8. සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස භාගිනෙය්යවත්ථු
යො ච වස්සසතං ජන්තූති ඉමං ධම්මදෙසනං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස භාගිනෙය්යං ආරබ්භ කථෙසි.
තම්පි හි ථෙරො උපසඞ්කමිත්වා ආහ – “කිං, බ්රාහ්මණ, කුසලං කරොසී”ති? “ආම, භන්තෙ”ති. “කිං කරොසී”ති? “මාසෙ මාසෙ එකං එකං පසුං ඝාතෙත්වා අග්ගිං පරිචරාමී”ති. “කිමත්ථං එවං කරොසී”ති? “බ්රහ්මලොකමග්ගො කිරෙසො”ති.
“කෙනෙවං කථිත”න්ති? “ආචරියෙහි මෙ, භන්තෙ”ති. “නෙව ත්වං බ්රහ්මලොකස්ස මග්ගං ජානාසි, නාපි තෙ ආචරියා, එහි, සත්ථු සන්තිකං ගමිස්සාමා”ති තං සත්ථු සන්තිකං නෙත්වා තං පවත්තිං ආරොචෙත්වා “ඉමස්ස, භන්තෙ, බ්රහ්මලොකස්ස මග්ගං කථෙථා”ති ආහ.
සත්ථා “එවං කිරා”ති පුච්ඡිත්වා “එවං, භො ගොතමා”ති වුත්තෙ, “බ්රාහ්මණ, වස්සසතම්පි එවං අග්ගිං පරිචරන්තස්ස තව අග්ගිපාරිචරියා මම සාවකස්ස තඞ්ඛණමත්තං පූජම්පි න පාපුණාතී”ති වත්වා අනුසන්ධිං ඝටෙත්වා ධම්මං දෙසෙන්තො ඉමං ගාථමාහ –
“යො ච වස්සසතං ජන්තු, අග්ගිං පරිචරෙ වනෙ;
එකඤ්ච භාවිතත්තානං, මුහුත්තමපි පූජයෙ;
සායෙව පූජනා සෙය්යො, යඤ්චෙ වස්සසතං හුත”න්ති.
එකඤ්ච භාවිතත්තානං, මුහුත්තමපි පූජයෙ;
සායෙව පූජනා සෙය්යො, යඤ්චෙ වස්සසතං හුත”න්ති.
තත්ථ ජන්තූති සත්තාධිවචනමෙතං. අග්ගිං පරිචරෙ වනෙති නිප්පපඤ්චභාවපත්ථනාය වනං පවිසිත්වාපි තත්ථ අග්ගිං පරිචරෙය්ය. සෙසං පුරිමසදිසමෙවාති.
දෙසනාවසානෙ සො බ්රාහ්මණො සොතාපත්තිඵලං පාපුණි, අඤ්ඤෙපි බහූ සොතාපත්තිඵලාදීනි පාපුණිංසූති.
සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස භාගිනෙය්යවත්ථු ඡට්ඨං.
9. සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස සහායකබ්රාහ්මණවත්ථු
යං කිඤ්චි යිට්ඨං වාති ඉමං ධම්මදෙසනං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස සහායකබ්රාහ්මණං ආරබ්භ කථෙසි.
තම්පි හි ථෙරො උපසඞ්කමිත්වා “කිං, බ්රාහ්මණ, කිඤ්චි කුසලං කරොසී”ති පුච්ඡි. “ආම, භන්තෙ”ති. “කිං කරොසී”ති? “යිට්ඨයාගං යජාමී”ති. “තදා කිර තං යාගං මහාපරිච්චාගෙන යජ”න්ති. ඉතො පරං ථෙරො පුරිමනයෙනෙව පුච්ඡිත්වා තං සත්ථු සන්තිකං නෙත්වා තං පවත්තිං ආරොචෙත්වා “ඉමස්ස, භන්තෙ, බ්රහ්මලොකස්ස මග්ගං කථෙථා”ති ආහ.
සත්ථා, “බ්රාහ්මණ, එවං කිරා”ති පුච්ඡිත්වා “එවං, භො ගොතමා”ති වුත්තෙ, “බ්රාහ්මණ, තයා සංවච්ඡරං යිට්ඨයාගං යජන්තෙන ලොකියමහාජනස්ස දින්නදානං පසන්නචිත්තෙන මම සාවකානං වන්දන්තානං උප්පන්නකුසලචෙතනාය චතුභාගමත්තම්පි න අග්ඝතී”ති වත්වා අනුසන්ධිං ඝටෙත්වා ධම්මං දෙසෙන්තො ඉමං ගාථමාහ –
“යං කිඤ්චි යිට්ඨං ව හුතං ව ලොකෙ,
සංවච්ඡරං යජෙථ පුඤ්ඤපෙක්ඛො;
සබ්බම්පි තං න චතුභාගමෙති,
අභිවාදනා උජ්ජුගතෙසු සෙය්යො”ති.
සංවච්ඡරං යජෙථ පුඤ්ඤපෙක්ඛො;
සබ්බම්පි තං න චතුභාගමෙති,
අභිවාදනා උජ්ජුගතෙසු සෙය්යො”ති.
තත්ථ යං කිඤ්චීති අනවසෙසපරියාදානවචනමෙතං. යිට්ඨන්ති යෙභුය්යෙන මඞ්ගලකිරියාදිවසෙසු දින්නදානං. හුතන්ති අභිසඞ්ඛරිත්වා කතං පාහුනදානඤ්චෙව, කම්මඤ්ච ඵලඤ්ච සද්දහිත්වා කතදානඤ්ච. සංවච්ඡරං යජෙථාති එකසංවච්ඡරං නිරන්තරමෙව වුත්තප්පකාරං දානං සකලචක්කවාළෙපි ලොකියමහාජනස්ස දදෙය්ය. පුඤ්ඤපෙක්ඛොති පුඤ්ඤං ඉච්ඡන්තො. උජ්ජුගතෙසූති හෙට්ඨිමකොටියා සොතාපන්නෙසු උපරිමකොටියා ඛීණාසවෙසු. ඉදං වුත්තං හොති – “එවරූපෙසු පසන්නචිත්තෙන සරීරං ඔනමිත්වා වන්දන්තස්ස කුසලචෙතනාය යං ඵලං, තතො චතුභාගම්පි සබ්බං තං දානං න අග්ඝති, තස්මා උජුගතෙසු අභිවාදනමෙව සෙය්යො”ති.
දෙසනාවසානෙ සො බ්රාහ්මණො සොතාපත්තිඵලං පත්තො, අඤ්ඤෙපි බහූ සොතාපත්තිඵලාදීනි පාපුණිංසූති.
සාරිපුත්තත්ථෙරස්ස සහායකබ්රාහ්මණවත්ථු සත්තමං.
10. ආයුවඩ්ඪනකුමාරවත්ථු
අභිවාදනසීලිස්සාති ඉමං ධම්මදෙසනං සත්ථා දීඝලඞ්ඝිකං නිස්සාය අරඤ්ඤකුටියං විහරන්තො දීඝායුකුමාරං ආරබ්භ කථෙසි.
දීඝලඞ්ඝිකනගරවාසිනො කිර ද්වෙ බ්රාහ්මණා බාහිරකපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා අට්ඨචත්තාලීස වස්සානි තපචරණං කරිංසු. තෙසු එකො “පවෙණි මෙ නස්සිස්සති, විබ්භමිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා අත්තනා කතං තපං පරෙසං වික්කිණිත්වා ගොසතෙන චෙව කහාපණසතෙන ච සද්ධිං භරියං ලභිත්වා කුටුම්බං සණ්ඨපෙසි. අථස්ස භරියා පුත්තං විජායි. ඉතරො පනස්ස සහායකො පවාසං ගන්ත්වා පුනදෙව තං නගරං පච්චාගමි.
සො තස්ස ආගතභාවං සුත්වා පුත්තදාරං ආදාය සහායකස්ස දස්සනත්ථාය අගමාසි. ගන්ත්වා පුත්තං මාතු හත්ථෙ දත්වා සයං තාව වන්දි, මාතාපි පුත්තං පිතු හත්ථෙ දත්වා වන්දි. සො “දීඝායුකා හොථා”ති ආහ, පුත්තෙ පන වන්දාපිතෙ තුණ්හී අහොසි. අථ නං “කස්මා, භන්තෙ, අම්හෙහි වන්දිතෙ ‘දීඝායුකා හොථා’ති වත්වා ඉමස්ස වන්දනකාලෙ කිඤ්චි න වදෙථා”ති ආහ. “ඉමස්සෙකො අන්තරායො අත්ථි, බ්රාහ්මණා”ති. “කිත්තකං ජීවිස්සති, භන්තෙ”ති? “සත්තාහං, බ්රාහ්මණා”ති. “පටිබාහනකාරණං අත්ථි, භන්තෙ”ති? “නාහං පටිබාහනකාරණං ජානාමී”ති. “කො පන ජානෙය්ය, භන්තෙ”ති? “සමණො ගොතමො ජානෙය්ය, තස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා පුච්ඡාහී”ති. “තත්ථ ගච්ඡන්තො තපපරිහානිතො භායාමී”ති. “සචෙ තෙ පුත්තසිනෙහො අත්ථි, තපපරිහානිං අචින්තෙත්වා තස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා පුච්ඡාහී”ති.