එවං මෙ සුතන්ති අග්ගඤ්ඤසුත්තං. තත්රායමනුත්තානපදවණ්ණනා – පුබ්බාරාමෙ මිගාරමාතුපාසාදෙති එත්ථ අයං අනුපුබ්බිකථා. අතීතෙ සතසහස්සකප්පමත්ථකෙ එකා උපාසිකා පදුමුත්තරං භගවන්තං නිමන්තෙත්වා බුද්ධප්පමුඛස්ස භික්ඛුසතසහස්සස්ස දානං දත්වා භගවතො පාදමූලෙ නිපජ්ජිත්වා “අනාගතෙ තුම්හාදිසස්ස බුද්ධස්ස අග්ගුපට්ඨායිකා හොමී”ති පත්ථනං අකාසි. සා කප්පසතසහස්සං දෙවෙසු චෙව මනුස්සෙසු ච සංසරිත්වා අම්හාකං භගවතො කාලෙ භද්දියනගරෙ මෙණ්ඩකසෙට්ඨිපුත්තස්ස ධනඤ්චයසෙට්ඨිනො ගෙහෙ සුමනදෙවියා කුච්ඡිම්හි පටිසන්ධිං ගණ්හි. ජාතකාලෙ තස්සා විසාඛාති නාමං අකංසු. සා යදා භගවා භද්දියනගරං ආගමාසි, තදා පඤ්චදාසිසතෙහි සද්ධිං භගවතො පච්චුග්ගමනං කත්වා පඨමදස්සනම්හියෙව සොතාපන්නා අහොසි.

අපරභාගෙ සාවත්ථියං මිගාරසෙට්ඨිපුත්තස්ස පුණ්ණවඩ්ඪනකුමාරස්ස ගෙහං ගතා. තත්ථ නං මිගාරසෙට්ඨි මාතුට්ඨානෙ ඨපෙසි. තස්මා මිගාරමාතාති වුච්චති. පතිකුලං ගච්ඡන්තියා චස්සා පිතා මහාලතාපිළන්ධනං නාම කාරාපෙසි. තස්මිං පිළන්ධනෙ චතස්සො වජිරනාළියො උපයොගං අගමංසු, මුත්තානං එකාදස නාළියො, පවාළස්ස ද්වාවීසති නාළියො, මණීනං තෙත්තිංස නාළියො. ඉති එතෙහි ච අඤ්ඤෙහි ච සත්තහි රතනෙහි නිට්ඨානං අගමාසි. තං සීසෙ පටිමුක්කං යාව පාදපිට්ඨියා භස්සති. පඤ්චන්නං හත්ථීනං බලං ධාරයමානාව නං ඉත්ථී ධාරෙතුං සක්කොති. සා අපරභාගෙ දසබලස්ස අග්ගුපට්ඨායිකා හුත්වා තං පසාධනං විස්සජ්ජෙත්වා නවහි කොටීහි භගවතො විහාරං කාරයමානා කරීසමත්තෙ භූමිභාගෙ පාසාදං කාරෙසි. තස්ස උපරිභූමියං පඤ්ච ගබ්භසතානි හොන්ති, හෙට්ඨිමභූමියං පඤ්චාති ගබ්භසහස්සප්පටිමණ්ඩිතො අහොසි. සා “සුද්ධපාසාදොව න සොභතී”ති තං පරිවාරෙත්වා පඤ්ච දුවඩ්ඪගෙහසතානි, පඤ්ච චූළපාසාදසතානි, පඤ්ච දීඝසාලසතානි ච කාරාපෙසි. විහාරමහො චතූහි මාසෙහි නිට්ඨානං අගමාසි.

මාතුගාමත්තභාවෙ ඨිතාය විසාඛාය විය අඤ්ඤිස්සා බුද්ධසාසනෙ ධනපරිච්චාගො නාම නත්ථි, පුරිසත්තභාවෙ ඨිතස්ස අනාථපිණ්ඩිකස්ස විය අඤ්ඤස්සාති. සො හි චතුපණ්ණාසකොටියො විස්සජ්ජෙත්වා සාවත්ථියා දක්ඛිණභාගෙ අනුරාධපුරස්ස මහාවිහාරසදිසෙ ඨානෙ ජෙතවනමහාවිහාරං නාම කාරෙසි. විසාඛා සාවත්ථියා පාචීනභාගෙ උත්තරදෙවියා විහාරසදිසෙ ඨානෙ පුබ්බාරාමං නාම කාරෙසි. භගවා ඉමෙසං ද්වින්නං කුලානං අනුකම්පාය සාවත්ථිං නිස්සාය විහරන්තො ඉමෙසු ද්වීසු විහාරෙසු නිබද්ධවාසං වසි. එකං අන්තොවස්සං ජෙතවනෙ වසති, එකං පුබ්බාරාමෙ. තස්මිං සමයෙ පන භගවා පුබ්බාරාමෙ විහරති. තෙන වුත්තං “පුබ්බාරාමෙ මිගාරමාතුපාසාදෙ”ති.

වාසෙට්ඨභාරද්වාජාති වාසෙට්ඨො ච සාමණෙරො භාරද්වාජො ච. භික්ඛූසු පරිවසන්තීති තෙ නෙව තිත්ථියපරිවාසං වසන්ති, න ආපත්තිපරිවාසං. අපරිපුණ්ණවස්සත්තා පන භික්ඛුභාවං පත්ථයමානා වසන්ති. තෙනෙවාහ “භික්ඛුභාවං ආකඞ්ඛමානා”ති. උභොපි හෙතෙ උදිච්චබ්රාහ්මණමහාසාලකුලෙ නිබ්බත්තා, චත්තාලීස චත්තාලීස කොටිවිභවා තිණ්ණං වෙදානං පාරගූ මජ්ඣිමනිකායෙ වාසෙට්ඨසුත්තං සුත්වා සරණං ගතා, තෙවිජ්ජසුත්තං සුත්වා පබ්බජිත්වා ඉමස්මිං කාලෙ භික්ඛුභාවං ආකඞ්ඛමානා පරිවසන්ති. අබ්භොකාසෙ චඞ්කමතීති උත්තරදක්ඛිණෙන ආයතස්ස පාසාදස්ස පුරත්ථිමදිසාභාගෙ පාසාදච්ඡායායං යන්තරජ්ජූහි ආකඩ්ඪියමානං රතනසතුබ්බෙධං සුවණ්ණඅග්ඝිකං විය අනිලපථෙ විධාවන්තීහි ඡබ්බණ්ණාහි බුද්ධරස්මීහි සොභමානො අපරාපරං චඞ්කමති.

අනුචඞ්කමිංසූති අඤ්ජලිං පග්ගය්හ ඔනතසරීරා හුත්වා අනුවත්තමානා චඞ්කමිංසු. වාසෙට්ඨං ආමන්තෙසීති සො තෙසං පණ්ඩිතතරො ගහෙතබ්බං විස්සජ්ජෙතබ්බඤ්ච ජානාති, තස්මා තං ආමන්තෙසි. තුම්හෙ ඛ්වත්ථාති තුම්හෙ ඛො අත්ථ. බ්රාහ්මණජච්චාති, බ්රාහ්මණජාතිකා. බ්රාහ්මණකුලීනාති බ්රාහ්මණෙසු කුලීනා කුලසම්පන්නා. බ්රාහ්මණකුලාති බ්රාහ්මණකුලතො, භොගාදිසම්පන්නං බ්රාහ්මණකුලං පහායාති අත්ථො. න අක්කොසන්තීති දසවිධෙන අක්කොසවත්ථුනා න අක්කොසන්ති. න පරිභාසන්තීති නානාවිධාය පරිභවකථාය න පරිභාසන්තීති අත්ථො. ඉති භගවා “බ්රාහ්මණා ඉමෙ සාමණෙරෙ අක්කොසන්ති පරිභාසන්තී”ති ජානමානොව පුච්ඡති. කස්මා? ඉමෙ මයා අපුච්ඡිතා පඨමතරං න කථෙස්සන්ති, අකථිතෙ කථා න සමුට්ඨාතීති කථාසමුට්ඨාපනත්ථාය. තග්ඝාති එකංසවචනෙ නිපාතො, එකංසෙනෙව නො, භන්තෙ, බ්රාහ්මණා අක්කොසන්ති පරිභාසන්තීති වුත්තං හොති. අත්තරූපායාති අත්තනො අනුරූපාය. පරිපුණ්ණායාති යථාරුචි පදබ්යඤ්ජනානි ආරොපෙත්වා ආරොපෙත්වා පරිපූරිතාය. නො අපරිපුණ්ණායාති අන්තරා අට්ඨපිතාය නිරන්තරං පවත්තාය.