යො තෙ ඉමං විසාලක්ඛින්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං කොධනං භික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. සො කිර භික්ඛු නිය්යානිකෙ බුද්ධසාසනෙ පබ්බජිත්වාපි කොධං නිග්ගහෙතුං නාසක්ඛි, කොධනො අහොසි උපායාසබහුලො, අප්පම්පි වුත්තො සමානො අභිසජ්ජි කුප්පි බ්යාපජ්ජි පතිට්ඨයි. සත්ථා තස්ස කොධනභාවං සුත්වා පක්කොසාපෙත්වා “සච්චං කිර ත්වං කොධනො”ති පුච්ඡිත්වා “සච්චං භන්තෙ”ති වුත්තෙ “භික්ඛු කොධො නාම වාරෙතබ්බො, එවරූපො හි ඉධලොකෙ ච පරලොකෙ ච අනත්ථකාරකො, ත්වං නික්කොධස්ස බුද්ධස්ස සාසනෙ පබ්බජිත්වා කස්මා කුජ්ඣසි, පොරාණකපණ්ඩිතා බාහිරසාසනෙ පබ්බජිත්වාපි කොධං න කරිංසූ”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ අඤ්ඤතරස්මිං කාසිනිගමෙ එකො බ්රාහ්මණො අඩ්ඪො මහද්ධනො මහාභොගො අපුත්තකො අහොසි, තස්ස බ්රාහ්මණී පුත්තං පත්ථෙසි. තදා බොධිසත්තො බ්රහ්මලොකා චවිත්වා තස්සා කුච්ඡියං නිබ්බත්ති, තස්ස නාමග්ගහණදිවසෙ “බොධිකුමාරො”ති නාමං කරිංසු. තස්ස වයප්පත්තකාලෙ තක්කසිලං ගන්ත්වා සබ්බසිප්පානි උග්ගණ්හිත්වා පච්චාගතස්ස අනිච්ඡන්තස්සෙව මාතාපිතරො සමානජාතිකා කුලා කුමාරිකං ආනෙසුං. සාපි බ්රහ්මලොකා චුතාව උත්තමරූපධරා දෙවච්ඡරපටිභාගා. තෙසං අනිච්ඡමානානඤ්ඤෙව අඤ්ඤමඤ්ඤං ආවාහවිවාහං කරිංසු. උභින්නං පනෙතෙසං කිලෙසසමුදාචාරො නාම න භූතපුබ්බො, සංරාගවසෙන අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස ඔලොකනං නාම නාහොසි, සුපිනෙපි මෙථුනධම්මො නාම න දිට්ඨපුබ්බො, එවං පරිසුද්ධසීලා අහෙසුං.

අථාපරභාගෙ මහාසත්තො මාතාපිතූසු කාලකතෙසු තෙසං සරීරකිච්චං කත්වා තං පක්කොසිත්වා “භද්දෙ, ත්වං ඉමං අසීතිකොටිධනං ගහෙත්වා සුඛෙන ජීවාහී”ති ආහ. “කිං කරිස්සථ තුම්හෙ පන, අය්යපුත්තා”ති? “මය්හං ධනෙන කිච්චං නත්ථි, හිමවන්තපදෙසං පවිසිත්වා ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා අත්තනො පතිට්ඨං කරිස්සාමී”ති. “කිං පන අය්යපුත්ත පබ්බජ්ජා නාම පුරිසානඤ්ඤෙව වට්ටතී”ති? “ඉත්ථීනම්පි වට්ටති, භද්දෙ”ති. “තෙන හි අහං තුම්හෙහි ඡට්ටිතඛෙළං න ගණ්හිස්සාමි, මය්හම්පි ධනෙන කිච්චං නත්ථි, අහම්පි පබ්බජිස්සාමී”ති. “සාධු, භද්දෙ”ති. තෙ උභොපි මහාදානං දත්වා නික්ඛමිත්වා රමණීයෙ භූමිභාගෙ අස්සමං කත්වා පබ්බජිත්වා උඤ්ඡාචරියාය ඵලාඵලෙහි යාපෙන්තා තත්ථ දසමත්තානි සංවච්ඡරානි වසිංසු, ඣානං පන නෙසං න තාව උප්පජ්ජති. තෙ තත්ථ පබ්බජ්ජාසුඛෙනෙව දස සංවච්ඡරෙ වසිත්වා ලොණම්බිලසෙවනත්ථාය ජනපදචාරිකං චරන්තා අනුපුබ්බෙන බාරාණසිං පත්වා රාජුය්යානෙ වසිංසු.

අථෙකදිවසං රාජා උය්යානපාලං පණ්ණාකාරං ආදාය ආගතං දිස්වා “උය්යානකීළිකං කීළිස්සාම, උය්යානං සොධෙහී”ති වත්වා තෙන සොධිතං සජ්ජිතං උය්යානං මහන්තෙන පරිවාරෙන අගමාසි. තස්මිං ඛණෙ තෙ උභොපි ජනා උය්යානස්ස එකපස්සෙ පබ්බජ්ජාසුඛෙන වීතිනාමෙත්වා නිසින්නා හොන්ති. අථ රාජා උය්යානෙ විචරන්තො තෙ උභොපි නිසින්නකෙ දිස්වා පරමපාසාදිකං උත්තමරූපධරං පරිබ්බාජිකං ඔලොකෙන්තො පටිබද්ධචිත්තො අහොසි. සො කිලෙසවසෙන කම්පන්තො “පුච්ඡිස්සාමි තාව, අයං පරිබ්බාජිකා ඉමස්ස කිං හොතී”ති බොධිසත්තං උපසඞ්කමිත්වා “පබ්බජිත අයං තෙ පරිබ්බාජිකා කිං හොතී”ති පුච්ඡි. මහාරාජ, කිඤ්චි න හොති, කෙවලං එකපබ්බජ්ජාය පබ්බජිතා, අපිච ඛො පන මෙ ගිහිකාලෙ පාදපරිචාරිකා අහොසීති. තං සුත්වා රාජා “අයං කිරෙතස්ස කිඤ්චි න හොති, අපිච ඛො පන ගිහිකාලෙ පාදපරිචාරිකා කිරස්ස අහොසි , සචෙ පනාහං ඉස්සරියබලෙන ගහෙත්වා ගච්ඡෙය්යං, කිං නු ඛො එස කරිස්සති, පරිග්ගණ්හිස්සාමි තාව න”න්ති චින්තෙත්වා උපසඞ්කමිත්වා පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ සංම්හිතභාසිනින්ති මන්දහසිතභාසිනිං. බලා ගච්ඡෙය්යාති බලක්කාරෙන ආදාය ගච්ඡෙය්ය. කිං නු කයිරාසීති තස්ස ත්වං බ්රාහ්මණ කිං කරෙය්යාසීති?

අථස්ස කථං සුත්වා මහාසත්තො දුතියං ගාථමාහ –

තස්සත්ථො – මහාරාජ, සචෙ ඉමං ගහෙත්වා ගච්ඡන්තෙ කිස්මිඤ්චි මම අබ්භන්තරෙ කොපො උප්පජ්ජෙය්ය, සො මෙ අන්තො උප්පජ්ජිත්වා න මුච්චෙය්ය, යාවාහං ජීවාමි, තාව මෙ න මුච්චෙය්ය. නාස්ස අන්තො ඝනසන්නිවාසෙන පතිට්ඨාතුං දස්සාමි, අථ ඛො යථා උප්පන්නං රජං විපුලා මෙඝවුට්ඨි ඛිප්පං නිවාරෙති, තථා ඛිප්පමෙව නං මෙත්තාභාවනාය නිග්ගහෙත්වා වාරෙස්සාමීති.

එවං මහාසත්තො සීහනාදං නදි. රාජා පනස්ස කථං සුත්වාපි අන්ධබාලතාය පටිබද්ධං අත්තනො චිත්තං නිවාරෙතුං අසක්කොන්තො අඤ්ඤතරං අමච්චං ආණාපෙසි “ඉමං පරිබ්බාජිකං රාජනිවෙසනං නෙහී”ති. සො “සාධූ”ති පටිස්සුණිත්වා “අධම්මො ලොකෙ වත්තති, අයුත්ත”න්තිආදීනි වත්වා පරිදෙවමානංයෙව නං ආදාය පායාසි. බොධිසත්තො තස්සා පරිදෙවනසද්දං සුත්වා එකවාරං ඔලොකෙත්වා පුන න ඔලොකෙසි. තං රොදන්තිං පරිදෙවන්තිං රාජනිවෙසනමෙව නයිංසු. සොපි බාරාණසිරාජා උය්යානෙ පපඤ්චං අකත්වාව සීඝතරං ගන්ත්වා තං පරිබ්බාජිකං පක්කොසාපෙත්වා මහන්තෙන යසෙන නිමන්තෙසි. සා යසස්ස අගුණං පබ්බජාය එව ගුණං කථෙසි. රාජා කෙනචි පරියායෙන තස්සා මනං අලභන්තො තං එකස්මිං ගබ්භෙ කාරෙත්වා චින්තෙසි “අයං පරිබ්බාජිකා එවරූපං යසං න ඉච්ඡති, සොපි තාපසො එවරූපං මාතුගාමං ගහෙත්වා ගච්ඡන්තෙ කුජ්ඣිත්වා ඔලොකිතමත්තම්පි න අකාසි, පබ්බජිතා ඛො පන බහුමායා හොන්ති, කිඤ්චි පයොජෙත්වා අනත්ථම්පි මෙ කරෙය්ය, ගච්ඡාමි තාව ජානාමි කිං කරොන්තො නිසින්නො”ති සණ්ඨාතුං අසක්කොන්තො උය්යානං අගමාසි. බොධිසත්තොපි චීවරං සිබ්බන්තො නිසීදි. රාජා මන්දපරිවාරොව පදසද්දං අකරොන්තො සණිකං උපසඞ්කමි. බොධිසත්තො රාජානං අනොලොකෙත්වා චීවරමෙව සිබ්බි. රාජා “අයං කුජ්ඣිත්වා මයා සද්ධිං න සල්ලපතී”ති මඤ්ඤමානො “අයං කූටතාපසො ‘කොධස්ස උප්පජ්ජිතුං න දස්සාමි, උප්පන්නම්පි නං ඛිප්පමෙව නිග්ගණ්හිස්සාමී’ති පඨමමෙව ගජ්ජිත්වා ඉදානි කොධෙන ථද්ධො හුත්වා මයා සද්ධිං න සල්ලපතී”ති සඤ්ඤාය තතියං ගාථමාහ –