කිං තෙ ජටාහි දුම්මෙධාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො එකං කුහකභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. පච්චුප්පන්නවත්ථු හෙට්ඨා කථිතසදිසමෙව.

අතීතෙ පන බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො ගොධායොනියං පටිසන්ධිං ගණ්හි. තදා එකො පඤ්චාභිඤ්ඤො උග්ගතපො තාපසො එකං පච්චන්තගාමං නිස්සාය අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණසාලායං වසති, ගාමවාසිනො තාපසං සක්කච්චං උපට්ඨහන්ති. බොධිසත්තො තස්ස චඞ්කමනකොටියං එකස්මිං වම්මිකෙ වසති, වසන්තො ච පන දිවසෙ දිවසෙ ද්වෙ තයො වාරෙ තාපසං උපසඞ්කමිත්වා ධම්මූපසංහිතං අත්ථූපසංහිතඤ්ච වචනං සුත්වා තාපසං වන්දිත්වා වසනට්ඨානමෙව ගච්ඡති. අපරභාගෙ තාපසො ගාමවාසිනො ආපුච්ඡිත්වා පක්කාමි. පක්කමන්තෙ ච පන තස්මිං සීලවතසම්පන්නෙ තාපසෙ අඤ්ඤො කූටතාපසො ආගන්ත්වා තස්මිං අස්සමපදෙ වාසං කප්පෙසි. බොධිසත්තො “අයම්පි සීලවා”ති සල්ලක්ඛෙත්වා පුරිමනයෙනෙව තස්ස සන්තිකං අගමාසි.

අථෙකදිවසං නිදාඝසමයෙ අකාලමෙඝෙ වුට්ඨෙ වම්මිකෙහි මක්ඛිකා නික්ඛමිංසු, තාසං ඛාදනත්ථං ගොධා ආහිණ්ඩිංසු. ගාමවාසිනො නික්ඛමිත්වා මක්ඛිකාඛාදකා ගොධා ගහෙත්වා සිනිද්ධසම්භාරසංයුත්තං අම්බිලානම්බිලං ගොධාමංසං සම්පාදෙත්වා තාපසස්ස අදංසු. තාපසො ගොධාමංසං ඛාදිත්වා රසතණ්හාය බද්ධො “ඉදං මංසං අතිමධුරං, කිස්ස මංසං නාමෙත”න්ති පුච්ඡිත්වා “ගොධාමංස”න්ති සුත්වා “මම සන්තිකං මහාගොධා ආගච්ඡති, තං මාරෙත්වා මංසං ඛාදිස්සාමී”ති චින්තෙසි. චින්තෙත්වා ච පන භාජනඤ්ච සප්පිලොණාදීනි ච ආහරාපෙත්වා එකමන්තෙ ඨපෙත්වා මුග්ගරමාදාය කාසාවෙන පටිච්ඡාදෙත්වා පණ්ණසාලාද්වාරෙ බොධිසත්තස්ස ආගමනං ඔලොකයමානො උපසන්තූපසන්තො විය හුත්වා නිසීදි බොධිසත්තො සායන්හසමයෙ “තාපසස්ස සන්තිකං ගමිස්සාමී”ති නික්ඛමිත්වා උපසඞ්කමන්තොව තස්ස ඉන්ද්රියවිප්පකාරං දිස්වා චින්තෙසි “නායං තාපසො අඤ්ඤෙසු දිවසෙසු නිසීදනාකාරෙන නිසින්නො, අජ්ජෙස මං ඔලොකෙන්තොපි දුට්ඨින්ද්රියො හුත්වා ඔලොකෙති, පරිග්ගණ්හිස්සාමි න”න්ති. සො තාපසස්ස හෙට්ඨාවාතෙ ඨත්වා ගොධාමංසගන්ධං ඝායිත්වා “ඉමිනා කූටතාපසෙන අජ්ජ ගොධාමංසං ඛාදිතං භවිස්සති, තෙනෙස රසතණ්හාය බද්ධො අජ්ජ මං අත්තනො සන්තිකං උපසඞ්කමන්තං මුග්ගරෙන පහරිත්වා මංසං පචිත්වා ඛාදිතුකාමො භවිස්සතී”ති තස්ස සන්තිකං අනුපගන්ත්වාව පටික්කමිත්වා විචරති.

තාපසො බොධිසත්තස්ස අනාගමනභාවං ඤත්වා “ඉමිනා ‘අයං මං පහරිතුකාමො’ති ඤාතං භවිස්සති, තෙන කාරණෙන නාගච්ඡති, අනාගච්ඡන්තස්සාපිස්ස කුතො මුත්තී”ති මුග්ගරං නීහරිත්වා ඛිපි. සො තස්ස අග්ගනඞ්ගුට්ඨමෙව ආසාදෙසි. බොධිසත්තො වෙගෙන වම්මිකං පවිසිත්වා අඤ්ඤෙන ඡිද්දෙන සීසං උක්ඛිපිත්වා “අම්භො කූටජටිල, අහං තව සන්තිකං උපසඞ්කමන්තො ‘සීලවා’ති සඤ්ඤාය උපසඞ්කමිං, ඉදානි පන තෙ මයා කූටභාවො ඤාතො, තාදිසස්ස මහාචොරස්ස කිං ඉමිනා පබ්බජ්ජාලිඞ්ගෙනා”ති වත්වා තං ගරහන්තො ඉමං ගාථමාහ –

තත්ථ කිං තෙ ජටාහි දුම්මෙධාති අම්භො දුම්මෙධ, නිප්පඤ්ඤ එතා පබ්බජිතෙන ධාරෙතබ්බා ජටා, පබ්බජ්ජාගුණරහිතස්ස කිං තෙ තාහි ජටාහීති අත්ථො. කිං තෙ අජිනසාටියාති අජිනසාටියා අනුච්ඡවිකස්ස සංවරස්ස අභාවකාලතො පට්ඨාය කිං තෙ අජිනසාටියා. අබ්භන්තරං තෙ ගහනන්ති තව අබ්භන්තරං හදයං රාගදොසමොහගහනෙන ගහනං පටිච්ඡන්නං. බාහිරං පරිමජ්ජසීති සො ත්වං අබ්භන්තරෙ ගහනෙ න්හානාදීහි චෙව ලිඞ්ගගහනෙන ච බාහිරං පරිමජ්ජසි, තං පරිමජ්ජන්තො කඤ්ජිකපූරිතලාබු විය විසපූරිතචාටි විය ආසීවිසපූරිතවම්මිකො විය ගූථපූරිතචිත්තඝටො විය ච බහිමට්ඨොව හොසි, කිං තයා චොරෙන ඉධ වසන්තෙන, සීඝං ඉතො පලායාහි, නො චෙ පලායසි, ගාමවාසීනං තෙ ආචික්ඛිත්වා නිග්ගහං කාරාපෙස්සාමීති.

එවං බොධිසත්තො කූටතාපසං තජ්ජෙත්වා වම්මිකමෙව පාවිසි, කූටතාපසොපි තතො පක්කාමි.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා කූටතාපසො අයං කුහකො අහොසි, පුරිමො සීලවන්තතාපසො සාරිපුත්තො, ගොධාපණ්ඩිතො පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

අක්ඛී භින්නා පටො නට්ඨොති ඉදං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො දෙවදත්තං ආරබ්භ කථෙසි. තදා කිර ධම්මසභායං භික්ඛූ කථං සමුට්ඨාපෙසුං “ආවුසො, සෙය්යථාපි නාම ඡවාලාතං උභතොපදිත්තං මජ්ඣෙ ගූථගතං නෙවාරඤ්ඤෙ කට්ඨත්ථං ඵරති, න ගාමෙ කට්ඨත්ථං ඵරති, එවමෙව දෙවදත්තො එවරූපෙ නිය්යානිකසාසනෙ පබ්බජිත්වා උභතො භට්ඨො උභතො පරිබාහිරො ජාතො, ගිහිපරිභොගා ච පරිහීනො, සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච න පරිපූරෙතී”ති. සත්ථා ආගන්ත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “න, භික්ඛවෙ, දෙවදත්තො ඉදානෙව උභතො භට්ඨො හොති, අතීතෙපි උභතො භට්ඨො අහොසියෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.