පියදස්සිම්හි සම්මාසම්බුද්ධෙ පරිනිබ්බුතෙ තස්ස සාසනෙ ච අන්තරහිතෙ පරිහායිත්වා වඩ්ඪිත්වා අපරිමිතායුකෙසු මනුස්සෙසු අනුක්කමෙන පරිහායිත්වා වස්සසතසහස්සායුකෙසු ජාතෙසු පරමත්ථදස්සී අත්ථදස්සී නාම බුද්ධො ලොකෙ උප්පජ්ජි. සො පාරමියො පූරෙත්වා තුසිතපුරෙ නිබ්බත්තිත්වා තතො චවිත්වා පරමසොභනෙ සොභනෙ නාම නගරෙ සාගරස්ස නාම රඤ්ඤො කුලෙ අග්ගමහෙසියා සුදස්සනදෙවියා කුච්ඡිස්මිං පටිසන්ධිං ගහෙත්වා දස මාසෙ ගබ්භෙ වසිත්වා සුචින්ධනුය්යානෙ මාතුකුච්ඡිතො නික්ඛමි. මාතුකුච්ඡිතො මහාපුරිසෙ නික්ඛන්තමත්තෙ සුචිරකාලනිහිතානි කුලපරම්පරාගතානි මහානිධානානි ධනසාමිකා පටිලභිංසූති තස්ස නාමග්ගහණදිවසෙ “අත්ථදස්සී”ති නාමමකංසු. සො දසවස්සසහස්සානි අගාරං අජ්ඣාවසි. අමරගිරි-සුරගිරි-ගිරිවාහනනාමකා පරමසුරභිජනකා තයො චස්ස පාසාදා අහෙසුං. විසාඛාදෙවිප්පමුඛානි තෙත්තිංස ඉත්ථිසහස්සානි අහෙසුං.

සො චත්තාරි නිමිත්තානි දිස්වා විසාඛාදෙවියා සෙලකුමාරෙ නාම පුත්තෙ උප්පන්නෙ සුදස්සනං නාම අස්සරාජං අභිරුහිත්වා මහාභිනික්ඛමනං නික්ඛමිත්වා පබ්බජි. තං නව මනුස්සකොටියො අනුපබ්බජිංසු. තෙහි පරිවුතො සො මහාපුරිසො අට්ඨ මාසෙ පධානචරියං චරිත්වා විසාඛපුණ්ණමාය සුචින්ධරනාගියා උපහාරත්ථාය ආනීතං මධුපායාසං මහාජනෙන සන්දිස්සමානසබ්බසරීරාය නාගියා සහ සුවණ්ණපාතියා දින්නං මධුපායාසං පරිභුඤ්ජිත්වා තරුණතරුසතසමලඞ්කතෙ තරුණසාලවනෙ දිවාවිහාරං වීතිනාමෙත්වා සායන්හසමයෙ ධම්මරුචිනා මහාරුචිනා නාම නාගරාජෙන දින්නා අට්ඨ කුසතිණමුට්ඨියො ගහෙත්වා චම්පකබොධිං උපසඞ්කමිත්වා තෙපඤ්ඤාසහත්ථායාමවිත්ථතං කුසතිණසන්ථරං සන්ථරිත්වා පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා සම්බොධිං පත්වා සබ්බබුද්ධාචිණ්ණං – “අනෙකජාතිසංසාරං…පෙ… තණ්හානං ඛයමජ්ඣගා”ති උදානං උදානෙත්වා සත්තසත්තාහං බොධිසමීපෙයෙව වීතිනාමෙත්වා බ්රහ්මුනො ධම්මදෙසනායාචනං සම්පටිච්ඡිත්වා අත්තනා සහ පබ්බජිතනවභික්ඛුකොටියො අරියධම්මපටිවෙධසමත්ථෙ දිස්වා ආකාසෙන ගන්ත්වා අනොමනගරසමීපෙ අනොමුය්යානෙ ඔතරිත්වා තෙහි පරිවුතො තත්ථ ධම්මචක්කං පවත්තෙසි. තදා කොටිසතසහස්සානං පඨමො ධම්මාභිසමයො අහොසි.

පුන භගවති ලොකනායකෙ දෙවලොකචාරිකං චරිත්වා තත්ථ ධම්මං දෙසෙන්තෙ කොටිසතසහස්සානං දුතියො අභිසමයො අහොසි. යදා පන භගවා අත්ථදස්සී අම්හාකං භගවා විය කපිලවත්ථුපුරං සොභනපුරං පවිසිත්වා ධම්මං දෙසෙසි, තදා කොටිසතසහස්සානං තතියො ධම්මාභිසමයො අහොසි. තෙන වුත්තං –

තත්ථ තත්ථෙවාති තස්මිඤ්ඤෙව කප්පෙති අත්ථො. එත්ථ පන වරකප්පො “මණ්ඩකප්පො”ති අධිප්පෙතො. “යස්මිං කප්පෙ තයො බුද්ධා නිබ්බත්තන්ති, සො කප්පො වරකප්පො”ති හෙට්ඨා පදුමුත්තරබුද්ධවංසවණ්ණනායං වුත්තො. තස්මා වරකප්පො ඉධ “මණ්ඩකප්පො”ති වුත්තො. නිහන්ත්වානාති නිහනිත්වා. අයමෙව වා පාඨො. සන්තොති සමානො. අමතෙනාති මග්ගඵලාධිගමාමතපානෙන. තප්පයීති අතප්පයි, පීණෙසීති අත්ථො. දසසහස්සීති දසසහස්සිලොකධාතුං. දෙවචාරිකන්ති දෙවානං විනයනත්ථං දෙවලොකචාරිකන්ති අත්ථො.