ආසීසෙථෙව පුරිසොති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අත්තනා සංඛිත්තෙන පුච්ඡිතපඤ්හස්ස ධම්මසෙනාපතිනො විත්ථාරෙන බ්යාකරණං ආරබ්භ කථෙසි. කදා පන සත්ථා ථෙරං සංඛිත්තෙන පඤ්හං පුච්ඡීති? දෙවොරොහනෙ. තත්රායං සඞ්ඛෙපතො අනුපුබ්බිකථා. රාජගහසෙට්ඨිනො හි සන්තකෙ චන්දනපත්තෙ ආයස්මතා පිණ්ඩොලභාරද්වාජෙන ඉද්ධියා ගහිතෙ සත්ථා භික්ඛූනං ඉද්ධිපාටිහාරියකරණං පටික්ඛිපි. තදා තිත්ථියා “පටික්ඛිත්තං සමණෙන ගොතමෙන ඉද්ධිපාටිහාරියකරණං, ඉදානි සයම්පි න කරිස්සතී”ති චින්තෙත්වා මඞ්කුභූතෙහි අත්තනො සාවකෙහි “කිං, භන්තෙ, ඉද්ධියා පත්තං න ගණ්හථා”ති වුච්චමානා “නෙතං ආවුසො, අම්හාකං දුක්කරං, ඡවස්ස පන දාරුපත්තස්සත්ථාය අත්තනො සණ්හසුඛුමගුණං කො ගිහීනං පකාසෙස්සතීති න ගණ්හිම්හ, සමණා පන සක්යපුත්තියා ලොලතාය ඉද්ධිං දස්සෙත්වා ගණ්හිංසු. මා ‘අම්හාකං ඉද්ධිකරණං භාරො’ති චින්තයිත්ථ, මයඤ්හි තිට්ඨන්තු සමණස්ස ගොතමස්ස සාවකා, ආකඞ්ඛමානා පන සමණෙන ගොතමෙන සද්ධිං ඉද්ධිං දස්සෙස්සාම, සචෙ හි සමණො ගොතමො එකං පාටිහාරියං කරිස්සති, මයං ද්විගුණං කරිස්සාමා”ති කථයිංසු.

තං සුත්වා භික්ඛූ භගවතො ආරොචෙසුං “භන්තෙ, තිත්ථියා කිර පාටිහාරියං කරිස්සන්තී”ති. සත්ථා “භික්ඛවෙ, කරොන්තු, අහම්පි කරිස්සාමී”ති ආහ. තං සුත්වා බිම්බිසාරො ආගන්ත්වා භගවන්තං පුච්ඡි “භන්තෙ, පාටිහාරියං කිර කරිස්සථා”ති? “ආම, මහාරාජා”ති. “නනු, භන්තෙ, සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්ත”න්ති. “මහාරාජ, තං මයා සාවකානං පඤ්ඤත්තං, බුද්ධානං පන සික්ඛාපදං නාම නත්ථි. “යථා හි, මහාරාජ, තව උය්යානෙ පුප්ඵඵලං අඤ්ඤෙසං වාරිතං, න තව, එවංසම්පදමිදං දට්ඨබ්බ”න්ති. “කත්ථ පන, භන්තෙ, පාටිහාරියං කරිස්සථා”ති? “සාවත්ථිනගරද්වාරෙ කණ්ඩම්බරුක්ඛමූලෙ”ති. “අම්හෙහි තත්ථ කිං කත්තබ්බ”න්ති? “නත්ථි කිඤ්චි මහාරාජා”ති. පුනදිවසෙ සත්ථා කතභත්තකිච්චො චාරිකං පක්කාමි. මනුස්සා “කුහිං, භන්තෙ, සත්ථා ගච්ඡතී”ති පුච්ඡන්ති. “සාවත්ථිනගරද්වාරෙ කණ්ඩම්බරුක්ඛමූලෙ තිත්ථියමද්දනං යමකපාටිහාරියං කාතු”න්ති තෙසං භික්ඛූ කථයන්ති. මහාජනො “අච්ඡරියරූපං කිර පාටිහාරියං භවිස්සති, පස්සිස්සාම න”න්ති ඝරද්වාරානි ඡඩ්ඩෙත්වා සත්ථාරා සද්ධිංයෙව අගමාසි.

අඤ්ඤතිත්ථියා “මයම්පි සමණස්ස ගොතමස්ස පාටිහාරියකරණට්ඨානෙ පාටිහාරියං කරිස්සාමා”ති උපට්ඨාකෙහි සද්ධිං සත්ථාරමෙව අනුබන්ධිංසු. සත්ථා අනුපුබ්බෙන සාවත්ථිං ගන්ත්වා රඤ්ඤා “පාටිහාරියං කිර, භන්තෙ, කරිස්සථා”ති පුච්ඡිතො “කරිස්සාමී”ති වත්වා “කදා, භන්තෙ”ති වුත්තෙ “ඉතො සත්තමෙ දිවසෙ ආසාළ්හිපුණ්ණමාසිය”න්ති ආහ. “මණ්ඩපං කරොමි භන්තෙ”ති? “අලං මහාරාජ, මම පාටිහාරියකරණට්ඨානෙ සක්කො දෙවරාජා ද්වාදසයොජනිකං රතනමණ්ඩපං කරිස්සතී”ති. “එතං කාරණං නගරෙ උග්ඝොසාපෙමි, භන්තෙ”ති? “උග්ඝොසාපෙහි මහාරාජා”ති. රාජා ධම්මඝොසකං අලඞ්කතහත්ථිපිට්ඨිං ආරොපෙත්වා “භගවා කිර සාවත්ථිනගරද්වාරෙ කණ්ඩම්බරුක්ඛමූලෙ තිත්ථියමද්දනං පාටිහාරියං කරිස්සති ඉතො සත්තමෙ දිවසෙ”ති යාව ඡට්ඨදිවසා දෙවසිකං ඝොසනං කාරෙසි. තිත්ථියා “කණ්ඩම්බරුක්ඛමූලෙ කිර කරිස්සතී”ති සාමිකානං ධනං දත්වා සාවත්ථිසාමන්තෙ අම්බරුක්ඛෙ ඡින්දාපයිංසු. ධම්මඝොසකො පුණ්ණමීදිවසෙ පාතොව “අජ්ජ, භගවතො පාටිහාරියං භවිස්සතී”ති උග්ඝොසෙසි. දෙවතානුභාවෙන සකලජම්බුදීපෙ ද්වාරෙ ඨත්වා උග්ඝොසිතං විය අහොසි. යෙ යෙ ගන්තුං චිත්තං උප්පාදෙන්ති, තෙ තෙ සාවත්ථිං පත්තමෙව අත්තානං පස්සිංසු, ද්වාදසයොජනිකා පරිසා අහොසි.

සත්ථා පාතොව සාවත්ථිං පිණ්ඩාය පවිසිතුං නික්ඛමි. කණ්ඩො නාම උය්යානපාලො පිණ්ඩිපක්කමෙව කුම්භපමාණං මහන්තං අම්බපක්කං රඤ්ඤො හරන්තො සත්ථාරං නගරද්වාරෙ දිස්වා “ඉදං තථාගතස්සෙව අනුච්ඡවික”න්ති අදාසි. සත්ථා පටිග්ගහෙත්වා තත්ථෙව එකමන්තං නිසින්නො පරිභුඤ්ජිත්වා “ආනන්ද, ඉමං අම්බට්ඨිං උය්යානපාලකස්ස ඉමස්මිං ඨානෙ රොපනත්ථාය දෙහි, එස කණ්ඩම්බො නාම භවිස්සතී”ති ආහ. ථෙරො තථා අකාසි. උය්යානපාලො පංසුං වියූහිත්වා රොපෙසි. තඞ්ඛණඤ්ඤෙව අට්ඨිං භින්දිත්වා මූලානි ඔතරිංසු, නඞ්ගලසීසපමාණො රත්තඞ්කුරො උට්ඨහි, මහාජනස්ස ඔලොකෙන්තස්සෙව පණ්ණාසහත්ථක්ඛන්ධො පණ්ණාසහත්ථසාඛො උබ්බෙධතො ච හත්ථසතිකො අම්බරුක්ඛො සම්පජ්ජි, තාවදෙවස්ස පුප්ඵානි ච ඵලානි ච උට්ඨහිංසු. සො මධුකරපරිවුතො සුවණ්ණවණ්ණඵලභරිතො නභං පූරෙත්වා අට්ඨාසි, වාතප්පහරණකාලෙ මධුරපක්කානි පතිංසු. පච්ඡා ආගච්ඡන්තා භික්ඛූ පරිභුඤ්ජිත්වාව ආගමිංසු.