31. පදුමකෙසරවග්ගො
පදුමකෙසරියත්ථෙරඅපදානාදිවණ්ණනා
එකතිංසතිමෙ වග්ගෙ පඨමාපදානෙ ඉසිසඞ්ඝෙ අහං පුබ්බෙති අහං පුබ්බෙ බොධිසම්භාරපූරණකාලෙ ඉසිසඞ්ඝෙ පච්චෙකබුද්ධඉසිසමූහෙ තෙසං සමීපෙ හිමවන්තපබ්බතෙ මාතඞ්ගහත්ථිකුලෙ වාරණො චණ්ඩහත්ථී අහොසින්ති සම්බන්ධො. මනුස්සාදයො වාරෙතීති වාරණො, අථ වා වාචාය රවති කොඤ්චනාදං නදතීති වාරණො. මහෙසීනං පසාදෙනාති පච්චෙකබුද්ධමහෙසීනං පසාදෙන. පච්චෙකජිනසෙට්ඨෙසු, ධුතරාගෙසු තාදිසූති ලොකධම්මෙහි නිච්චලෙසු පච්චෙකබුද්ධෙසු පද්මකෙසරං පදුමරෙණුං ඔකිරිං අවසිඤ්චින්ති සම්බන්ධො.
දුතියතතියාපදානානි උත්තානානි.
චතුත්ථාපදානෙ මහාබොධිමහො අහූති විපස්සිස්ස භගවතො චතුමග්ගඤාණාධාරභාවතො “බොධී”ති ලද්ධනාමස්ස රුක්ඛස්ස පූජා අහොසීති අත්ථො. රුක්ඛට්ඨස්සෙව සම්බුද්ධොති අස්ස බොධිපූජාසමයෙ සන්නිපතිතස්ස මහාජනස්ස සම්බුද්ධො ලොකජෙට්ඨො නරාසභො රුක්ඛට්ඨො ඉව රුක්ඛෙ ඨිතො විය පඤ්ඤායතීති අත්ථො. භගවා තම්හි සමයෙති තස්මිං බොධිපූජාකරණකාලෙ භගවා භික්ඛුසඞ්ඝපුරක්ඛතො භික්ඛුසඞ්ඝෙන පරිවුතො. වාචාසභිමුදීරයන්ති මුදුසිලිට්ඨමධුරඋත්තමඝොසං උදීරයං කථයන්තො නිච්ඡාරෙන්තො චතුසච්චං පකාසෙසි, දෙසෙසීති අත්ථො. සංඛිත්තෙන ච දෙසෙන්තොති වෙනෙය්යපුග්ගලජ්ඣාසයානුරූපෙන දෙසෙන්තො සංඛිත්තෙන ච විත්ථාරෙන ච දෙසයීති අත්ථො. විවට්ටච්ඡදොති රාගො ඡදනං, දොසො ඡදනං, මොහො ඡදනං, සබ්බකිලෙසා ඡදනා”ති එවං වුත්තා ඡදනා විවටා උග්ඝාටිතා විද්ධංසිතා අනෙනාති විවට්ටච්ඡදො, සම්බුද්ධො. තං මහාජනං දෙසනාවසෙන නිබ්බාපෙසි පරිළාහං වූපසමෙසීති අත්ථො. තස්සාහං ධම්මං සුත්වානාති තස්ස භගවතො දෙසෙන්තස්ස ධම්මං සුත්වා.
පඤ්චමාපදානෙ ඵලහත්ථො අපෙක්ඛවාති විපස්සිං භගවන්තං දිස්වා මධුරානි ඵලානි ගහෙත්වා අපෙක්ඛවා අතුරිතො සණිකං අස්සමං ගඤ්ඡින්ති අත්ථො.
ඡට්ඨසත්තමාපදානානි උත්තානානෙව.
අට්ඨමාපදානෙ නිට්ඨිතෙ නවකම්මෙ චාති සීමාය නවකම්මෙ නිට්ඨං ගතෙ සති. අනුලෙපමදාසහන්ති අනුපච්ඡා සුධාලෙපං අදාසිං, සුධාය ලෙපාපෙසින්ති අත්ථො.
නවමදසමාපදානානි උත්තානානියෙවාති.
එකතිංසමවග්ගවණ්ණනා සමත්තා.
32. ආරක්ඛදායකවග්ගො
ආරක්ඛදායකත්ථෙරඅපදානාදිවණ්ණනා
බාත්තිංසතිමවග්ගෙ පඨමදුතියතතියාපදානානි සුවිඤ්ඤෙය්යානෙව.
චතුත්ථාපදානෙ ජලජග්ගෙහි ඔකිරින්ති ජලජෙහි උත්තමෙහි උප්පලපදුමාදීහි පුප්ඵෙහි ඔකිරිං පූජෙසින්ති අත්ථො.
පඤ්චමාපදානං උත්තානමෙව.
ඡට්ඨාපදානෙ චෙතියං උත්තමං නාම, සිඛිනො ලොකබන්ධුනොති සකලලොකත්තයස්ස බන්ධුනො ඤාතකස්ස සිඛිස්ස භගවතො උත්තමං චෙතියං. ඉරීණෙ ජනසඤ්චරවිරහිතෙ වනෙ මනුස්සානං කොලාහලවිරහිතෙ මහාඅරඤ්ඤෙ අහොසීති සම්බන්ධො. අන්ධාහිණ්ඩාමහං තදාති තස්මිං කාලෙ වනෙ මග්ගමූළ්හභාවෙන අන්ධො, න චක්ඛුනා අන්ධො, අහං ආහිණ්ඩාමි මග්ගං පරියෙසාමීති අත්ථො. පවනා නික්ඛමන්තෙනාති මහාවනතො නික්ඛමන්තෙන මයා සීහාසනං උත්තමාසනං, සීහස්ස වා භගවතො ආසනං දිට්ඨන්ති අත්ථො. එකංසං අඤ්ජලිං කත්වාති එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කත්වා සිරසි අඤ්ජලිං ඨපෙත්වාති අත්ථො. සන්ථවිං ලොකනායකන්ති සකලලොකත්තයනයං තං නිබ්බානං පාපෙන්තං ථොමිතං ථුතිං අකාසින්ති අත්ථො.
සත්තමාපදානෙ සුදස්සනො මහාවීරොති සුන්දරදස්සනො ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණසම්පන්නසරීරත්තා මනොහරදස්සනො මහාවීරියො සිද්ධත්ථො භගවාති සම්බන්ධො. වසතිඝරමුත්තමෙති උත්තමෙ විහාරෙ වසතීති අත්ථො.
අට්ඨමනවමදසමාපදානානි උත්තානානෙවාති.
බාත්තිංසතිමවග්ගවණ්ණනා සමත්තා.
33. උමාපුප්ඵියවග්ගො
උමාපුප්ඵියත්ථෙරඅපදානාදිවණ්ණනා
තෙත්තිංසතිමෙ වග්ගෙ පඨමදුතියතතියචතුත්ථපඤ්චමඡට්ඨාපදානානි උත්තානානියෙව.
සත්තමාපදානෙ සමයං අගමාසහන්ති සමූහං සමාගමට්ඨානං අහං අගමාසින්ති අත්ථො.
අබ්බුදනිරබ්බුදානීති “පකොටිසතසහස්සානං සතං අබ්බුදං, අබ්බුදසතසහස්සානං සතං නිරබ්බුද”න්ති වුත්තත්තා ආයුනා අබ්බුදනිරබ්බුදානි ගතමහාආයුවන්තා මනුජාධිපා චක්කවත්තිනො ඛත්තියා අට්ඨ අට්ඨ හුත්වා කප්පානං පඤ්චවීසසහස්සම්හි ආසිංසු අහෙසුන්ති අත්ථො. අට්ඨමනවමදසමාපදානානි පාකටානෙවාති.