දසමෙ යදා හොමි, මච්ඡරාජා මහාසරෙති අතීතෙ මච්ඡයොනියං නිබ්බත්තිත්වා කොසලරට්ඨෙ සාවත්ථියං ජෙතවනෙ පොක්ඛරණිට්ඨානෙ වල්ලිගහනපරික්ඛිත්තෙ එකස්මිං මහාසරෙ මච්ඡානං චතූහි සඞ්ගහවත්ථූහි රඤ්ජනතො යදා අහං රාජා හොමි, මච්ඡගණපරිවුතො තත්ථ පටිවසාමි තදා. උණ්හෙති උණ්හකාලෙ ගිම්හසමයෙ. සූරියසන්තාපෙති ආදිච්චසන්තාපෙන. සරෙ උදක ඛීයථාති තස්මිං සරෙ උදකං ඛීයිත්ථ ඡිජ්ජිත්ථ. තස්මිඤ්හි රට්ඨෙ තදා දෙවො න වස්සි, සස්සානි මිලායිංසු, වාපිආදීසු උදකං පරික්ඛයං පරියාදානං අගමාසි, මච්ඡකච්ඡපා කලලගහනං පවිසිංසු. තස්මිම්පි සරෙ මච්ඡා කද්දමගහනං පවිසිත්වා තස්මිං තස්මිං ඨානෙ නිලීයිංසු.

තතොති තතො උදකපරික්ඛයතො අපරභාගෙ. කුලලසෙනකාති කුලලාචෙව සෙනා ච. භක්ඛයන්ති දිවාරත්තිං, මච්ඡෙ උපනිසීදියාති තත්ථ තත්ථ කලලපිට්ඨෙ උපනිසීදිත්වා කලලගහනං පවිසිත්වා නිපන්නෙ මච්ඡෙ කාකා වා ඉතරෙ වා දිවා චෙව රත්තිඤ්ච කණයග්ගසදිසෙහි තුණ්ඩෙහි කොට්ටෙත්වා කොට්ටෙත්වා නීහරිත්වා විප්ඵන්දමානෙ භක්ඛයන්ති.

අථ මහාසත්තො මච්ඡානං තං බ්යසනං දිස්වා මහාකරුණාය සමුස්සාහිතහදයො “ඨපෙත්වා මං ඉමෙ මම ඤාතකෙ ඉමස්මා දුක්ඛා මොචෙතුං සමත්ථො නාම අඤ්ඤො නත්ථි, කෙන නු ඛො අහං උපායෙන තෙ ඉතො දුක්ඛතො මොචෙය්ය”න්ති චින්තෙන්තො “යංනූනාහං පුබ්බකෙහි මහෙසීහි ආචිණ්ණසමාචිණ්ණං මයි ච සංවිජ්ජමානං සච්චධම්මං නිස්සාය සච්චකිරියං කත්වා දෙවං වස්සාපෙත්වා මම ඤාතිසඞ්ඝස්ස ජීවිතදානං දදෙය්යං, තෙන ච සකලස්සාපි ආහාරූපජීවිනො සත්තලොකස්ස මහාඋපකාරො සම්පාදිතො මයා”ති නිච්ඡයං කත්වා දෙවං වස්සාපෙතුං සච්චකිරියං අකාසි. තෙන වුත්තං “එවං චින්තෙසහ”න්තිආදි.

තත්ථ සහ ඤාතීහි පීළිතොති මය්හං ඤාතීහි සද්ධිං තෙන උදකපරික්ඛයෙන පීළිතො. සහාති වා නිපාතමත්තං. මහාකාරුණිකතාය තෙන බ්යසනෙන දුක්ඛිතෙහි ඤාතීහි කාරණභූතෙහි පීළිතො, ඤාතිසඞ්ඝදුක්ඛදුක්ඛිතොති අත්ථො.

ධම්මත්ථන්ති ධම්මභූතං අත්ථං, ධම්මතො වා අනපෙතං අත්ථං. කිං තං? සච්චං. අද්දසපස්සයන්ති මය්හං ඤාතීනඤ්ච අපස්සයං අද්දසං. අතික්ඛයන්ති මහාවිනාසං.

සද්ධම්මන්ති සතං සාධූනං බුද්ධාදීනං එකස්සාපි පාණිනො අහිංසනසඞ්ඛාතං ධම්මං. අනුස්සරිත්වා. පරමත්ථං විචින්තයන්ති තං ඛො පන පරමත්ථං සච්චං අවිපරීතසභාවං කත්වා චින්තයන්තො. යං ලොකෙ ධුවසස්සතන්ති යදෙතං බුද්ධපච්චෙකබුද්ධසාවකානං එකස්සාපි පාණිනො අහිංසනං, තං සබ්බකාලං තථභාවෙන ධුවං සස්සතං විචින්තයං සච්චකිරියං අකාසින්ති සම්බන්ධො.

ඉදානි තං ධම්මං මහාසත්තො අත්තනි විජ්ජමානං ගහෙත්වා සච්චවචනං පයොජෙතුකාමො කාලවණ්ණං කද්දමං ද්විධා වියූහිත්වා අඤ්ජනරුක්ඛසාරඝටිකවණ්ණමහාසරීරො සුධොතලොහිතකමණිසදිසානි අක්ඛීනි උම්මීලෙත්වා ආකාසං උල්ලොකෙන්තො “යතො සරාමි අත්තාන”න්ති ගාථමාහ.

තත්ථ යතො සරාමි අත්තානන්ති යතො පට්ඨාය අහං අත්තභාවසඞ්ඛාතං අත්තානං සරාමි අනුස්සරාමි. යතො පත්තොස්මි විඤ්ඤුතන්ති යතො පට්ඨාය තාසු තාසු ඉතිකත්තබ්බතාසු විඤ්ඤුතං විජානනභාවං පත්තොස්මි, උද්ධං ආරොහනවසෙන ඉතො යාව මය්හං කායවචීකම්මානං අනුස්සරණසමත්ථතා විඤ්ඤුතප්පත්ති එව, එත්ථන්තරෙ සමානජාතිකානං ඛාදනට්ඨානෙ නිබ්බත්තොපි තණ්ඩුලකණප්පමාණම්පි මච්ඡං මයා න ඛාදිතපුබ්බං, අඤ්ඤම්පි කඤ්චි පාණං සඤ්චිච්ච හිංසිතං බාධිතං නාභිජානාමි, පගෙව ජීවිතා වොරොපිතං.