න හි පාපං කතං කම්මන්ති ඉමං ධම්මදෙසනං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො අඤ්ඤතරං අහිපෙතං ආරබ්භ කථෙසි.

එකස්මිඤ්හි දිවසෙ ජටිලසහස්සස්ස අබ්භන්තරො ආයස්මා ලක්ඛණත්ථෙරො ච මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරො ච “රාජගහෙ පිණ්ඩාය චරිස්සාමා”ති ගිජ්ඣකූටතො ඔතරන්ති. තෙසු ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරො එකං අහිපෙතං දිස්වා සිතං පාත්වාකාසි. අථ නං ලක්ඛණත්ථෙරො “කස්මා, ආවුසො, සිතං පාතුකරොසී”ති සිතකාරණං පුච්ඡි. “අකාලො, ආවුසො ලක්ඛණ, ඉමස්ස පඤ්හස්ස, භගවතො සන්තිකෙ මං පුච්ඡෙය්යාසී”ති ථෙරො ආහ. තෙසු රාජගහෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා භගවතො සන්තිකං ගන්ත්වා නිසින්නෙසු ලක්ඛණත්ථෙරො පුච්ඡි, “ආවුසො, මොග්ගල්ලානං ත්වං ගිජ්ඣකූටා ඔතරන්තො සිතං පාතුකරිත්වා මයා සිතකාරණං පුට්ඨො ‘භගවතො සන්තිකෙ මං පුච්ඡෙය්යාසී’ති අවච, කථෙහි ඉදානි තං කාරණ”න්ති. ථෙරො ආහ – “අහං, ආවුසො, එකං පෙතං දිස්වා සිතං පාත්වාකාසිං. තස්ස එවරූපො අත්තභාවො – මනුස්සසීසං විය අස්ස සීසං, අහිස්ස විය සෙසො අත්තභාවො, අහිපෙතො නාමෙස පමාණතො පඤ්චවීසතියොජනිකො, තස්ස සීසතො උට්ඨිතා අග්ගිජාලා යාව නඞ්ගුට්ඨා ගච්ඡන්ති, නඞ්ගුට්ඨතො උට්ඨිතා අග්ගිජාලා යාව සීසා, මජ්ඣෙසීසතො උට්ඨිතා ද්වෙ පස්සානි ගච්ඡන්ති, ද්වීහි පස්සෙහි උට්ඨිතා මජ්ඣෙ ඔතරන්තී”ති.

ද්වින්නංයෙව කිර පෙතානං අත්තභාවො පඤ්චවීසතියොජනිකො, අවසෙසානං තිගාවුතප්පමාණො. ඉමස්ස චෙව අහිපෙතස්ස කාකපෙතස්ස ච පඤ්චවීසතියොජනිකො. තෙසු අයං තාව අහිපෙතො. කාකපෙතම්පි මහාමොග්ගල්ලානො ගිජ්ඣකූටමත්ථකෙ පච්චමානං දිස්වා තස්ස පුබ්බකම්මං පුච්ඡන්තො ඉමං ගාථමාහ –

අථස්ස පෙතො ආචික්ඛන්තො –

ඉධ පන ථෙරො “අහිපෙතං දිස්වා සිතං පාත්වාකාසි”න්ති ආහ. අථස්ස සත්ථා සක්ඛී හුත්වාපි උට්ඨාය “සච්චං, භික්ඛවෙ, මොග්ගල්ලානො ආහ. මයාපෙස සම්බොධිපත්තදිවසෙයෙව දිට්ඨො, අපිචාහං ‘යෙ මෙ වචනං න සද්දහෙය්යුං, තෙසං අහිතාය භවෙය්යා’ති පරානුද්දයාය න කථෙසි”න්ති ආහ. ලක්ඛණසංයුත්තෙපි (සං· නි· 2.202 ආදයො) හි මහාමොග්ගල්ලානෙන දිට්ඨකාලෙයෙව සත්ථා තස්ස සක්ඛී හුත්වා විනීතවත්ථූනි කථෙසි, ඉදම්පි තෙන තථෙව කථිතං. තං සුත්වා භික්ඛූ තස්ස පුබ්බකම්මං පුච්ඡිංසු. සත්ථාපි තෙසං කථෙසි –

අතීතෙ කිර බාරාණසිං නිස්සාය නදීතීරෙ පච්චෙකබුද්ධස්ස පණ්ණසාලං කරිංසු. සො තත්ථ විහරන්තො නිබද්ධං නගරෙ පිණ්ඩාය චරති. නාගරාපි සායංපාතං ගන්ධපුප්ඵාදිහත්ථා පච්චෙකබුද්ධස්සූපට්ඨානං ගච්ඡන්ති. එකො බාරාණසිවාසී පුරිසො තං මග්ගං නිස්සාය ඛෙත්තං කසි. මහාජනො සායංපාතං පච්චෙකබුද්ධස්සූපට්ඨානං ගච්ඡන්තො තං ඛෙත්තං මද්දන්තො ගච්ඡති. කස්සකො ච “මා මෙ ඛෙත්තං මද්දථා”ති වාරෙන්තොපි වාරෙතුං නාසක්ඛි. අථස්ස එතදහොසි – “සචෙ ඉමස්මිං ඨානෙ පච්චෙකබුද්ධස්ස පණ්ණසාලා න භවෙය්ය, න මෙ ඛෙත්තං මද්දෙය්යු”න්ති. සො පච්චෙකබුද්ධස්ස පිණ්ඩාය පවිට්ඨකාලෙ පරිභොගභාජනානි භින්දිත්වා පණ්ණසාලං ඣාපෙසි. පච්චෙකබුද්ධො තං ඣාමං දිස්වා යථාසුඛං පක්කාමි.

මහාජනො ගන්ධමාලං ආදාය ආගතො ඣාමපණ්ණසාලං දිස්වා “කහං නු ඛො නො අය්යො ගතො”ති ආහ. සොපි මහාජනෙනෙව සද්ධිං ගතො මහාජනමජ්ඣෙ ඨිතකොව එවමාහ – “මයා තස්ස පණ්ණසාලා ඣාපිතා”ති. අථ නං “ගණ්හථ, ඉමං පාපිමං නිස්සාය මයං පච්චෙකබුද්ධං දට්ඨුං න ලභිම්හා”ති දණ්ඩාදීහි පොථෙත්වා ජීවිතක්ඛයං පාපෙසුං. සො අවීචිම්හි නිබ්බත්තිත්වා යාවායං මහාපථවී යොජනමත්තං උස්සන්නා, තාව නිරයෙ පච්චිත්වා පක්කාවසෙසෙන ගිජ්ඣකූටෙ අහිපෙතො හුත්වා නිබ්බත්ති. සත්ථා ඉදං තස්ස පුබ්බකම්මං කථෙත්වා, “භික්ඛවෙ, පාපකම්මං නාමෙතං ඛීරසදිසං, යථා ඛීරං දුය්හමානමෙව න පරිණමති. තථා කම්මං කයිරමානමෙව න විපච්චති. යදා පන විපච්චති, තදා එවරූපෙන දුක්ඛෙන සොචතී”ති අනුසන්ධිං ඝටෙත්වා ධම්මං දෙසෙන්තො ඉමං ගාථමාහ –