68. අම්බදායකත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා
අනොමදස්සී භගවාතිආදිකං ආයස්මතො අම්බදායකත්ථෙරස්ස අපදානං. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයානි පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො අනොමදස්සිස්ස භගවතො කාලෙ වානරයොනියං නිබ්බත්තො හිමවන්තෙ කපිරාජා හුත්වා පටිවසති. තස්මිං සමයෙ අනොමදස්සී භගවා තස්සානුකම්පාය හිමවන්තමගමාසි. අථ සො කපිරාජා භගවන්තං දිස්වා පසන්නමානසො සුමධුරං අම්බඵලං ඛුද්දමධුනා අදාසි. අථ භගවා තස්ස පස්සන්තස්සෙව තං සබ්බං පරිභුඤ්ජිත්වා අනුමොදනං වත්වා පක්කාමි. අථ සො සොමනස්සසම්පන්නහදයො තෙනෙව පීතිසොමනස්සෙන යාවතායුකං ඨත්වා තතො චුතො දෙවලොකෙ නිබ්බත්තො අපරාපරං තත්ථ දිබ්බසුඛමනුභවිත්වා මනුස්සෙසු ච මනුස්සසම්පත්තිං අනුභවිත්වා ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ විභවසම්පන්නෙ එකස්මිං කුලගෙහෙ නිබ්බත්තො සත්ථරි පසීදිත්වා පබ්බජිත්වා නචිරස්සෙව ඡළභිඤ්ඤප්පත්තො අහොසි. පුබ්බපුඤ්ඤනාමෙන අම්බදායකත්ථෙරොති පාකටො.
සො අපරභාගෙ අත්තනා කතකුසලබීජං දිස්වා සොමනස්සජාතො අත්තනො පුබ්බචරිතාපදානං පකාසෙන්තො අනොමදස්සී භගවාතිආදිමාහ. මෙත්තාය අඵරි ලොකෙ, අප්පමාණෙ නිරූපධීති සො භගවා සබ්බලොකෙ අප්පමාණෙ සත්තෙ “සුඛී හොන්තූ”තිආදිනා නිරුපධි උපධිවිරහිතං කත්වා මෙත්තාය මෙත්තචිත්තෙන අඵරි පත්ථරි වඩ්ඪෙසීති අත්ථො.
කපි අහං තදා ආසින්ති තදා තස්සාගමනකාලෙ කපිරාජා අහොසින්ති අත්ථො.
අම්බදායකත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා සමත්තා.
69. සුමනත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා
සුමනො නාම නාමෙනාතිආදිකං ආයස්මතො සුමනත්ථෙරස්ස අපදානං. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයානි පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො සිඛිස්ස භගවතො කාලෙ මාලාකාරස්ස කුලගෙහෙ නිබ්බත්තො වුද්ධිමන්වාය සද්ධාජාතො භගවති පසන්නමානසො සුමනමාලාමුට්ඨියො ගහෙත්වා උභොහි හත්ථෙහි පූජෙසි. සො තෙන පුඤ්ඤෙන දෙවමනුස්සෙසු ද්වෙ සම්පත්තියො අනුභවිත්වා ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ එකස්මිං කුලගෙහෙ නිබ්බත්තො වුද්ධිමන්වාය පුත්තදාරෙහි වඩ්ඪිත්වා සුමනනාමෙන පාකටො සත්ථරි පසීදිත්වා පබ්බජිතො නචිරස්සෙව අරහා අහොසි.
සො අරහා හුත්වා අත්තනො පුබ්බකම්මං සරිත්වා සොමනස්සජාතො අත්තනො පුබ්බචරිතාපදානං පකාසෙන්තො සුමනො නාම නාමෙනාතිආදිමාහ. සුන්දරං මනං චිත්තං යස්ස සො සුමනො. සද්ධාපසාදබහුමානෙන යුත්තො නාමෙන සුමනො නාම මාලාකාරො තදා අහං අහොසිං.
සිඛිනො ලොකබන්ධුනොති සිඛා මුද්ධා කාසතීති සිඛී. අථ වා සම්පයුත්තසම්පයොගෙ ඛාදති විද්ධංසෙතීති සිඛී, කා සා? අග්ගිසිඛා, අග්ගිසිඛා විය සිඛාය දිප්පනතො සිඛී. යථා අග්ගිසිඛා ජොතති පාකටා හොති, සිඛී පත්තතිණකට්ඨපලාසාදිකෙ දහති, එවමයම්පි භගවා නීලපීතාදිරංසීහි ජොතති සකලලොකසන්නිවාසෙ පාකටො හොති. සකසන්තානගතසබ්බකිලෙසෙ සොසෙති විද්ධංසෙති ඣාපෙතීති වොහාරනාමං නාමකම්මං නාමධෙය්යං, තස්ස සිඛිනො. සකලලොකස්ස බන්ධුඤාතකොති ලොකබන්ධු, තස්ස සිඛිනො ලොකබන්ධුනො භගවතො සුමනපුප්ඵං අභිරොපයිං පූජෙසින්ති අත්ථො.
සුමනත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා සමත්තා.
70. පුප්ඵචඞ්කොටියත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා
අභීතරූපං සීහං වාතිආදිකං ආයස්මතො පුප්ඵචඞ්කොටියත්ථෙරස්ස අපදානං. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයානි පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො සිඛිස්ස භගවතො කාලෙ එකස්මිං කුලගෙහෙ නිබ්බත්තො විඤ්ඤුතං පත්තො මහාවිභවසම්පන්නො සත්ථරි පසීදිත්වා පසන්නාකාරං දස්සෙන්තො සුවණ්ණවණ්ණං අනොජපුප්ඵමොචිනිත්වා චඞ්කොටකං පූරෙත්වා භගවන්තං පූජෙත්වා “භගවා , ඉමස්ස නිස්සන්දෙන නිබ්බත්තනිබ්බත්තට්ඨානෙ සුවණ්ණවණ්ණො පූජනීයො හුත්වා නිබ්බානං පාපුණෙය්ය”න්ති පත්ථනමකාසි. සො තෙන පුඤ්ඤකම්මෙන දෙවමනුස්සෙසු නිබ්බත්තො සබ්බත්ථ පූජිතො සුවණ්ණවණ්ණො අභිරූපො අහොසි. සො අපරභාගෙ ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ විභවසම්පන්නෙ එකස්මිං කුලගෙහෙ නිබ්බත්තො වුද්ධිප්පත්තො සත්ථරි පසීදිත්වා පබ්බජිතො විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා නචිරස්සෙව අරහා අහොසි.
සො පත්තඅරහත්තඵලො අත්තනො පුබ්බකම්මං සරිත්වා සොමනස්සජාතො පුබ්බචරිතාපදානං පකාසෙන්තො අභීතරූපං සීහං වාතිආදිමාහ. තත්ථ සීහන්ති ද්විපදචතුප්පදාදයො සත්තෙ අභිභවති අජ්ඣොත්ථරතීති සීහො, අභීතරූපො අභීතසභාවො, තං අභීතරූපං සීහං ඉව නිසින්නං පූජෙසින්ති සම්බන්ධො. පක්ඛීනං අග්ගං ගරුළරාජං ඉව පවරං උත්තමං බ්යග්ඝරාජං ඉව අභි විසෙසෙන ජාතං සබ්බසීහානං විසෙසං කෙසරසීහං ඉව තිලොකස්ස සරණං සිඛිං සම්මාසම්බුද්ධං. කිං භූතං? අනෙජං නික්කිලෙසං ඛන්ධමාරාදීහි අපරාජිතං නිසින්නං සිඛින්ති සම්බන්ධො. මාරණානග්ගන්ති සබ්බකිලෙසානං මාරණෙ සොසනෙ විද්ධංසනෙ අග්ගං සෙට්ඨං කිලෙසෙ මාරෙන්තානං පච්චෙකබුද්ධබුද්ධසාවකානං විජ්ජමානානම්පි තෙසං අග්ගන්ති අත්ථො. භික්ඛුසඞ්ඝපුරක්ඛතං පරිවාරිතං පරිවාරෙත්වා නිසින්නං සිඛින්ති සම්බන්ධො.