ඉමිනා සිරිසමුදයෙන ගච්ඡන්තො බොධිසත්තො එකරත්තෙනෙව තීණි රජ්ජානි අතික්කම්ම තිංසයොජනිකං මග්ගං ගන්ත්වා අනොමානදීතීරං සම්පාපුණි. අථ බොධිසත්තො නදීතීරෙ ඨත්වා ඡන්නං පුච්ඡි – “කා නාමායං නදී”ති? “අනොමා නාම, දෙවා”ති. “අම්හාකම්පි පබ්බජ්ජා අනොමා භවිස්සතී”ති පණ්හියා අස්සං ඝට්ටෙන්තො අස්සස්ස සඤ්ඤං අදාසි. අස්සො උල්ලඞ්ඝිත්වා අට්ඨඋසභවිත්ථාරාය නදියා පාරිමතීරෙ අට්ඨාසි. බොධිසත්තො අස්සපිට්ඨිතො ඔරුය්හ මුත්තරාසිසදිසෙ වාලුකාපුලිනෙ ඨත්වා ඡන්නං ආමන්තෙසි – “සම්ම ඡන්න, ත්වං මය්හං ආභරණානි චෙව කණ්ඩකඤ්ච ආදාය ගච්ඡ, අහං පබ්බජිස්සාමී”ති. ඡන්නො, “අහම්පි, දෙව, පබ්බජිස්සාමී”ති. බොධිසත්තො ආහ – “න ලබ්භා තයා පබ්බජිතුං, ගච්ඡෙව ත්ව”න්ති තික්ඛත්තුං නිවාරෙත්වා ආභරණානි චෙව කණ්ඩකඤ්ච පටිච්ඡාපෙත්වා චින්තෙසි – “ඉමෙ මය්හං කෙසා සමණසාරුප්පා න හොන්ති, තෙ ඛග්ගෙන ඡින්දිස්සාමී”ති දක්ඛිණෙන හත්ථෙන පරමනිසිතමසිවරං ගහෙත්වා වාමහත්ථෙන මොළියා සද්ධිං චූළං ගහෙත්වා ඡින්දි, කෙසා ද්වඞ්ගුලමත්තා හුත්වා දක්ඛිණතො ආවට්ටමානා සීසෙ අල්ලීයිංසු. තෙසං පන කෙසානං යාවජීවං තදෙව පමාණං අහොසි, මස්සු ච තදනුරූපං, පුන කෙසමස්සුඔහාරණකිච්චම්පිස්ස නාහොසි. බොධිසත්තො සහ මොළියා චූළං ගහෙත්වා – “සචාහං බුද්ධො භවිස්සාමි, ආකාසෙ තිට්ඨතු, නො චෙ, භූමියං පතතූ”ති ආකාසෙ ඛිපි. තං චූළාමණිබන්ධනං යොජනප්පමාණං ඨානං ගන්ත්වා ආකාසෙ අට්ඨාසි.
අථ සක්කො දෙවරාජා දිබ්බෙන චක්ඛුනා ඔලොකෙන්තො යොජනිකෙන රතනචඞ්කොටකෙන තං පටිග්ගහෙත්වා තාවතිංසභවනෙ තියොජනං සත්තරතනමයං චූළාමණිචෙතියං නාම පතිට්ඨාපෙසි. යථාහ –
“ඡෙත්වාන මොළිං වරගන්ධවාසිතං, වෙහායසං උක්ඛිපි අග්ගපුග්ගලො;
සහස්සනෙත්තො සිරසා පටිග්ගහි, සුවණ්ණචඞ්කොටවරෙන වාසවො”ති. (ම· නි· අට්ඨ· 1.222; සං· නි· අට්ඨ· 2.2.12; අප· අට්ඨ· 1.අවිදූරෙනිදානකථා; ජා· අට්ඨ· 1.අවිදූරෙනිදානකථා);
පුන බොධිසත්තො චින්තෙසි – “ඉමානි කාසිකවත්ථානි මහග්ඝානි, න මය්හං සමණසාරුප්පානී”ති. අථස්ස කස්සපබුද්ධකාලෙ පුරාණසහායකො ඝටිකාරමහාබ්රහ්මා එකං බුද්ධන්තරං විනාසභාවාප්පත්තෙන මිත්තභාවෙන චින්තෙසි – “අජ්ජ මෙ සහායකො මහාභිනික්ඛමනං නික්ඛන්තො, සමණපරික්ඛාරමස්ස ගහෙත්වා ගච්ඡිස්සාමී”ති.
“තිචීවරඤ්ච පත්තො ච, වාසි සූචි ච බන්ධනං;
පරිස්සාවනඤ්ච අට්ඨෙතෙ, යුත්තයොගස්ස භික්ඛුනො”ති. (දී· නි· අට්ඨ· 1.215; ම· නි· අට්ඨ· 1.294; 2.349; අ· නි· අට්ඨ· 2.4.198; පාරා· අට්ඨ· 1.45 පදභාජනීයවණ්ණනා; අප· අට්ඨ· 1.අවිදූරෙනිදානකථා; ජා· අට්ඨ· 1.අවිදූරෙනිදානකථා; මහානි· අට්ඨ· 206) –
ඉමෙ අට්ඨ සමණපරික්ඛාරෙ ආහරිත්වා අදාසි. මහාපුරිසො අරහද්ධජං නිවාසෙත්වා උත්තමං පබ්බජ්ජාවෙසං ගහෙත්වා සාටකයුගලං ආකාසෙ ඛිපි. තං මහාබ්රහ්මා පටිග්ගහෙත්වා බ්රහ්මලොකෙ ද්වාදසයොජනිකං සබ්බරතනමයං චෙතියං කත්වා තං අන්තො පක්ඛිපිත්වා ඨපෙසි. අථ නං මහාසත්තො – “ඡන්න, මම වචනෙන මාතාපිතූනං ආරොග්යං වදෙහී”ති වත්වා උය්යොජෙසි. තතො ඡන්නො මහාපුරිසං වන්දිත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. කණ්ඩකො පන ඡන්නෙන සද්ධිං මන්තයමානස්ස බොධිසත්තස්ස වචනං සුණන්තො ඨත්වා – “නත්ථි දානි මය්හං පුන සාමිනො දස්සන”න්ති චක්ඛුපථමස්ස විජහන්තො වියොගදුක්ඛමධිවාසෙතුං අසක්කොන්තො හදයෙන ඵලිතෙන කාලං කත්වා සුරරිපුදුරභිභවනෙ තාවතිංසභවනෙ කණ්ඩකො නාම දෙවපුත්තො හුත්වා නිබ්බත්ති. තස්ස උප්පත්ති විමලත්ථවිලාසිනියා විමානවත්ථුට්ඨකථාය ගහෙතබ්බා. ඡන්නස්ස පඨමං එකොව සොකො අහොසි. සො කණ්ඩකස්ස කාලකිරියාය දුතියෙන සොකෙන පීළියමානො රොදන්තො පරිදෙවන්තො දුක්ඛෙන අගමාසි.
බොධිසත්තොපි පබ්බජිත්වා තස්මිංයෙව පදෙසෙ අනුපියං නාම අම්බවනං අත්ථි, තත්ථෙව සත්තාහං පබ්බජ්ජාසුඛෙන වීතිනාමෙත්වා තතො පච්ඡා සඤ්ඣාප්පභානුරඤ්ජිතසලිලධරසංවුතො සරදසමයෙ පරිපුණ්ණරජනිකරො විය කාසාවවරසංවුතො එකකොපි අනෙකජනපරිවුතො විය විරොචමානො තං වනවාසිමිගපක්ඛීනං නයනාමතපානමිව කරොන්තො එකචරො සීහො විය නරසීහො මත්තමාතඞ්ගවිලාසගාමී සමස්සාසෙන්තො විය වසුන්ධරං පාදතලෙහි එකදිවසෙනෙව තිංසයොජනිකං මග්ගං ගන්ත්වා උත්තුඞ්ගතරඞ්ගභඞ්ගං අසඞ්ගං ගඞ්ගං නදිං උත්තරිත්වා රතනජුතිවිසරවිරාජිතවරරුචිරරාජගහං රාජගහං නාම නගරං පාවිසි. පවිසිත්වා ච පන සපදානං පිණ්ඩාය චරි. සකලං පන තං නගරං බොධිසත්තස්ස රූපදස්සනෙන ධනපාලකෙ පවිට්ඨෙ තං නගරං විය අසුරින්දෙ පවිට්ඨෙ දෙවනගරං විය සඞ්ඛොභමගමාසි. පිණ්ඩාය චරන්තෙ මහාපුරිසෙ නගරවාසිනො මනුස්සා මහාසත්තස්ස රූපදස්සනෙන සඤ්ජාතපීතිසොමනස්සා ජාතවිම්හිතා බොධිසත්තස්ස රූපදස්සනාවජ්ජිතහදයා අහෙසුං.