අබද්ධා තත්ථ බජ්ඣන්තීති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො චිඤ්චමාණවිකං ආරබ්භ කථෙසි. තස්සා වත්ථු ද්වාදසකනිපාතෙ මහාපදුමජාතකෙ (ජා· 1.12.106 ආදයො) ආවි භවිස්සති. තදා පන සත්ථා “න, භික්ඛවෙ, චිඤ්චමාණවිකා ඉදානෙව මං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛති, පුබ්බෙපි අබ්භාචික්ඛියෙවා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො පුරොහිතස්ස ගෙහෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො පිතු අච්චයෙන තස්සෙව පුරොහිතො අහොසි. තෙන අග්ගමහෙසියා වරො දින්නො හොති “භද්දෙ, යං ඉච්ඡසි, තං වදෙය්යාසී”ති. සා එවමාහ “න මය්හං අඤ්ඤො වරො නාම දුල්ලභො, ඉතො පන තෙ පට්ඨාය අඤ්ඤා ඉත්ථී කිලෙසවසෙන න ඔලොකෙතබ්බා”ති. සො පටික්ඛිපිත්වා පුනප්පුනං නිප්පීළියමානො තස්සා වචනං අතික්කමිතුං අසක්කොන්තො සම්පටිච්ඡිත්වා තතො පට්ඨාය සොළසසු නාටකිත්ථිසහස්සෙසු කිලෙසවසෙන එකිත්ථිම්පි න ඔලොකෙසි.

අථස්ස පච්චන්තො කුප්පි, පච්චන්තෙ ඨිතා යොධා චොරෙහි සද්ධිං ද්වෙ තයො සඞ්ගාමෙ කත්වා “ඉතො උත්තරි මයං න සක්කොමා”ති රඤ්ඤො පණ්ණං පෙසෙසුං. රාජා තත්ථ ගන්තුකාමො බලකායං සංහරිත්වා තං පක්කොසාපෙත්වා “භද්දෙ, අහං පච්චන්තං ගච්ඡාමි, තත්ථ නානප්පකාරානි යුද්ධානි හොන්ති, ජයපරාජයොපි අනිබද්ධො, තාදිසෙසු ඨානෙසු මාතුගාමො දුප්පරිහාරො, ත්වං ඉධෙව නිවත්තාහී”ති ආහ. සා “න සක්කා, දෙව, මයා නිවත්තිතු”න්ති පුනප්පුනං රඤ්ඤා පටික්ඛිත්තා ආහ “තෙන හි එකෙකං යොජනං ගන්ත්වා මය්හං සුඛදුක්ඛජානනත්ථං එකෙකං මනුස්සං පෙසෙය්යාථා”ති. රාජා “සාධූ”ති සම්පටිච්ඡිත්වා බොධිසත්තං නගරෙ ඨපෙත්වා මහන්තෙන බලකායෙන නික්ඛමිත්වා ගච්ඡන්තො යොජනෙ යොජනෙ එකෙකං පුරිසං “අම්හාකං ආරොග්යං ආරොචෙත්වා දෙවියා සුඛදුක්ඛං ජානිත්වා ආගච්ඡා”ති පෙසෙසි. සා ආගතාගතං පුරිසං “රාජා කිමත්ථං තං පෙසෙතී”ති පුච්ඡිත්වා “තුම්හාකං සුඛදුක්ඛජානනත්ථායා”ති වුත්තෙ “තෙන හි එහී”ති තෙන සද්ධිං අසද්ධම්මං පටිසෙවති. රාජා ද්වත්තිංසයොජනමග්ගං ගච්ඡන්තො ද්වත්තිංස ජනෙ පෙසෙසි, සා සබ්බෙහිපි තෙහි සද්ධිං තථෙව අකාසි.

රාජා පච්චන්තං වූපසමෙත්වා ජනපදං සමස්සාසෙත්වා පුන ආගච්ඡන්තොපි තථෙව ද්වත්තිංස ජනෙ පෙසෙසි, සා තෙහිපි සද්ධිං තථෙව විප්පටිපජ්ජියෙව. රාජා ආගන්ත්වා ජයක්ඛන්ධාවාරට්ඨානෙ ඨත්වා “නගරං පටිජග්ගාපෙතූ”ති බොධිසත්තස්ස පණ්ණං පෙසෙසි. බොධිසත්තො සකලනගරං පටිජග්ගාපෙත්වා රාජනිවෙසනං පටිජග්ගාපෙන්තො දෙවියා වසනට්ඨානං අගමාසි. සා බොධිසත්තස්ස රූපසොභග්ගප්පත්තං කායං දිස්වා සණ්ඨාතුං අසක්කොන්තී “එහි , බ්රාහ්මණ, සයනං අභිරුහා”ති ආහ. බොධිසත්තො “මා එවං අවච, රාජාපි ගරු, අකුසලම්පි භායාමි, න සක්කා මයා එවං කාතු”න්ති ආහ. “චතුසට්ඨියා පාදමූලිකානං නෙව රාජා ගරු, න අකුසලං භායන්ති. තවෙව රාජා ගරු, ත්වංයෙව ච අකුසලං භායසී”ති. “ආම, දෙවි, සචෙ තෙසම්පි එවං භවෙය්ය, න එවරූපං කරෙය්යුං”. “අහං පන ජානමානො එවරූපං සාහසියකම්මං න කරිස්සාමී”ති. “කිං බහුං විප්පලපසි, සචෙ මෙ වචනං න කරොසි, සීසං තෙ ඡින්දාපෙස්සාමී”ති. “තිට්ඨතු තාව එකස්මිං අත්තභාවෙ සීසං, අත්තභාවසහස්සෙපි සීසෙ ඡිජ්ජන්තෙ න සක්කා මයා එවරූපං කාතු”න්ති. සා “හොතු, ජානිස්සාමී”ති බොධිසත්තං තජ්ජෙත්වා අත්තනො ගබ්භං පවිසිත්වා සරීරෙ නඛවළඤ්ජං දස්සෙත්වා තෙලෙන ගත්තානි අබ්භඤ්ජිත්වා කිලිට්ඨවත්ථං නිවාසෙත්වා ගිලානාලයං කත්වා දාසියො ආණාපෙසි ‘රඤ්ඤා කහං දෙවී’ති වුත්තෙ ‘ගිලානා’ති කථෙය්යාථා”ති.