යෙ වුඩ්ඪමපචායන්තීති ඉදං සත්ථා සාවත්ථිං ගච්ඡන්තො සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස සෙනාසනපටිබාහනං ආරබ්භ කථෙසි. අනාථපිණ්ඩිකෙන හි විහාරං කාරෙත්වා දූතෙ පෙසිතෙ සත්ථා රාජගහා නික්ඛම්ම වෙසාලිං පත්වා තත්ථ යථාභිරන්තං විහරිත්වා “සාවත්ථිං ගමිස්සාමී”ති මග්ගං පටිපජ්ජි. තෙන ච සමයෙන ඡබ්බග්ගියානං අන්තෙවාසිකා පුරතො පුරතො ගන්ත්වා ථෙරානං සෙනාසනෙසු අග්ගහිතෙස්වෙව “ඉදං සෙනාසනං අම්හාකං උපජ්ඣායස්ස, ඉදං ආචරියස්ස, ඉදං අම්හාකමෙව භවිස්සතී”ති සෙනාසනානි පලිබුන්ධෙන්ති. පච්ඡා ආගතා ථෙරා සෙනාසනානි න ලභන්ති. සාරිපුත්තත්ථෙරස්සාපි අන්තෙවාසිකා ථෙරස්ස සෙනාසනං පරියෙසන්තා න ලභිංසු. ථෙරො සෙනාසනං අලභන්තො සත්ථු සෙනාසනස්ස අවිදූරෙ එකස්මිං රුක්ඛමූලෙ නිසජ්ජාය ච චඞ්කමෙන ච රත්තිං වීතිනාමෙසි. සත්ථා පච්චූසසමයෙ නික්ඛමිත්වා උක්කාසි, ථෙරොපි උක්කාසි. “කො එසො”ති? “අහං, භන්තෙ, සාරිපුත්තො”ති. “සාරිපුත්ත, ඉමාය වෙලාය ඉධ කිං කරොසී”ති? “සො තං පවත්තිං ආරොචෙසි”. සත්ථා ථෙරස්ස වචනං සුත්වා “ඉදානි තාව මයි ජීවන්තෙයෙව භික්ඛූ අඤ්ඤමඤ්ඤං අගාරවා අපතිස්සා විහරන්ති, පරිනිබ්බුතෙ කිං නු ඛො කරිස්සන්තී”ති ආවජ්ජෙන්තස්ස ධම්මසංවෙගො උදපාදි.

සො පභාතාය රත්තියා භික්ඛුසඞ්ඝං සන්නිපාතාපෙත්වා භික්ඛූ පුච්ඡි “සච්චං කිර, භික්ඛවෙ, ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ පුරතො පුරතො ගන්ත්වා ථෙරානං භික්ඛූනං සෙනාසනං පටිබාහන්තී”ති. “සච්චං, භගවා”ති? තතො ඡබ්බග්ගියෙ ගරහිත්වා ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි “කො නු ඛො, භික්ඛවෙ, අග්ගාසනං අග්ගොදකං අග්ගපිණ්ඩං අරහතී”ති? එකච්චෙ “ඛත්තියකුලා පබ්බජිතො”ති ආහංසු, එකච්චෙ “බ්රාහ්මණකුලා, ගහපතිකුලා පබ්බජිතො”ති, අපරෙ “විනයධරො, ධම්මකථිකො, පඨමස්ස ඣානස්ස ලාභී, දුතියස්ස, තතියස්ස, චතුත්ථස්ස ඣානස්ස ලාභී”ති. අපරෙ “සොතාපන්නො, සකදාගාමී, අනාගාමී, අරහා, තෙවිජ්ජො, ඡළභිඤ්ඤො”ති ආහංසු. එවං තෙහි භික්ඛූහි අත්තනො අත්තනො රුචිවසෙන අග්ගාසනාදිරහානං කථිතකාලෙ සත්ථා ආහ – “න, භික්ඛවෙ, මය්හං සාසනෙ අග්ගාසනාදීනි පත්වා ඛත්තියකුලා පබ්බජිතො පමාණං, න බ්රාහ්මණකුලා පබ්බජිතො, න ගහපතිකුලා පබ්බජිතො, න විනයධරො, න සුත්තන්තිකො, න ආභිධම්මිකො, න පඨමජ්ඣානාදිලාභිනො, න සොතාපන්නාදයො පමාණං, අථ ඛො, භික්ඛවෙ, ඉමස්මිං සාසනෙ යථාවුඩ්ඪං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං කාතබ්බං, අග්ගාසනං අග්ගොදකං අග්ගපිණ්ඩො ලද්ධබ්බො. ඉදමෙත්ථ පමාණං. තස්මා වුඩ්ඪතරො භික්ඛු එතෙසං අනුච්ඡවිකො. ඉදානි ඛො පන, භික්ඛවෙ, සාරිපුත්තො මය්හං අග්ගසාවකො අනුධම්මචක්කප්පවත්තකො මමානන්තරං සෙනාසනං ලද්ධුං අරහති, සො ඉමං රත්තිං සෙනාසනං අලභන්තො රුක්ඛමූලෙ වීතිනාමෙසි, තුම්හෙ ඉදානෙව එවං අගාරවා අපතිස්සා, ගච්ඡන්තෙ ගච්ඡන්තෙ කාලෙ කින්ති කත්වා විහරිස්සථා”ති. අථ නෙසං ඔවාදදානත්ථාය “පුබ්බෙ, භික්ඛවෙ, තිරච්ඡානගතාපි ‘න ඛො පනෙතං අම්හාකං පතිරූපං, යං මයං අඤ්ඤමඤ්ඤං අගාරවා අපතිස්සා අසභාගවුත්තිනො විහරෙය්යාම, අම්හෙසු මහල්ලකතරං ජානිත්වා තස්ස අභිවාදනාදීනි කරිස්සාමා’ති සාධුකං වීමංසිත්වා ‘අයං නො මහල්ලකො’ති ඤත්වා තස්ස අභිවාදනාදීනි කත්වා දෙවපථං පූරයමානා ගතා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ හිමවන්තප්පදෙසෙ එකං මහානිග්රොධං උපනිස්සාය තයො සහායා විහරිංසු – තිත්තිරො, මක්කටො, හත්ථීති. තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං අගාරවා අපතිස්සා අසභාගවුත්තිනො අහෙසුං. අථ නෙසං එතදහොසි “න යුත්තං අම්හාකං එවං විහරිතුං, යංනූන මයං යො නො මහල්ලකතරො, තස්ස අභිවාදනාදීනි කරොන්තා විහරෙය්යාමා”ති. “කො පන නො මහල්ලකතරො”ති චින්තෙන්තා එකදිවසං “අත්ථෙසො උපායො”ති තයොපි ජනා නිග්රොධමූලෙ නිසීදිත්වා තිත්තිරො ච මක්කටො ච හත්ථිං පුච්ඡිංසු “සම්ම හත්ථි, ත්වං ඉමං නිග්රොධරුක්ඛං කීවප්පමාණකාලතො පට්ඨාය ජානාසී”ති? සො ආහ “සම්මා, අහං තරුණපොතකකාලෙ ඉමං නිග්රොධගච්ඡං අන්තරසත්ථීසු කත්වා ගච්ඡාමි, අවත්ථරිත්වා ඨිතකාලෙ ච පන මෙ එතස්ස අග්ගසාඛා නාභිං ඝට්ටෙති, එවාහං ඉමං ගච්ඡකාලතො පට්ඨාය ජානාමී”ති පුන උභොපි ජනා පුරිමනයෙනෙව මක්කටං පුච්ඡිංසු. සො ආහ “අහං සම්මා මක්කටච්ඡාපකො සමානො භූමියං නිසීදිත්වා ගීවං අනුක්ඛිපිත්වාව ඉමස්ස නිග්රොධපොතකස්ස අග්ගඞ්කුරෙ ඛාදාමි, එවාහං ඉමං ඛුද්දකකාලතො පට්ඨාය ජානාමී”ති. අථ ඉතරෙ උභොපි පුරිමනයෙනෙව තිත්තිරං පුච්ඡිංසු. සො ආහ “සම්මා, පුබ්බෙ අසුකස්මිං නාම ඨානෙ මහානිග්රොධරුක්ඛො අහොසි, අහං තස්ස ඵලානි ඛාදිත්වා ඉමස්මිං ඨානෙ වච්චං පාතෙසිං, තතො එස රුක්ඛො ජාතො, එවාහං ඉමං අජාතකාලතො පට්ඨාය ජානාමි, තස්මා අහං තුම්හෙහි ජාතියා මහල්ලකතරො”ති.

එවං වුත්තෙ මක්කටො ච හත්ථී ච තිත්තිරපණ්ඩිතං ආහංසු “සම්ම, ත්වං අම්හෙහි මහල්ලකතරො, ඉතො පට්ඨාය මයං තව සක්කාරගරුකාරමානනවන්දනපූජනානි චෙව අභිවාදනපච්චුට්ඨානඅඤ්ජලිකම්මසාමීචිකම්මානි ච කරිස්සාම, ඔවාදෙ ච තෙ ඨස්සාම, ත්වං පන ඉතො පට්ඨාය අම්හාකං ඔවාදානුසාසනිං දදෙය්යාසී”ති. තතො පට්ඨාය තිත්තිරො තෙසං ඔවාදං අදාසි, සීලෙසු පතිට්ඨාපෙසි, සයම්පි සීලානි සමාදියි. තෙ තයොපි ජනා පඤ්චසු සීලෙසු පතිට්ඨාය අඤ්ඤමඤ්ඤං සගාරවා සප්පතිස්සා සභාගවුත්තිනො හුත්වා ජීවිතපරියොසානෙ දෙවලොකපරායණා අහෙසුං. තෙසං තිණ්ණං සමාදානං තිත්තිරියං බ්රහ්මචරියං නාම අහොසි.

තෙ හි නාම, භික්ඛවෙ, තිරච්ඡානගතා අඤ්ඤමඤ්ඤං සගාරවා සප්පතිස්සා විහරිංසු, තුම්හෙ එවං ස්වාඛාතෙ ධම්මවිනයෙ පබ්බජිත්වා කස්මා අඤ්ඤමඤ්ඤං අගාරවා අපතිස්සා විහරථ. අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ඉතො පට්ඨාය තුම්හාකං යථාවුඩ්ඪං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං, යථාවුඩ්ඪං අග්ගාසනං අග්ගොදකං අග්ගපිණ්ඩං, න ඉතො පට්ඨාය ච නවකතරෙන වුඩ්ඪතරො සෙනාසනෙන පටිබාහිතබ්බො, යො පටිබාහෙය්ය, ආපත්තිදුක්කටස්සාති එවං සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා අභිසම්බුද්ධො හුත්වා ඉමං ගාථමාහ –