පරිඤ්ඤාවාරවණ්ණනා
පරිඤ්ඤාවාරෙ පන චක්ඛුමූලකාදීසු එකමෙව චක්ඛුසොතයමකං දස්සිතං. යස්මා පන සෙසානිපි ලොකියඅබ්යාකතානි චෙව ලොකියඅබ්යාකතමිස්සකානි ච පරිඤ්ඤෙය්යානෙව, තස්මා තානි අනුපදිට්ඨානිපි ඉමිනාව දස්සිතානි හොන්ති. යස්මා පන අකුසලං එකන්තතො පහාතබ්බමෙව, එකන්තං කුසලං භාවෙතබ්බමෙව, ලොකුත්තරාබ්යාකතං සච්ඡිකාතබ්බං, තස්මා “දොමනස්සින්ද්රියං පජහතී”ති “අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමීතින්ද්රියං භාවෙතී”ති “අඤ්ඤාතාවින්ද්රියං සච්ඡිකරොතී”ති වුත්තං. අඤ්ඤින්ද්රියං පන භාවෙතබ්බම්පි අත්ථි සච්ඡිකාතබ්බම්පි, තං භාවනාවසෙනෙව ගහිතං. තත්ථ ද්වෙ පුග්ගලාති සකදාගාමිමග්ගසමඞ්ගී ච, අරහත්තමග්ගසමඞ්ගී ච. තෙසු එකො සමුච්ඡින්දිතුං අසමත්ථත්තා දොමනස්සින්ද්රියං න පජහති නාම. එකො පහීනදොසත්තා චක්ඛුන්ද්රියං න පරිජානාතීති අනුප්පාදං ආපාදෙතුං අසමත්ථතාය න පරිජානාති. ඉමිනා නයෙන සබ්බවිස්සජ්ජනෙසු අත්ථො වෙදිතබ්බොති.
පරිඤ්ඤාවාරවණ්ණනා.
ඉන්ද්රියයමකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
නිගමනකථා
එත්තාවතා ච –
යස්සොවාදෙ ඨත්වා, නිට්ඨිතකිච්චස්ස කිච්චසම්පන්නො;
යුවතිජනොපි අතීතො, සුවිහිතනියමො යමස්සාණං.
දෙවපරිසාය මජ්ඣෙ, දෙවපුරෙ සබ්බදෙවදෙවෙන;
යමකං නාම පකාසිතං, යමාමලලොමෙන යං තෙන.
පාළිවවත්ථානවිධිං, පුච්ඡාවිස්සජ්ජනෙ ච අත්ථනයං;
දස්සෙතුං ආරද්ධා, යමකඅට්ඨකථා මයා තස්ස.
සා සුබහුඅන්තරායෙ, ලොකම්හි යථා අනන්තරායෙන;
අයමජ්ජ පඤ්චමත්තෙහි, තන්තියා භාණවාරෙහි.
නිට්ඨං පත්තා එවං, නිට්ඨානං පාපුණන්තු සබ්බෙපි;
හිතසුඛනිබ්බත්තිකරා, මනොරථා සබ්බසත්තානන්ති.
යමකප්පකරණ-අට්ඨකථා නිට්ඨිතා.