10. සුභසුත්තවණ්ණනා
සුභමාණවකවත්ථුවණ්ණනා
එවං මෙ සුතං…පෙ… සාවත්ථියන්ති සුභසුත්තං. තත්රායං අනුත්තානපදවණ්ණනා. අචිරපරිනිබ්බුතෙ භගවතීති අචිරං පරිනිබ්බුතෙ භගවති, පරිනිබ්බානතො උද්ධං මාසමත්තෙ කාලෙ. නිදානවණ්ණනායං වුත්තනයෙනෙව භගවතො පත්තචීවරං ආදාය ආගන්ත්වා ඛීරවිරෙචනං පිවිත්වා විහාරෙ නිසින්නදිවසං සන්ධායෙතං වුත්තං. තොදෙය්යපුත්තොති තොදෙය්යබ්රාහ්මණස්ස පුත්තො, සො කිර සාවත්ථියා අවිදූරෙ තුදිගාමො නාම අත්ථි, තස්ස අධිපතිත්තා තොදෙය්යොති සඞ්ඛ්යං ගතො. මහද්ධනො පන හොති පඤ්චචත්තාලීසකොටිවිභවො, පරමමච්ඡරී – “දදතො භොගානං අපරික්ඛයො නාම නත්ථී”ති චින්තෙත්වා කස්සචි කිඤ්චි න දෙති, පුත්තම්පි ආහ –
“අඤ්ජනානං ඛයං දිස්වා, වම්මිකානඤ්ච සඤ්චයං;
මධූනඤ්ච සමාහාරං, පණ්ඩිතො ඝරමාවසෙ”ති.
එවං අදානමෙව සික්ඛාපෙත්වා කායස්ස භෙදා තස්මිංයෙව ඝරෙ සුනඛො හුත්වා නිබ්බත්තො. සුභො තං සුනඛං අතිවිය පියායති. අත්තනො භුඤ්ජනකභත්තංයෙව භොජෙති, උක්ඛිපිත්වා වරසයනෙ සයාපෙති. අථ භගවා එකදිවසං නික්ඛන්තෙ මාණවෙ තං ඝරං පිණ්ඩාය පාවිසි. සුනඛො භගවන්තං දිස්වා භුක්කාරං කරොන්තො භගවතො සමීපං ගතො. තතො නං භගවා අවොච
“තොදෙය්ය ත්වං පුබ්බෙපි මං ‘භො, භො’ති පරිභවිත්වා සුනඛො ජාතො, ඉදානිපි භුක්කාරං කත්වා අවීචිං ගමිස්සසී”ති. සුනඛො තං කථං සුත්වා විප්පටිසාරී හුත්වා උද්ධනන්තරෙ ඡාරිකාය නිපන්නො, මනුස්සා නං උක්ඛිපිත්වා සයනෙ සයාපෙතුං නාසක්ඛිංසු .
සුභො ආගන්ත්වා “කෙනායං සුනඛො සයනා ඔරොපිතො”ති ආහ. මනුස්සා “න කෙනචී”ති වත්වා තං පවත්තිං ආරොචෙසුං. මාණවො සුත්වා “මම පිතා බ්රහ්මලොකෙ නිබ්බත්තො, සමණො පන ගොතමො මෙ පිතරං සුනඛං කරොති යං කිඤ්චි එස මුඛාරූළ්හං භාසතී”ති කුජ්ඣිත්වා භගවන්තං මුසාවාදෙන චොදෙතුකාමො විහාරං ගන්ත්වා තං පවත්තිං පුච්ඡි. භගවා තස්ස තථෙව වත්වා අවිසංවාදනත්ථං ආහ – “අත්ථි පන තෙ, මාණව, පිතරා න අක්ඛාතං ධන”න්ති. අත්ථි, භො ගොතම, සතසහස්සග්ඝනිකා සුවණ්ණමාලා, සතසහස්සග්ඝනිකා සුවණ්ණපාදුකා, සතසහස්සග්ඝනිකා සුවණ්ණපාති, සතසහස්සඤ්ච කහාපණන්ති. ගච්ඡ තං සුනඛං අප්පොදකං මධුපායාසං භොජෙත්වා සයනං ආරොපෙත්වා ඊසකං නිද්දං ඔක්කන්තකාලෙ පුච්ඡ, සබ්බං තෙ ආචික්ඛිස්සති, අථ නං ජානෙය්යාසි – “පිතා මෙ එසො”ති. සො තථා අකාසි. සුනඛො සබ්බං ආචික්ඛි, තදා නං – “පිතා මෙ”ති ඤත්වා භගවති පසන්නචිත්තො ගන්ත්වා භගවන්තංචුද්දස පඤ්හෙ පුච්ඡිත්වා විස්සජ්ජනපරියොසානෙ භගවන්තං සරණං ගතො, තං සන්ධාය වුත්තං “සුභො මාණවො තොදෙය්යපුත්තො”ති. සාවත්ථියං පටිවසතීති අත්තනො භොගගාමතො ආගන්ත්වා වසති.
අඤ්ඤතරං මාණවකං ආමන්තෙසීති සත්ථරි පරිනිබ්බුතෙ “ආනන්දත්ථෙරො කිරස්ස පත්තචීවරං ගහෙත්වා ආගතො, මහාජනො තං දස්සනත්ථාය උපසඞ්කමතී”ති සුත්වා “විහාරං ඛො පන ගන්ත්වා මහාජනමජ්ඣෙ න සක්කා සුඛෙන පටිසන්ථාරං වා කාතුං, ධම්මකථං වා සොතුං ගෙහං ආගතංයෙව නං දිස්වා සුඛෙන පටිසන්ථාරං කරිස්සාමි, එකා ච මෙ කඞ්ඛා අත්ථි, තම්පි නං පුච්ඡිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා අඤ්ඤතරං මාණවකං ආමන්තෙසි. අප්පාබාධන්තිආදීසු ආබාධොති විසභාගවෙදනා වුච්චති, යා එකදෙසෙ උප්පජ්ජිත්වා චත්තාරො ඉරියාපථෙ අයපට්ටෙන ආබන්ධිත්වා විය ගණ්හති, තස්සා අභාවං පුච්ඡාති වදති. අප්පාතඞ්කොති කිච්ඡජීවිතකරො රොගො වුච්චති, තස්සාපි අභාවං පුච්ඡාති වදති. ගිලානස්සෙව ච උට්ඨානං නාම ගරුකං හොති, කායෙ බලං න හොති, තස්මා නිග්ගෙලඤ්ඤභාවඤ්ච බලඤ්ච පුච්ඡාති වදති. ඵාසුවිහාරන්ති ගමනඨානනිසජ්ජසයනෙසු චතූසු ඉරියාපථෙසු සුඛවිහාරං පුච්ඡාති වදති. අථස්ස පුච්ඡිතබ්බාකාරං දස්සෙන්තො “සුභො”තිආදිමාහ.