එවං මෙ සුතන්ති සම්පසාදනීයසුත්තං. තත්රායමනුත්තානපදවණ්ණනා – නාළන්දායන්ති නාළන්දාති එවංනාමකෙ නගරෙ, තං නගරං ගොචරගාමං කත්වා. පාවාරිකම්බවනෙති දුස්සපාවාරිකසෙට්ඨිනො අම්බවනෙ. තං කිර තස්ස උය්යානං අහොසි. සො භගවතො ධම්මදෙසනං සුත්වා භගවති පසන්නො තස්මිං උය්යානෙ කුටිලෙණමණ්ඩපාදිපටිමණ්ඩිතං භගවතො විහාරං කත්වා නිය්යාතෙසි. සො විහාරො ජීවකම්බවනං විය “පාවාරිකම්බවන”න්ත්වෙව සඞ්ඛ්යං ගතො, තස්මිං පාවාරිකම්බවනෙ විහරතීති අත්ථො. භගවන්තං එතදවොච – “එවංපසන්නො අහං, භන්තෙ, භගවතී”ති. කස්මා එවං අවොච? අත්තනො උප්පන්නසොමනස්සපවෙදනත්ථං.

තත්රායමනුපුබ්බිකථා – ථෙරො කිර තංදිවසං කාලස්සෙව සරීරප්පටිජග්ගනං කත්වා සුනිවත්ථනිවාසනො පත්තචීවරමාදාය පාසාදිකෙහි අභික්කන්තාදීහි දෙවමනුස්සානං පසාදං ආවහන්තො නාළන්දවාසීනං හිතසුඛමනුබ්රූහයන්තො පිණ්ඩාය පවිසිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො විහාරං ගන්ත්වා සත්ථු වත්තං දස්සෙත්වා සත්ථරි ගන්ධකුටිං පවිට්ඨෙ සත්ථාරං වන්දිත්වා අත්තනො දිවාට්ඨානං අගමාසි. තත්ථ සද්ධිවිහාරිකන්තෙවාසිකෙසු වත්තං දස්සෙත්වා පටික්කන්තෙසු දිවාට්ඨානං සම්මජ්ජිත්වා චම්මක්ඛණ්ඩං පඤ්ඤපෙත්වා උදකතුම්බතො උදකෙන හත්ථපාදෙ සීතලෙ කත්වා තිසන්ධිපල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා කාලපරිච්ඡෙදං කත්වා ඵලසමාපත්තිං සමාපජ්ජි.

සො යථාපරිච්ඡින්නකාලවසෙන සමාපත්තිතො වුට්ඨාය අත්තනො ගුණෙ අනුස්සරිතුමාරද්ධො. අථස්ස ගුණෙ අනුස්සරතො සීලං ආපාථමාගතං. තතො පටිපාටියාව සමාධි පඤ්ඤා විමුත්ති විමුත්තිඤාණදස්සනං පඨමං ඣානං දුතියං ඣානං තතියං ඣානං චතුත්ථං ඣානං ආකාසානඤ්චායතනසමාපත්ති විඤ්ඤානඤ්චායතනසමාපත්ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසමාපත්ති නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසමාපත්ති විපස්සනාඤාණං මනොමයිද්ධිඤාණං ඉද්ධිවිධඤාණං දිබ්බසොතඤාණං චෙතොපරියඤාණං පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණං දිබ්බචක්ඛුඤාණං…පෙ… සොතාපත්තිමග්ගො සොතාපත්තිඵලං…පෙ… අරහත්තමග්ගො අරහත්තඵලං අත්ථපටිසම්භිදා ධම්මපටිසම්භිදා නිරුත්තිපටිසම්භිදා පටිභානපටිසම්භිදා සාවකපාරමීඤාණං. ඉතො පට්ඨාය කප්පසතසහස්සාධිකස්ස අසඞ්ඛ්යෙය්යස්ස උපරි අනොමදස්සීබුද්ධස්ස පාදමූලෙ කතං අභිනීහාරං ආදිං කත්වා අත්තනො ගුණෙ අනුස්සරතො යාව නිසින්නපල්ලඞ්කා ගුණා උපට්ඨහිංසු.

එවං ථෙරො අත්තනො ගුණෙ අනුස්සරමානො ගුණානං පමාණං වා පරිච්ඡෙදං වා දට්ඨුං නාසක්ඛි. සො චින්තෙසි – “මය්හං තාව පදෙසඤාණෙ ඨිතස්ස සාවකස්ස ගුණානං පමාණං වා පරිච්ඡෙදො වා නත්ථි. අහං පන යං සත්ථාරං උද්දිස්ස පබ්බජිතො, කීදිසා නු ඛො තස්ස ගුණා”ති දසබලස්ස ගුණෙ අනුස්සරිතුං ආරද්ධො. සො භගවතො සීලං නිස්සාය, සමාධිං පඤ්ඤං විමුත්තිං විමුත්තිඤාණදස්සනං නිස්සාය, චත්තාරො සතිපට්ඨානෙ නිස්සාය, චත්තාරො සම්මප්පධානෙ චත්තාරො ඉද්ධිපාදෙ චත්තාරො මග්ගෙ චත්තාරි ඵලානි චතස්සො පටිසම්භිදා චතුයොනිපරිච්ඡෙදකඤාණං චත්තාරො අරියවංසෙ නිස්සාය දසබලස්ස ගුණෙ අනුස්සරිතුමාරද්ධො.

තථා පඤ්ච පධානියඞ්ගානි, පඤ්චඞ්ගිකංසම්මාසමාධිං, පඤ්චින්ද්රියානි, පඤ්ච බලානි, පඤ්ච නිස්සරණියා ධාතුයො, පඤ්ච විමුත්තායතනානි, පඤ්ච විමුත්තිපරිපාචනියා පඤ්ඤා, ඡ සාරණීයෙ ධම්මෙ, ඡ අනුස්සතිට්ඨානානි, ඡ ගාරවෙ, ඡ නිස්සරණියා ධාතුයො, ඡ සතතවිහාරෙ, ඡ අනුත්තරියානි, ඡ නිබ්බෙධභාගියා පඤ්ඤා, ඡ අභිඤ්ඤා, ඡ අසාධාරණඤාණානි, සත්ත අපරිහානියෙ ධම්මෙ, සත්ත අරියධනානි, සත්ත බොජ්ඣඞ්ගෙ, සත්ත සප්පුරිසධම්මෙ, සත්ත නිජ්ජරවත්ථූනි, සත්ත පඤ්ඤා, සත්ත දක්ඛිණෙය්යපුග්ගලෙ, සත්ත ඛීණාසවබලානි, අට්ඨ පඤ්ඤාපටිලාභහෙතූ, අට්ඨ සම්මත්තානි, අට්ඨ ලොකධම්මාතික්කමෙ, අට්ඨ ආරම්භවත්ථූනි, අට්ඨ අක්ඛණදෙසනා, අට්ඨ මහාපුරිසවිතක්කෙ, අට්ඨ අභිභායතනානි, අට්ඨ විමොක්ඛෙ, නව යොනිසොමනසිකාරමූලකෙ ධම්මෙ, නව පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගානි, නව සත්තාවාසදෙසනා, නව ආඝාතප්පටිවිනයෙ, නව පඤ්ඤා, නව නානත්තානි, නව අනුපුබ්බවිහාරෙ, දස නාථකරණෙ ධම්මෙ, දස කසිණායතනානි, දස කුසලකම්මපථෙ, දස තථාගතබලානි, දස සම්මත්තානි, දස අරියවාසෙ, දස අසෙක්ඛධම්මෙ, එකාදස මෙත්තානිසංසෙ, ද්වාදස ධම්මචක්කාකාරෙ, තෙරස ධුතඞ්ගගුණෙ, චුද්දස බුද්ධඤාණානි, පඤ්චදස විමුත්තිපරිපාචනියෙ ධම්මෙ, සොළසවිධං ආනාපානස්සතිං, අට්ඨාරස බුද්ධධම්මෙ, එකූනවීසති පච්චවෙක්ඛණඤාණානි, චතුචත්තාලීස ඤාණවත්ථූනි, පරොපණ්ණාස කුසලධම්මෙ, සත්තසත්තති ඤාණවත්ථූනි, චතුවීසතිකොටිසතසහස්සසමාපත්තිසඤ්චරමහාවජිරඤාණං නිස්සාය දසබලස්ස ගුණෙ අනුස්සරිතුං ආරභි.