.
අථෙකො දහරො භික්ඛු ආහ – “උපාසකා, කථං ථෙරා වසිස්සන්ති, තුම්හාකං කුලූපකො ථෙරො ඉධ ඉමෙසං වාසං න සහතී”ති. තෙ තස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා “භන්තෙ, තුම්හෙ කිර ථෙරානං ඉධ වාසං න සහථ, ගච්ඡථ නෙ ඛමාපෙත්වා නිවත්තෙථ, සචෙ න නිවත්තෙථ, පලායිත්වා අඤ්ඤත්ථ වසථා”ති ආහංසු. සො උපාසකානං භයෙන ගන්ත්වා ථෙරෙ යාචි. ථෙරා “ගච්ඡාවුසො, න මයං නිවත්තාමා”ති පක්කමිංසු. සො ථෙරෙ නිවත්තෙතුං අසක්කොන්තො විහාරමෙව පච්චාගතො. අථ නං උපාසකා පුච්ඡිංසු “නිවත්තිතා තෙ, භන්තෙ, ථෙරා”ති. “නිවත්තෙතුං නාසක්ඛිං ආවුසො”ති. අථ නං “ඉමස්මිං පාපධම්මෙ වසන්තෙ ඉධ පෙසලා භික්ඛූ න වසිස්සන්ති, නික්කඩ්ඪාම න”න්ති චින්තෙත්වා “භන්තෙ, මා ත්වං ඉධ වසි, අම්හෙ නිස්සාය තුය්හං කිඤ්චි නත්ථී”ති ආහංසු. සො තෙහි නික්කඩ්ඪිතො පත්තචීවරමාදාය ජෙතවනං ගන්ත්වා සත්ථාරං උපසඞ්කමිත්වා “පාපිච්ඡා, භන්තෙ, සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානා, පාපිකානං ඉච්ඡානං වසං ගතා”ති ආහ. අථ නං සත්ථා “මා හෙවං කොකාලික, අවච, මා හෙවං කොකාලික අවච, පසාදෙහි කොකාලික, සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං, තෙ පෙසලා භික්ඛූ”ති වාරෙති. වාරිතොපි කොකාලිකො “තුම්හෙ, භන්තෙ, තුම්හාකං අග්ගසාවකානං සද්දහථ, අහං පච්චක්ඛතො අද්දසං, පාපිච්ඡා එතෙ පටිච්ඡන්නකම්මන්තා දුස්සීලා”ති වත්වා යාවතතියං සත්ථාරා වාරිතොපි තථෙව වත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි. තස්ස පක්කන්තමත්තස්සෙව සකලසරීරෙ සාසපමත්තා පිළකා උට්ඨහිත්වා අනුපුබ්බෙන වඩ්ඪිත්වා බෙළුවපක්කමත්තා හුත්වා භිජ්ජිත්වා පුබ්බලොහිතානි පග්ඝරිංසු. සො නිත්ථුනන්තො වෙදනාප්පත්තො ජෙතවනද්වාරකොට්ඨකෙ නිපජ්ජි. “කොකාලිකෙන ද්වෙ අග්ගසාවකා අක්කුට්ඨා”ති යාව බ්රහ්මලොකා එකකොලාහලං අහොසි.