උද්දානගාථාවණ්ණනා
“යුධඤ්ජයො”තිආදිකා උද්දානගාථා. තත්ථ භිසෙනාති භිසාපදෙසෙන මහාකඤ්චනචරියං (චරියා· 3.34 ආදයො) දස්සෙති. සොණනන්දොති ඉමිනා සොණපණ්ඩිතචරියං (චරියා· 3.42 ආදයො ) දස්සෙති. තථා මූගපක්ඛොති මූගපක්ඛාපදෙසෙන තෙමියපණ්ඩිතචරියං (චරියා· 3.48 ආදයො) දස්සෙති. උපෙක්ඛාපාරමිසීසෙන මහාලොමහංසචරියං (චරියා· 3.119 ආදයො) දස්සෙති. ආසි ඉති වුට්ඨං මහෙසිනාති යථා, සාරිපුත්ත, තුය්හං එතරහි දෙසිතං, ඉති එවං ඉමිනා විධානෙන මහන්තානං දානපාරමිආදීනං බොධිසම්භාරානං එසනතො මහෙසිනා තදා බොධිසත්තභූතෙන මයා වුට්ඨං චිණ්ණං චරිතං පටිපන්නං ආසි අහොසීති අත්ථො . ඉදානි පාරමිපරිපූරණවසෙන චිරකාලප්පවත්තිතං ඉධ වුත්තං අවුත්තඤ්ච අත්තනො දුක්කරකිරියං එකජ්ඣං කත්වා යදත්ථං සා පවත්තිතා, තඤ්ච සඞ්ඛෙපෙනෙව දස්සෙතුං “එවං බහුබ්බිධ”න්ති ගාථමාහ.
තත්ථ එවන්ති ඉමිනා වුත්තනයෙන. බහුබ්බිධං දුක්ඛන්ති අකිත්තිපණ්ඩිතාදිකාලෙ කාරපණ්ණාදිආහාරතාය තඤ්ච යාචකස්ස දත්වා ආහාරූපච්ඡෙදාදිනා ච බහුවිධං නානප්පකාරං දුක්ඛං. තථා කුරුරාජාදිකාලෙ සක්කසම්පත්තිසදිසා සම්පත්තී ච බහුබ්බිධා. භවාභවෙති ඛුද්දකෙ චෙව මහන්තෙ ච භවෙ. භවාභවෙ වා වුද්ධිහානියො අනුභවිත්වා බහුවිධෙහි දුක්ඛෙහි අවිහඤ්ඤමානො බහුවිධාහි ච සම්පත්තීහි අනාකඩ්ඪියමානො පාරමිපරිපූරණපසුතො එව හුත්වා තදනුරූපං පටිපත්තිං පටිපන්නො උත්තමං අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං සබ්බඤ්ඤුතං පත්තො, අධිගතොස්මීති අත්ථො.
ඉදානි යාසං පාරමීනං පරිපූරණත්ථං එසා දුක්කරචරියා චිරං පවත්තිතා, තාසං අනවසෙසතො පරිපුණ්ණභාවං තෙන ච පත්තබ්බඵලස්ස අත්තනා අධිගතභාවං දස්සෙතුං “දත්වා දාතබ්බකං දානං, සීලං පූරෙත්වා අසෙසතො”තිආදි වුත්තං.
තත්ථ දත්වා දාතබ්බකං දානන්ති තදා අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුජ්ඣිතුං අග්ගයානපටිපදං පටිපන්නෙන මහාබොධිසත්තෙන දාතබ්බං දෙය්යධම්මං බාහිරං රජ්ජාදිං අබ්භන්තරං අත්තපරිච්චාගොති පඤ්ච මහාපරිච්චාගපරියොසානං දානපාරමිදානඋපපාරමිදානපරමත්ථපාරමිප්පභෙදං දානං අනවසෙසතො සම්පාදෙත්වාති අත්ථො. තත්ථ අකිත්තිබ්රාහ්මණකාලෙ (චරියා· 1.1 ආදයො; ජා· 1.13.83 ආදයො) සඞ්ඛබ්රාහ්මණකාලෙති (චරියා· 1.11 ආදයො; ජා· 1.10.39 ආදයො) එවමාදීසු ඉධ ආගතෙසු අනාගතෙසු ච විසය්හසෙට්ඨිකාලෙ (ජා· 1.4.157 ආදයො) වෙලාමකාලෙති (අ· නි· 9.20) එවමාදීසුපි දානපාරමියා මහාපුරිසස්ස පූරිතත්තභාවානං පරිමාණං නාම නත්ථි. එකන්තෙන පනස්ස සසපණ්ඩිතකාලෙ –
“භික්ඛාය උපගතං දිස්වා, සකත්තානං පරිච්චජිං;
දානෙන මෙ සමො නත්ථි, එසා මෙ දානපාරමී”ති. (චරියා· 1. තස්සුද්දාන) –
දානෙන මෙ සමො නත්ථි, එසා මෙ දානපාරමී”ති. (චරියා· 1. තස්සුද්දාන) –
එවං අත්තපරිච්චාගං කරොන්තස්ස දානපාරමී පරමත්ථපාරමී නාම ජාතා. ඉතරෙසු පන යථාරහං පාරමිඋපපාරමියො වෙදිතබ්බා.
සීලං පූරෙත්වා අසෙසතොති තථා අනවසෙසතො කායිකො සංවරො, වාචසිකො සංවරො, කායිකවාචසිකො සංවරො, ඉන්ද්රියසංවරො, භොජනෙ මත්තඤ්ඤුතා, සුවිසුද්ධාජීවතාති එවමාදිකං බොධිසත්තසීලං සම්පාදෙන්තෙන සීලපාරමිසීලඋපපාරමිසීලපරමත්ථපාරමිප්පභෙදං පූරෙතබ්බං සබ්බං සීලං පූරෙත්වා සම්මදෙව සම්පාදෙත්වා. ඉධාපි සීලවනාගරාජකාලෙ (චරියා· 2.1 ආදයො; ජා· 1.1.72) චම්පෙය්යනාගරාජකාලෙති (චරියා· 2.20 ආදයො; ජා· 1.15.240 ආදයො) එවමාදීසු ඉධ ආගතෙසු, අනාගතෙසු ච මහාකපිකාලෙ (චරියා· 3.67 ආදයො; ජා· 1.7.83 ආදයො; 1.16.178 ආදයො) ඡද්දන්තකාලෙති (ජා· 1.16.97 ආදයො) එවමාදීසු මහාසත්තස්ස සීලපාරමියා පූරිතත්තභාවානං පරිමාණං නාම නත්ථි. එකන්තෙන පනස්ස සඞ්ඛපාලකාලෙ –