6. සුවණ්ණහංසජාතකවණ්ණනා (136)
යං ලද්ධං තෙන තුට්ඨබ්බන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො ථුල්ලනන්දං භික්ඛුනිං ආරබ්භ කථෙසි. සාවත්ථියඤ්හි අඤ්ඤතරො උපාසකො භික්ඛුනිසඞ්ඝං ලසුණෙන පවාරෙත්වා ඛෙත්තපාලං ආණාපෙසි “සචෙ භික්ඛුනියො ආගච්ඡන්ති, එකෙකාය භික්ඛුනියා ද්වෙ තයො භණ්ඩිකෙ දෙහී”ති. තතො පට්ඨාය භික්ඛුනියො තස්ස ගෙහම්පි ඛෙත්තම්පි ලසුණත්ථාය ගච්ඡන්ති. අථෙකස්මිං උස්සවදිවසෙ තස්ස ගෙහෙ ලසුණං පරික්ඛයං අගමාසි. ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී සපරිවාරා ගෙහං ගන්ත්වා “ලසුණෙනාවුසො අත්ථො”ති වත්වා “නත්ථය්යෙ, යථාභතං ලසුණං පරික්ඛීණං, ඛෙත්තං ගච්ඡථා”ති වුත්තා ඛෙත්තං ගන්ත්වා න මත්තං ජානිත්වා ලසුණං ආහරාපෙසි. ඛෙත්තපාලො උජ්ඣායි “කථඤ්හි නාම භික්ඛුනියො න මත්තං ජානිත්වා ලසුණං හරාපෙස්සන්තී”ති? තස්ස කථං සුත්වා යා තා භික්ඛුනියො අප්පිච්ඡා, තාපි, තාසං සුත්වා භික්ඛූපි, උජ්ඣායිංසු. උජ්ඣායිත්වා ච පන භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං. භගවා ථුල්ලනන්දං භික්ඛනිං ගරහිත්වා “භික්ඛවෙ, මහිච්ඡො පුග්ගලො නාම විජාතමාතුයාපි අප්පියො හොති අමනාපො, අප්පසන්නෙ පසාදෙතුං, පසන්නානං වා භිය්යොසොමත්තාය පසාදං ජනෙතුං, අනුප්පන්නං වා ලාභං උප්පාදෙතුං, උප්පන්නං වා පන ලාභං ථිරං කාතුං න සක්කොති. අප්පිච්ඡො පන පුග්ගලො අප්පසන්නෙ පසාදෙතුං, පසන්නානං වා භිය්යොසොමත්තාය පසාදං ජනෙතුං, අනුප්පන්නං වා ලාභං උප්පාදෙතුං, උප්පන්නං වා පන ලාභං ථිරං කාතුං සක්කොතී”තිආදිනා නයෙන භික්ඛූනං තදනුච්ඡවිකං ධම්මං කථෙත්වා “න, භික්ඛවෙ, ථුල්ලනන්දා ඉදානෙව මහිච්ඡා, පුබ්බෙපි මහිච්ඡායෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.
අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො අඤ්ඤතරස්මිං බ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්ති. තස්ස වයප්පත්තස්ස සමානජාතිකා කුලා පජාපතිං ආහරිංසු. තස්සා නන්දා නන්දාවතී සුන්දරීනන්දාති තිස්සො ධීතරො අහෙසුං. තාසු පතිකුලං අගතාසුයෙව බොධිසත්තො කාලං කත්වා සුවණ්ණහංසයොනියං නිබ්බත්ති, ජාතිස්සරඤාණඤ්චස්ස උප්පජ්ජි. සො වයප්පත්තො සුවණ්ණසඤ්ඡන්නං සොභග්ගප්පත්තං මහන්තං අත්තභාවං දිස්වා “කුතො නු ඛො චවිත්වා අහං ඉධූපපන්නො”ති ආවජ්ජෙන්තො “මනුස්සලොකතො”ති ඤත්වා පුන “කථං නු ඛො මෙ බ්රාහ්මණී ච ධීතරො ච ජීවන්තී”ති උපධාරෙන්තො “පරෙසං භතිං කත්වා කිච්ඡෙන ජීවන්තී”ති ඤත්වා චින්තෙසි “මය්හං සරීරෙ සොවණ්ණමයානි පත්තානි කොට්ටනඝට්ටනඛමානි, ඉතො තාසං එකෙකං පත්තං දස්සාමි, තෙන මෙ පජාපති ච ධීතරො ච සුඛං ජීවිස්සන්තී”ති. සො තත්ථ ගන්ත්වා පිට්ඨිවංසකොටියං නිලීයි, බ්රාහ්මණී ච ධීතරො ච බොධිසත්තං දිස්වා “කුතො ආගතොසි, සාමී”ති පුච්ඡිංසු. “අහං තුම්හාකං පිතා කාලං කත්වා සුවණ්ණහංසයොනියං නිබ්බත්තො තුම්හෙ දට්ඨුං ආගතො. ඉතො පට්ඨාය තුම්හාකං පරෙසං භතිං කත්වා දුක්ඛජීවිකාය ජීවනකිච්චං නත්ථි, අහං වො එකෙකං පත්තං දස්සාමි, තං වික්කිණිත්වා සුඛෙන ජීවථා”ති එකං පත්තං දත්වා අගමාසි. සො එතෙනෙව නියාමෙන අන්තරන්තරා ආගන්ත්වා එකෙකං පත්තං දෙති, බ්රාහ්මණී ච ධීතරො ච අඩ්ඪා සුඛිතා අහෙසුං.
අථෙකදිවසං සා බ්රාහ්මණී ධීතරො ආමන්තෙසි “අම්මා, තිරච්ඡානානං නාම චිත්තං දුජ්ජානං. කදාචි වො පිතා ඉධ නාගච්ඡෙය්ය, ඉදානිස්ස ආගතකාලෙ සබ්බානි පත්තානිපි ලුඤ්චිත්වා ගණ්හාමා”ති. තා “එවං නො පිතා කිලමිස්සතී”ති න සම්පටිච්ඡිංසු. බ්රාහ්මණී පන මහිච්ඡතාය පුන එකදිවසං සුවණ්ණහංසරාජස්ස ආගතකාලෙ “එහි තාව, සාමී”ති වත්වා තං අත්තනො සන්තිකං උපගතං උභොහි හත්ථෙහි ගහෙත්වා සබ්බපත්තානි ලුඤ්චි. තානි පන බොධිසත්තස්ස රුචිං විනා බලක්කාරෙන ගහිතත්තා සබ්බානි බකපත්තසදිසානි අහෙසුං. බොධිසත්තො පක්ඛෙ පසාරෙත්වා ගන්තුං නාසක්ඛි. අථ නං සා මහාචාටියං පක්ඛිපිත්වා පොසෙසි. තස්ස පුන උට්ඨහන්තානි පත්තානි සෙතානි සම්පජ්ජිංසු. සො සඤ්ජාතපත්තො උප්පතිත්වා අත්තනො වසනට්ඨානමෙව ගන්ත්වා න පුන ආගමාසි.