එවං මෙ සුත්තං…පෙ… සාවත්ථියන්ති පොට්ඨපාදසුත්තං. තත්රායං අපුබ්බපදවණ්ණනා.

සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙති සාවත්ථිං උපනිස්සාය යො ජෙතස්ස කුමාරස්ස වනෙ අනාථපිණ්ඩිකෙන ගහපතිනා ආරාමො කාරිතො, තත්ථ විහරති. පොට්ඨපාදො පරිබ්බාජකොති නාමෙන පොට්ඨපාදො නාම ඡන්නපරිබ්බාජකො. සො කිර ගිහිකාලෙ බ්රාහ්මණමහාසාලො කාමෙසුආදීනවං දිස්වා චත්තාලීසකොටිපරිමාණං භොගක්ඛන්ධං පහාය පබ්බජිත්වා තිත්ථියානං ගණාචරියො ජාතො. සමයං පවදන්ති එත්ථාති සමයප්පවාදකො, තස්මිං කිර ඨානෙ චඞ්කීතාරුක්ඛපොක්ඛරසාතිප්පභුතයො බ්රාහ්මණා නිගණ්ඨඅචෙලකපරිබ්බාජකාදයො ච පබ්බජිතා සන්නිපතිත්වා අත්තනො අත්තනො සමයං වදන්ති කථෙන්ති දීපෙන්ති, තස්මා සො ආරාමො සමයප්පවාදකොති වුච්චති. ස්වෙව ච තින්දුකාචීරසඞ්ඛාතාය තිම්බරූරුක්ඛපන්තියා පරික්ඛිත්තත්තා තින්දුකාචීරො. යස්මා පනෙත්ථ පඨමං එකාව සාලා අහොසි, පච්ඡා මහාපුඤ්ඤං පරිබ්බාජකං නිස්සාය බහූ සාලා කතා. තස්මා තමෙව එකං සාලං උපාදාය ලද්ධනාමවසෙන එකසාලකොති වුච්චති. මල්ලිකාය පන පසෙනදිරඤ්ඤො දෙවියා උය්යානභූතො සො පුප්ඵඵලසම්පන්නො ආරාමොති කත්වා මල්ලිකාය ආරාමොති සඞ්ඛ්යං ගතො. තස්මිං සමයප්පවාදකෙ තින්දුකාචීරෙ එකසාලකෙ මල්ලිකාය ආරාමෙ.

පටිවසතීති නිවාසඵාසුතාය වසති. අථෙකදිවසං භගවා පච්චූසසමයෙ සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණං පත්ථරිත්වා ලොකං පරිග්ගණ්හන්තො ඤාණජාලස්ස අන්තොගතං පරිබ්බාජකං දිස්වා – “අයං පොට්ඨපාදො මය්හං ඤාණජාලෙ පඤ්ඤායති, කින්නු ඛො භවිස්සතී”ති උපපරික්ඛන්තො අද්දස – “අහං අජ්ජ තත්ථ ගමිස්සාමි, අථ මං පොට්ඨපාදො නිරොධඤ්ච නිරොධවුට්ඨානඤ්ච පුච්ඡිස්සති, තස්සාහං සබ්බබුද්ධානං ඤාණෙන සංසන්දිත්වා තදුභයං කථෙස්සාමි, අථ සො කතිපාහච්චයෙන චිත්තං හත්ථිසාරිපුත්තං ගහෙත්වා මම සන්තිකං ආගමිස්සති, තෙසමහං ධම්මං දෙසෙස්සාමි, දෙසනාවසානෙ පොට්ඨපාදො මං සරණං ගමිස්සති, චිත්තො හත්ථිසාරිපුත්තො මම සන්තිකෙ පබ්බජිත්වා අරහත්තං පාපුණිස්සතී”ති.

තතො පාතොව සරීරපටිජග්ගනං කත්වා සුරත්තදුපට්ටං නිවාසෙත්වා විජ්ජුලතාසදිසං කායබන්ධනං බන්ධිත්වා යුගන්ධරපබ්බතං පරික්ඛිපිත්වා ඨිතමහාමෙඝං විය මෙඝවණ්ණං පංසුකූලං එකංසවරගතං කත්වා පච්චග්ඝං සෙලමයපත්තං වාමඅංසකූටෙ ලග්ගෙත්වා සාවත්ථිං පිණ්ඩාය පවිසිස්සාමීති සීහො විය හිමවන්තපාදා විහාරා නික්ඛමි. ඉමමත්ථං සන්ධාය – “අථ ඛො භගවා”තිආදි වුත්තං.

එතදහොසීති නගරද්වාරසමීපං ගන්ත්වා අත්තනො රුචිවසෙන සූරියං ඔලොකෙත්වා අතිප්පගභාවමෙව දිස්වා එතං අහොසි. යංනූනාහන්ති සංසයපරිදීපනො විය නිපාතො, බුද්ධානඤ්ච සංසයො නාම නත්ථි – “ඉදං කරිස්සාම, ඉදං න කරිස්සාම, ඉමස්ස ධම්මං දෙසෙස්සාම, ඉමස්ස න දෙසෙස්සාමා”ති එවං පරිවිතක්කපුබ්බභාගො පනෙස සබ්බබුද්ධානං ලබ්භති. තෙනාහ – “යංනූනාහ”න්ති, යදි පනාහන්ති අත්ථො.

උන්නාදිනියාති උච්චං නදමානාය, එවං නදමානාය චස්සා උද්ධං ගමනවසෙන උච්චො, දිසාසු පත්ථටවසෙන මහා සද්දොති උච්චාසද්දමහාසද්දාය, තෙසඤ්හි පරිබ්බාජකානං පාතොව වුට්ඨාය කත්තබ්බං නාම චෙතියවත්තං වා බොධිවත්තං වා ආචරියුපජ්ඣායවත්තං වා යොනිසො මනසිකාරො වා නත්ථි. තෙන තෙ පාතොව වුට්ඨාය බාලාතපෙ නිසින්නා – “ඉමස්ස හත්ථො සොභනො, ඉමස්ස පාදො”ති එවං අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස හත්ථපාදාදීනි වා ආරබ්භ, ඉත්ථිපුරිසදාරකදාරිකාදීනං වණ්ණෙ වා, අඤ්ඤං වා කාමස්සාදභවස්සාදාදිවත්ථුං ආරබ්භ කථං සමුට්ඨාපෙත්වා අනුපුබ්බෙන රාජකථාදිඅනෙකවිධං තිරච්ඡානකථං කථෙන්ති. තෙන වුත්තං – “උන්නාදිනියා උච්චාසද්දමහාසද්දාය අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං කථෙන්තියා”ති.