න තං ජිතං සාධු ජිතන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො චිත්තහත්ථසාරිපුත්තං ආරබ්භ කථෙසි. සො කිර සාවත්ථියං එකො කුලදාරකො. අථෙකදිවසං කසිත්වා ආගච්ඡන්තො විහාරං පවිසිත්වා එකස්ස ථෙරස්ස පත්තතො සිනිද්ධං මධුරං පණීතභොජනං ලභිත්වා චින්තෙසි “මයං රත්තින්දිවං සහත්ථෙන නානාකම්මානි කුරුමානාපි එවරූපං මධුරාහාරං න ලභාම, මයාපි සමණෙන භවිතබ්බ”න්ති . සො පබ්බජිත්වා මාසඩ්ඪමාසච්චයෙන අයොනිසො මනසිකරොන්තො කිලෙසවසිකො හුත්වා විබ්භමිත්වා පුන භත්තෙන කිලමන්තො ආගන්ත්වා පබ්බජිත්වා අභිධම්මං උග්ගණ්හි. ඉමිනාව උපායෙන ඡ වාරෙ විබ්භමිත්වා පබ්බජිතො. තතො සත්තමෙ භික්ඛුභාවෙ සත්තප්පකරණිකො හුත්වා බහූ භික්ඛූ ධම්මං වාචෙන්තො විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා අරහත්තං පාපුණි. අථස්ස සහායකා භික්ඛූ “කිං නු ඛො, ආවුසො චිත්තහත්ථ, පුබ්බෙ විය තෙ එතරහි කිලෙසා න වඩ්ඪන්තී”ති පරිහාසං කරිංසු. “ආවුසො, අභබ්බො දානි අහං ඉතො පට්ඨාය ගිහිභාවායා”ති.

එවං තස්මිං අරහත්තං පත්තෙ ධම්මසභායං කථා උදපාදි “ආවුසො, එවරූපස්ස නාම අරහත්තස්ස උපනිස්සයෙ සති ආයස්මා චිත්තහත්ථසාරිපුත්තො ඡක්ඛත්තුං උප්පබ්බජිතො, අහො මහාදොසො පුථුජ්ජනභාවො”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “භික්ඛවෙ, පුථුජ්ජනචිත්තං නාම ලහුකං දුන්නිග්ගහං, ආරම්මණවසෙන ගන්ත්වා අල්ලීයති, එකවාරං අල්ලීනං න සක්කා හොති ඛිප්පං මොචෙතුං, එවරූපස්ස චිත්තස්ස දමථො සාධු. දන්තමෙව හි තං සුඛං ආවහති.

තස්ස පන දුන්නිග්ගහතාය පුබ්බෙ පණ්ඩිතා එකං කුද්දාලකං නිස්සාය තං ජහිතුං අසක්කොන්තා ලොභවසෙන ඡක්ඛත්තුං උප්පබ්බජිත්වා සත්තමෙ පබ්බජිතභාවෙ ඣානං උප්පාදෙත්වා තං ලොභං නිග්ගණ්හිංසූ”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො පණ්ණිකකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා විඤ්ඤුතං පාපුණි, “කුද්දාලපණ්ඩිතො”තිස්ස නාමං අහොසි. සො කුද්දාලකෙන භූමිපරිකම්මං කත්වා ඩාකඤ්චෙව අලාබුකුම්භණ්ඩඑළාලුකාදීනි ච වපිත්වා තානි වික්කිණන්තො කපණජීවිකං කප්පෙසි. තඤ්හිස්ස එකං කුද්දාලකං ඨපෙත්වා අඤ්ඤං ධනං නාම නත්ථි. සො එකදිවසං චින්තෙසි “කිං මෙ ඝරාවාසෙන, නික්ඛමිත්වා පබ්බජිස්සාමී”ති. අථෙකදිවසං කුද්දාලකං පටිච්ඡන්නට්ඨානෙ ඨපෙත්වා ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා තං කුද්දාලකං අනුස්සරිත්වා ලොභං ඡින්දිතුං අසක්කොන්තො කුණ්ඨකුද්දාලකං නිස්සාය උප්පබ්බජි. එවං දුතියම්පි, තතියම්පීති ඡ වාරෙ තං කුද්දාලකං පටිච්ඡන්නට්ඨානෙ නික්ඛිපිත්වා පබ්බජිතො චෙව උප්පබ්බජිතො ච.

සත්තමෙ පන වාරෙ චින්තෙසි “අහං ඉමං කුණ්ඨකුද්දාලකං නිස්සාය පුනප්පුනං උප්පබ්බජිතො, ඉදානි නං මහානදියං පක්ඛිපිත්වා පබ්බජිස්සාමී”ති නදීතීරං ගන්ත්වා “සචස්ස පතිතට්ඨානං පස්සිස්සාමි, පුනාගන්ත්වා උද්ධරිතුකාමතා භවෙය්යා”ති තං කුද්දාලකං දණ්ඩෙ ගහෙත්වා නාගබලො ථාමසම්පන්නො සීසස්ස උපරිභාගෙ තික්ඛත්තුං ආවිජ්ඣිත්වා අක්ඛීනි නිම්මීලෙත්වා නදීමජ්ඣෙ ඛිපිත්වා “ජිතං මෙ ජිතං මෙ”ති තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදි. තස්මිං ඛණෙ බාරාණසිරාජා පච්චන්තං වූපසමෙත්වා ආගතො නදියා සීසං න්හායිත්වා සබ්බාලඞ්කාරපටිමණ්ඩිතො හත්ථික්ඛන්ධෙන ගච්ඡමානො තං බොධිසත්තස්ස සද්දං සුත්වා “අයං පුරිසො ‘ජිතං මෙ ජිතං මෙ’ති වදති, කො නු ඛො එතෙන ජිතො, පක්කොසථ න”න්ති පක්කොසාපෙත්වා “භො පුරිස, අහං තාව විජිතසඞ්ගාමො ඉදානි ජයං ගහෙත්වා ආගච්ඡාමි, තයා පන කො ජිතො”ති පුච්ඡි. බොධිසත්තො “මහාරාජ, තයා සඞ්ගාමසතම්පි සඞ්ගාමසහස්සම්පි සඞ්ගාමසතසහස්සම්පි ජිනන්තෙන දුජ්ජිතමෙව කිලෙසානං අජිතත්තා. අහං පන මම අබ්භන්තරෙ ලොභං නිග්ගණ්හන්තො කිලෙසෙ ජිනි”න්ති කථෙන්තොයෙව මහානදිං ඔලොකෙත්වා ආපොකසිණාරම්මණං ඣානං නිබ්බත්තෙත්වා සම්පත්තානුභාවො ආකාසෙ නිසීදිත්වා රඤ්ඤො ධම්මං දෙසෙන්තො ඉමං ගාථමාහ –