යො පහට්ඨෙන චිත්තෙනාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. එකො කිර සාවත්ථිවාසී කුලපුත්තො සත්ථු ධම්මදෙසනං සුත්වා රතනසාසනෙ උරං දත්වා පබ්බජි. අථස්ස ආචරියුපජ්ඣායා “ආවුසො, එකවිධෙන සීලං නාම, දුවිධෙන, තිවිධෙන, චතුබ්බිධෙන, පඤ්චවිධෙන, ඡබ්බිධෙන, සත්තවිධෙන, අට්ඨවිධෙන, නවවිධෙන, දසවිධෙන, බහුවිධෙන සීලං නාම. ඉදං චූළසීලං නාම, ඉදං මජ්ඣිමසීලං නාම, ඉදං මහාසීලං නාම. ඉදං පාතිමොක්ඛසංවරසීලං නාම, ඉදං ඉන්ද්රියසංවරසීලං නාම, ඉදං ආජීවපාරිසුද්ධිසීලං නාම, ඉදං පච්චයපටිසෙවනසීලං නාමා”ති සීලං ආචික්ඛන්ති. සො චින්තෙසි “ඉදං සීලං නාම අතිබහු, අහං එත්තකං සමාදාය වත්තිතුං න සක්ඛිස්සාමි, සීලං පූරෙතුං අසක්කොන්තස්ස ච නාම පබ්බජ්ජාය කො අත්ථො, අහං ගිහී හුත්වා දානාදීනි පුඤ්ඤානි ච කරිස්සාමි, පුත්තදාරඤ්ච පොසෙස්සාමී”ති. එවඤ්ච පන චින්තෙත්වා “භන්තෙ, අහං සීලං රක්ඛිතුං න සක්ඛිස්සාමි, අසක්කොන්තස්ස ච නාම පබ්බජ්ජාය කො අත්ථො, අහං හීනායාවත්තිස්සාමි, තුම්හාකං පත්තචීවරං ගණ්හථා”ති ආහ.

අථ නං ආහංසු “ආවුසො එවං සන්තෙ දසබලං වන්දිත්වාව යාහී”ති තෙ තං ආදාය සත්ථු සන්තිකං ධම්මසභං අගමංසු. සත්ථා දිස්වාව “කිං, භික්ඛවෙ, අනත්ථිකං භික්ඛුං ආදාය ආගතත්ථා”ති ආහ. භන්තෙ, අයං භික්ඛු “අහං සීලං රක්ඛිතුං න සක්ඛිස්සාමී”ති පත්තචීවරං නිය්යාදෙති, අථ නං මයං ගහෙත්වා ආගතම්හාති. “කස්මා පන තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, ඉමස්ස භික්ඛුනො බහුං සීලං ආචික්ඛථ. යත්තකං එස රක්ඛිතුං සක්කොති, තත්තකමෙව රක්ඛිස්සති. ඉතො පට්ඨාය තුම්හෙ එතං මා කිඤ්චි අවචුත්ථ, අහමෙත්ථ කත්තබ්බං ජානිස්සාමි, එහි ත්වං භික්ඛු, කිං තෙ බහුනා සීලෙන, තීණියෙව සීලානි රක්ඛිතුං සක්ඛිස්සසී”ති? “රක්ඛිස්සාමි, භන්තෙ”ති. තෙන හි ත්වං ඉතො පට්ඨාය කායද්වාරං වචීද්වාරං මනොද්වාරන්ති තීණි ද්වාරානි රක්ඛ, මා කායෙන පාපකම්මං කරි, මා වාචාය, මා මනසා. “ගච්ඡ මා හීනායාවත්ති, ඉමානි තීණියෙව සීලානි රක්ඛා”ති. එත්තාවතා සො භික්ඛු තුට්ඨමානසො “සාධු, භන්තෙ, රක්ඛිස්සාමි ඉමානි තීණි සීලානී”ති සත්ථාරං වන්දිත්වා ආචරියුපජ්ඣායෙහි සද්ධිංයෙව අගමාසි. සො තානි තීණි සීලානි පූරෙන්තොව අඤ්ඤාසි “ආචරියුපජ්ඣායෙහි මය්හං ආචික්ඛිතං සීලම්පි එත්තකමෙව, තෙ පන අත්තනො අබුද්ධභාවෙන මං බුජ්ඣාපෙතුං නාසක්ඛිංසු, සම්මාසම්බුද්ධො අත්තනො බුද්ධසුබුද්ධතාය අනුත්තරධම්මරාජතාය එත්තකං සීලං තීසුයෙව ද්වාරෙසු පක්ඛිපිත්වා මං ගණ්හාපෙසි, අවස්සයො වත මෙ සත්ථා ජාතො”ති විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා කතිපාහෙනෙව අරහත්තෙ පතිට්ඨාසි.

තං පවත්තිං ඤත්වා ධම්මසභායං සන්නිපතිතා භික්ඛූ “ආවුසො, තං කිර භික්ඛුං ‘බහුසීලානි රක්ඛිතුං න සක්කොමී’ති හීනායාවත්තන්තං සබ්බානි සීලානි තීහි කොට්ඨාසෙහි සඞ්ඛිපිත්වා ගාහාපෙත්වා සත්ථා අරහත්තං පාපෙසි, අහො බුද්ධානං බලං නාම අච්ඡරිය”න්ති බුද්ධගුණෙ කථෙන්තා නිසීදිංසු. අථ සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “භික්ඛවෙ, අතිගරුකොපි භාරො කොට්ඨාසවසෙන භාජෙත්වා දින්නො ලහුකො විය හොති, පුබ්බෙපි පණ්ඩිතා මහන්තං කඤ්චනක්ඛන්ධං ලභිත්වා උක්ඛිපිතුං අසක්කොන්තා විභාගං කත්වා උක්ඛිපිත්වා අගමංසූ”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො එකස්මිං ගාමකෙ කස්සකො අහොසි. සො එකදිවසං අඤ්ඤතරස්මිං ඡඩ්ඩිතගාමකෙ ඛෙත්තෙ කසිං කසති. පුබ්බෙ ච තස්මිං ගාමෙ එකො විභවසම්පන්නො සෙට්ඨි ඌරුමත්තපරිණාහං චතුහත්ථායාමං කඤ්චනක්ඛන්ධං නිදහිත්වා කාලමකාසි. තස්මිං බොධිසත්තස්ස නඞ්ගලං ලගිත්වා අට්ඨාසි. සො “මූලසන්තානකං භවිස්සතී”ති පංසුං වියූහන්තො තං දිස්වා පංසුනා පටිච්ඡාදෙත්වා දිවසං කසිත්වා අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ යුගනඞ්ගලාදීනි එකමන්තෙ නික්ඛිපිත්වා “කඤ්චනක්ඛන්ධං ගණ්හිත්වා ගච්ඡිස්සාමී”ති තං උක්ඛිපිතුං නාසක්ඛි. අසක්කොන්තො නිසීදිත්වා “එත්තකං කුච්ඡිභරණාය භවිස්සති, එත්තකං නිදහිත්වා ඨපෙස්සාමි, එත්තකෙන කම්මන්තෙ පයොජෙස්සාමි, එත්තකං දානාදිපුඤ්ඤකිරියාය භවිස්සතී”ති චත්තාරො කොට්ඨාසෙ අකාසි. තස්සෙවං විභත්තකාලෙ සො කඤ්චනක්ඛන්ධො සල්ලහුකො විය අහොසි. සො තං උක්ඛිපිත්වා ඝරං නෙත්වා චතුධා විභජිත්වා දානාදීනි පුඤ්ඤානි කත්වා යථාකම්මං ගතො.

ඉති භගවා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා අභිසම්බුද්ධො හුත්වා ඉමං ගාථමාහ –

තත්ථ පහට්ඨෙනාති විනීවරණෙන. පහට්ඨමනසොති තාය එව විනීවරණතාය පහට්ඨමානසො, සුවණ්ණං විය පහංසිත්වා සමුජ්ජොතිතසප්පභාසචිත්තො හුත්වාති අත්ථො.

එවං සත්ථා අරහත්තකූටෙන දෙසනං නිට්ඨාපෙත්වා අනුසන්ධිං ඝටෙත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා කඤ්චනක්ඛන්ධලද්ධපුරිසො අහමෙව අහොසි”න්ති.