එවං මෙ සුතන්ති පාසාදිකසුත්තං. තත්රායමනුත්තානපදවණ්ණනා – වෙධඤ්ඤා නාම සක්යාති ධනුම්හි කතසික්ඛා වෙධඤ්ඤනාමකා එකෙ සක්යා. තෙසං අම්බවනෙ පාසාදෙති තෙසං අම්බවනෙ සිප්පං උග්ගණ්හත්ථාය කතො දීඝපාසාදො අත්ථි, තත්ථ විහරති. අධුනා කාලඞ්කතොති සම්පති කාලඞ්කතො. ද්වෙධිකජාතාති ද්වෙජ්ඣජාතා, ද්වෙභාගා ජාතා. භණ්ඩනාදීසු භණ්ඩනං පුබ්බභාගකලහො, තං දණ්ඩාදානාදිවසෙන පණ්ණත්තිවීතික්කමවසෙන ච වඩ්ඪිතං කලහො. “න ත්වං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාසී”තිආදිනා නයෙන විරුද්ධවචනං විවාදො. විතුදන්තාති විජ්ඣන්තා. සහිතං මෙති මම වචනං අත්ථසඤ්හිතං. අධිචිණ්ණං තෙ විපරාවත්තන්ති යං තව අධිචිණ්ණං චිරකාලාසෙවනවසෙන පගුණං, තං මම වාදං ආගම්ම නිවත්තං. ආරොපිතො තෙ වාදොති තුය්හං උපරි මයා දොසො ආරොපිතො. චර වාදප්පමොක්ඛායාති භත්තපුටං ආදාය තං තං උපසඞ්කමිත්වා වාදප්පමොක්ඛත්ථාය උත්තරි පරියෙසමානො විචර. නිබ්බෙඨෙහි වාති අථ වා මයා ආරොපිතදොසතො අත්තානං මොචෙහි. සචෙ පහොසීති සචෙ සක්කොසි. වධොයෙවාති මරණමෙව. නාටපුත්තියෙසූති නාටපුත්තස්ස අන්තෙවාසිකෙසු. නිබ්බින්නරූපාති උක්කණ්ඨිතසභාවා අභිවාදනාදීනිපි න කරොන්ති. විරත්තරූපාති විගතපෙමා. පටිවානරූපාති තෙසං සක්කච්චකිරියතො නිවත්තනසභාවා. යථා තන්ති යථා දුරක්ඛාතාදිසභාවෙ ධම්මවිනයෙ නිබ්බින්නවිරත්තප්පටිවානරූපෙහි භවිතබ්බං, තථෙව ජාතාති අත්ථො. දුරක්ඛාතෙති දුක්කථිතෙ. දුප්පවෙදිතෙති දුවිඤ්ඤාපිතෙ. අනුපසමසංවත්තනිකෙති රාගාදීනං උපසමං කාතුං අසමත්ථෙ. භින්නථූපෙති භින්දප්පතිට්ඨෙ. එත්ථ හි නාටපුත්තොව නෙසං පතිට්ඨට්ඨෙන ථූපො. සො පන භින්නො මතො. තෙන වුත්තං “භින්නථූපෙ”ති. අප්පටිසරණෙති තස්සෙව අභාවෙන පටිසරණවිරහිතෙ.

නනු චායං නාටපුත්තො නාළන්දවාසිකො, සො කස්මා පාවායං කාලඞ්කතොති? සො කිර උපාලිනා ගහපතිනා පටිවිද්ධසච්චෙන දසහි ගාථාහි භාසිතෙ බුද්ධගුණෙ සුත්වා උණ්හං ලොහිතං ඡඩ්ඩෙසි. අථ නං අඵාසුකං ගහෙත්වා පාවං අගමංසු. සො තත්ථ කාලමකාසි. කාලං කුරුමානො ච චින්තෙසි – “මම ලද්ධි අනිය්යානිකා සාරවිරහිතා, මයං තාව නට්ඨා, අවසෙසජනොපි මා අපායපූරකො අහොසි, සචෙ පනාහං ‘මම සාසනං අනිය්යානික’න්ති වක්ඛාමි, න සද්දහිස්සන්ති, යංනූනාහං ද්වෙපි ජනෙ න එකනීහාරෙන උග්ගණ්හාපෙය්යං, තෙ මමච්චයෙන අඤ්ඤමඤ්ඤං විවදිස්සන්ති, සත්ථා තං විවාදං පටිච්ච එකං ධම්මකථං කථෙස්සති, තතො තෙ සාසනස්ස මහන්තභාවං ජානිස්සන්තී”ති.

අථ නං එකො අන්තෙවාසිකො උපසඞ්කමිත්වා ආහ – “භන්තෙ තුම්හෙ දුබ්බලා, මය්හම්පි ඉමස්මිං ධම්මෙ සාරං ආචික්ඛථ, ආචරියප්පමාණ”න්ති. “ආවුසො, ත්වං මමච්චයෙන සස්සතන්ති ගණ්හෙය්යාසී”ති. අපරොපි උපසඞ්කමි, තං උච්ඡෙදං ගණ්හාපෙසි. එවං ද්වෙපි ජනෙ එකලද්ධිකෙ අකත්වා බහූ නානානීහාරෙන උග්ගණ්හාපෙත්වා කාලමකාසි. තෙ තස්ස සරීරකිච්චං කත්වා සන්නිපතිත්වා අඤ්ඤමඤ්ඤං පුච්ඡිංසු – “කස්සාවුසො, ආචරියො සාරං ආචික්ඛී”ති? එකො උට්ඨහිත්වා මය්හන්ති ආහ. කිං ආචික්ඛීති? සස්සතන්ති. අපරො තං පටිබාහිත්වා “මය්හං සාරං ආචික්ඛී”ති ආහ. එවං සබ්බෙ “මය්හං සාරං ආචික්ඛි, අහං ජෙට්ඨකො”ති අඤ්ඤමඤ්ඤං විවාදං වඩ්ඪෙත්වා අක්කොසෙ චෙව පරිභාසෙ ච හත්ථපාදප්පහාරාදීනි ච පවත්තෙත්වා එකමග්ගෙන ද්වෙ අගච්ඡන්තා නානාදිසාසු පක්කමිංසු.

අථ ඛො චුන්දො සමණුද්දෙසොති අයං ථෙරො ධම්මසෙනාපතිස්ස කනිට්ඨභාතිකො. තං භික්ඛූ අනුපසම්පන්නකාලෙ “චුන්දො සමණුද්දෙසො”ති සමුදාචරිත්වා ථෙරකාලෙපි තථෙව සමුදාචරිංසු. තෙන වුත්තං – “චුන්දො සමණුද්දෙසො”ති.

“පාවායං වස්සංවුට්ඨො යෙන සාමගාමො, යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමී”ති කස්මා උපසඞ්කමි? නාටපුත්තෙ කිර කාලඞ්කතෙ ජම්බුදීපෙ මනුස්සා තත්ථ තත්ථ කථං පවත්තයිංසු “නිගණ්ඨො නාටපුත්තො එකො සත්ථාති පඤ්ඤායිත්ථ, තස්ස කාලඞ්කිරියාය සාවකානං එවරූපො විවාදො ජාතො. සමණො පන ගොතමො ජම්බුදීපෙ චන්දො විය සූරියො විය ච පාකටො, සාවකාපිස්ස පාකටායෙව. කීදිසො නු ඛො සමණෙ ගොතමෙ පරිනිබ්බුතෙ සාවකානං විවාදො භවිස්සතී”ති. ථෙරො තං කථං සුත්වා චින්තෙසි – “ඉමං කථං ගහෙත්වා දසබලස්ස ආරොචෙස්සාමි, සත්ථා එතං අට්ඨුප්පත්තිං කත්වා එකං දෙසනං කථෙස්සතී”ති. සො නික්ඛමිත්වා යෙන සාමගාමො, යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි.

සාමගාමොති සාමාකානං උස්සන්නත්තා තස්ස ගාමස්ස නාමං. යෙනායස්මා ආනන්දොති උජුමෙව භගවතො සන්තිකං අගන්ත්වා යෙනස්ස උපජ්ඣායො ආයස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි.