164. දෙසපූජකත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා
අත්ථදස්සී තු භගවාතිආදිකං ආයස්මතො දෙසපූජකත්ථෙරස්ස අපදානං. අයම්පි ථෙරො පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයානි පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො අත්ථදස්සිස්ස භගවතො කාලෙ කුලගෙහෙ නිබ්බත්තො වුද්ධිමන්වාය සද්ධො පසන්නො බුද්ධමාමකො ධම්මමාමකො සඞ්ඝමාමකො අහොසි. තදා අත්ථදස්සී භගවා භික්ඛුසඞ්ඝපරිවුතො චන්දො විය සූරියො විය ච ආකාසෙන ගච්ඡති. සො උපාසකො භගවතො ගතදිසාභාගං ගන්ධමාලාදීහි පූජෙන්තො අඤ්ජලිං පග්ගය්හ නමස්සමානො අට්ඨාසි.
සො තෙන පුඤ්ඤෙන දෙවලොකෙ නිබ්බත්තො සග්ගසම්පත්තිං අනුභවිත්වා මනුස්සෙසු ච මනුස්සසම්පත්තිං අනුභවිත්වා ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ එකස්මිං කුලෙ නිබ්බත්තො වුද්ධිප්පත්තො උපභොගපරිභොගසම්පන්නො සත්ථු ධම්මදෙසනං සුත්වා පසන්නමානසො ඝරාවාසෙ අනල්ලීනො පබ්බජිත්වා වත්තසම්පන්නො නචිරස්සෙව අරහා හුත්වා අත්තනො පුබ්බකම්මං සරිත්වා සොමනස්සජාතො පුබ්බචරිතාපදානං පකාසෙන්තො අත්ථදස්සී තු භගවාතිආදිමාහ. තං හෙට්ඨා වුත්තත්ථමෙව. අනිලඤ්ජසෙති “මග්ගො පන්ථො පථො පජ්ජො, අඤ්ජසං වටුමායන”න්ති (චූළනි· පාරායනත්ථුතිගාථානිද්දෙස 101) පරියායස්ස වුත්තත්තා අනිලස්ස වාතස්ස අඤ්ජසං ගමනමග්ගොති අනිලඤ්ජසං, තස්මිං අනිලඤ්ජසෙ, ආකාසෙති අත්ථො. සෙසං උත්තානත්ථමෙවාති.
දෙසපූජකත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා සමත්තා.
165. කණිකාරඡත්තියත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා
වෙස්සභූ නාම සම්බුද්ධොතිආදිකං ආයස්මතො කණිකාරඡත්තියත්ථෙරස්ස අපදානං. අයම්පි ථෙරො පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයානි පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො වෙස්සභුස්ස භගවතො කාලෙ කුලගෙහෙ නිබ්බත්තො විඤ්ඤුතං පත්තො සද්ධාසම්පන්නො අහොසි. තස්මිං සමයෙ වෙස්සභූ භගවා විවෙකකාමො මහාවනං පවිසිත්වා නිසීදි. අථ සොපි උපාසකො කෙනචිදෙව කරණීයෙන තත්ථ ගන්ත්වා භගවන්තං අග්ගික්ඛන්ධං විය ජලමානං නිසින්නං දිස්වා පසන්නමානසො කණිකාරපුප්ඵං ඔචිනිත්වා ඡත්තං කත්වා භගවතො නිසින්නට්ඨානෙ විතානං කත්වා පූජෙසි, තං භගවතො ආනුභාවෙන සත්තාහං අමිලාතං හුත්වා තථෙව අට්ඨාසි. භගවාපි ඵලසමාපත්තිං නිරොධසමාපත්තිඤ්ච සමාපජ්ජිත්වා විහාසි , සො තං අච්ඡරියං දිස්වා සොමනස්සජාතො භගවන්තං වන්දිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගය්හ අට්ඨාසි. භගවා සමාපත්තිතො වුට්ඨහිත්වා විහාරමෙව අගමාසි.
සො තෙන පුඤ්ඤෙන දෙවමනුස්සෙසු සම්පත්තියො අනුභවිත්වා ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ සාවත්ථියං කුලගෙහෙ නිබ්බත්තො වුද්ධිමන්වාය සද්ධාසම්පන්නො සත්ථු ධම්මදෙසනං සුත්වා ඝරාවාසෙ අනල්ලීනො පබ්බජිත්වා වත්තපටිපත්තියා ජිනසාසනං සොභෙන්තො නචිරස්සෙව අරහා හුත්වා අත්තනො පුබ්බකම්මං සරිත්වා සොමනස්සජාතො පුබ්බචරිතාපදානං පකාසෙන්තො වෙස්සභූ නාම සම්බුද්ධොතිආදිමාහ. තත්ථ වෙස්සභූති වෙස්සෙ වෙස්සජනෙ භුනාති අභිභවතීති වෙස්සභූ. අථ වා වෙස්සෙ පඤ්චවිධමාරෙ අභිභුනාති අජ්ඣොත්ථරතීති වෙස්සභූ. සාමංයෙව බුජ්ඣිතා සච්චානීති සම්බුද්ධො, නාමෙන වෙස්සභූ නාම සම්බුද්ධොති අත්ථො. දිවාවිහාරාය මුනීති දිබ්බති පකාසෙති තං තං වත්ථුං පාකටං කරොතීති දිවා. සූරියුග්ගමනතො පට්ඨාය යාව අත්ථඞ්ගමො, තාව පරිච්ඡින්නකාලො, විහරණං චතූහි ඉරියාපථෙහි පවත්තනං විහාරො, දිවාය විහාරො දිවාවිහාරො, තස්ස දිවාවිහාරාය ලොකජෙට්ඨො නරාසභො බුද්ධමුනි මහාවනං ඔගාහිත්වා පවිසිත්වාති අත්ථො. සෙසං උත්තානත්ථමෙවාති.
කණිකාරඡත්තියත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා සමත්තා.
166. සප්පිදායකත්ථෙරඅපදානවණ්ණනා
ඵුස්සො නාමාථ භගවාතිආදිකං ආයස්මතො සප්පිදායකත්ථෙරස්ස අපදානං. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො අනෙකෙසු භවෙසු විවට්ටූපනිස්සයානි පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො ඵුස්සස්ස භගවතො කාලෙ කුලගෙහෙ නිබ්බත්තො අහොසි. තදා භගවා භික්ඛුසඞ්ඝපරිවුතො වීථියං චරමානො තස්ස උපාසකස්ස ගෙහද්වාරං සම්පාපුණි. අථ සො උපාසකො භගවන්තං දිස්වා පසන්නමානසො වන්දිත්වා පත්තපූරං සප්පිතෙලං අදාසි, භගවා අනුමොදනං කත්වා පක්කාමි. සො තෙනෙව සොමනස්සෙන යාවතායුකං ඨත්වා තතො චුතො තෙන පුඤ්ඤෙන දෙවලොකෙ උප්පන්නො තත්ථ දිබ්බසුඛං අනුභවිත්වා මනුස්සෙසු ච නිබ්බත්තො උප්පන්නුප්පන්නභවෙ සප්පිතෙලමධුඵාණිතාදිමධුරාහාරසමඞ්ගී සුඛං අනුභවිත්වා ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ සාවත්ථියං එකස්මිං කුලෙ නිබ්බත්තො වුද්ධිප්පත්තො සද්ධො බුද්ධිසම්පන්නො සත්ථු ධම්මදෙසනං සුත්වා පසන්නමානසො පබ්බජිත්වා වත්තසම්පන්නො නචිරස්සෙව අරහා අහොසි.
සො අත්තනො පුබ්බකම්මං සරිත්වා ජාතසොමනස්සො පුබ්බචරිතාපදානං පකාසෙන්තො ඵුස්සො නාමාථ භගවාතිආදිමාහ. තත්ථ ඵුස්සොති ඵුස්සනක්ඛත්තයොගෙන ජාතත්තා මාතාපිතූහි කතනාමධෙය්යෙන ඵුස්සො. අථ වා නිබ්බානං ඵුසි පස්සි සච්ඡි අකාසීති ඵුස්සො. අථ වා සමතිංසපාරමිතාසත්තතිංසබොධිපක්ඛියධම්මෙ සකලෙ ච තෙපිටකෙ පරියත්තිධම්මෙ ඵුසි පස්සි අඤ්ඤාසීති ඵුස්සො. භග්ගවා භග්යවා යුත්තොතිආදිපුඤ්ඤකොට්ඨාසසමඞ්ගිතාය භගවා. ආහුතීනං පටිග්ගහොති ආහුතිනො වුච්චන්ති පූජාසක්කාරා, තෙසං ආහුතීනං පටිග්ගහෙතුං අරහතීති ආහුතීනං පටිග්ගහො. මහාජනං නිබ්බාපෙන්තො වීරො ඵුස්සො නාම භගවා වීථියං අථ තදා ගච්ඡතෙති සම්බන්ධො. සෙසං පාකටමෙවාති.