4. උපාදින්නත්තිකවණ්ණනා
උපාදින්නුපාදානියත්තිකස්ස පඤ්හාවාරෙ වත්ථු උපාදානියානං ඛන්ධානං පුරෙජාතපච්චයෙන පච්චයොති පවත්තිං සන්ධාය වුත්තං. පටිසන්ධියං පන තං පුරෙජාතං න හොති.
උපාදින්නුපාදානියො කබළීකාරො ආහාරො උපාදින්නුපාදානියස්ස කායස්ස ආහාරපච්චයෙන පච්චයොති එත්ථ උපාදින්නුපාදානියො කබළීකාරාහාරො නාම කම්මසමුට්ඨානානං රූපානං අබ්භන්තරගතා ඔජා. උපාදින්නුපාදානියස්ස කායස්සාති තස්සෙව කම්මසමුට්ඨානරූපකායස්ස ආහාරපච්චයෙන පච්චයො. රූපජීවිතින්ද්රියං විය කටත්තාරූපානං අනුපාලනඋපත්ථම්භනවසෙන පච්චයො, න ජනකවසෙන. යං පන මණ්ඩූකාදයො ගිලිත්වා ඨිතානං අහිආදීනං කායස්ස ජීවමානකමණ්ඩූකාදිසරීරෙ ඔජා ආහාරපච්චයෙන පච්චයොති වදන්ති, තං න ගහෙතබ්බං. න හි ජීවමානකසරීරෙ ඔජා අඤ්ඤස්ස සරීරස්ස ආහාරපච්චයතං සාධෙති. අනුපාදින්නුපාදානියස්ස කායස්සාති එත්ථ පන ජනකවසෙනාපි ලබ්භති. උපාදින්නුපාදානියස්ස ච අනුපාදින්නුපාදානියස්ස චාති එත්ථ එකස්ස උපත්ථම්භකවසෙන, එකස්ස ජනකවසෙන, උභින්නම්පි වා උපත්ථම්භකවසෙනෙව වුත්තො. ද්වෙ පන ආහාරා එකතො පච්චයා හොන්තා උපත්ථම්භකාව හොන්ති, න ජනකා. සෙසමෙත්ථ පාළිමෙව සාධුකං ඔලොකෙත්වා වෙදිතබ්බං.
උපාදින්නත්තිකවණ්ණනා.
5-22. සඞ්කිලිට්ඨත්තිකාදිවණ්ණනා
සඞ්කිලිට්ඨසඞ්කිලෙසිකත්තිකෙ සබ්බං කුසලත්තිකෙ වුත්තනයානුසාරෙනෙව වෙදිතබ්බං.
විතක්කත්තිකෙ යථාකම්මූපගඤාණස්ස පරිකම්මන්ති දිබ්බචක්ඛුපරිකම්මමෙව තස්ස උප්පාදනත්ථාය පරිකම්මං. උප්පන්නස්ස පන වළඤ්ජනකාලෙ පරිකම්මං සන්ධායෙතං වුත්තං. සෙසමෙත්ථ යථාපාළිමෙව නිය්යාති.
[missing pali]. ති තදාරම්මණභවඞ්ගමූලභවඞ්ගානං වසෙන වුත්තං. සෙසමෙත්ථ සබ්බං පාළිවසෙනෙව වෙදිතබ්බං.
දස්සනත්තිකෙ දස්සනෙන පහාතබ්බො රාගො උප්පජ්ජතීතිආදීසු දස්සනෙන පහාතබ්බො පුථුජ්ජනස්ස උප්පජ්ජති. භාවනාය පහාතබ්බො සොතාපන්නස්සාපීති එවං උපරිමස්ස උපරිමස්ස හෙට්ඨිමා හෙට්ඨිමා නුප්පජ්ජන්තීති වෙදිතබ්බා. දස්සනෙන පහාතබ්බො ධම්මො භාවනාය පහාතබ්බස්ස ධම්මස්ස එකෙනපි පච්චයෙන පච්චයො න හොති. සෙසමෙත්ථ පාළිං අනුගන්ත්වා කුසලත්තිකෙ වුත්තලක්ඛණවසෙනෙව වෙදිතබ්බං.
දස්සනෙනපහාතබ්බහෙතුකත්තිකෙ දස්සනෙනපහාතබ්බහෙතුකාදීනං විභාගො අට්ඨකථාකණ්ඩෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො. විචිකිච්ඡුද්ධච්චසහගතො මොහො අහෙතුකත්තා තතියපදෙ පවිට්ඨො. එවමෙත්ථ යෙසං දස්සනභාවනාහි පහාතබ්බො හෙතු අත්ථි, තෙ පහාතබ්බහෙතුකා. යෙසං සො නත්ථි තෙ නෙවදස්සනෙන නභාවනායපහාතබ්බහෙතුකාති ඉමං පහාතබ්බහෙතුකවිභාගං ඤත්වා සෙසං දස්සනෙනපහාතබ්බත්තිකෙ චෙව කුසලත්තිකෙ ච දස්සිතලක්ඛණානුසාරෙනෙව වෙදිතබ්බං.
ආචයගාමිත්තිකෙ ච පටිච්චවාරසංසට්ඨවාරෙසු අනුලොමං කුසලත්තිකසදිසමෙව. සෙසං විස්සජ්ජනතො ගණනතො ච යථාපාළිමෙව නිය්යාති.
සෙක්ඛත්තිකෙ අසෙක්ඛො ධම්මො සෙක්ඛස්ස ධම්මස්ස න කෙනචි පච්චයෙන පච්චයො. සෙක්ඛො අසෙක්ඛස්ස අනන්තරපකතූපනිස්සයො පන හොති. සෙසමෙත්ථ යථාපාළිමෙව නිය්යාති, තථා පරිත්තත්තිකෙ.
පරිත්තාරම්මණත්තිකෙ අප්පමාණාරම්මණාචෙතනාති සෙක්ඛානං ගොත්රභුචෙතනා, පච්චවෙක්ඛණචෙතනාතිපි වත්තුං වට්ටති. විපාකානං පරිත්තාරම්මණානන්ති පටිසන්ධියං කම්මං ආරම්මණං කත්වා, පවත්තෙ චක්ඛුවිඤ්ඤාණාදිවසෙනරූපාදිආරම්මණං, තදාරම්මණවසෙන ජවනෙන ගහිතපරිත්තාරම්මණඤ්ච ආරම්මණං කත්වා උප්පන්නානං. යෙ පන “ගොත්රභුචිත්තෙන නත්ථි පටිසන්ධී”ති වදන්ති, තෙ ඉමිනා සුත්තෙන පටිසෙධෙතබ්බා. සෙසමෙත්ථ පාළිනයෙනෙව වෙදිතබ්බං. හීනත්තිකො සඞ්කිලිට්ඨත්තිකසදිසො.
මිච්ඡත්තත්තිකෙ මිච්ඡත්තනියතො සම්මත්තනියතස්ස, සම්මත්තනියතො වා මිච්ඡත්තනියතස්ස කෙනචි පච්චයෙන පච්චයො න හොති. මිච්ඡත්තනියතො වා සම්මත්තනියතො වා සහජාතාධිපතිරහිතො නාම නත්ථි. සම්මත්තනියතෙ එකන්තතො ආරම්මණපුරෙජාතං නත්ථි, මිච්ඡත්තනියතෙ සියා ආරම්මණපුරෙජාතං. අනියතං චිත්තං ආරබ්භ නියතා මිච්ඡාදිට්ඨි උප්පජ්ජෙය්ය. සෙසා නියතං ආරබ්භ නියතං නුප්පජ්ජති, මිච්ඡත්තනියතං ගරුං කත්වා න කොචි ධම්මො උප්පජ්ජති. කුසලො මිච්ඡත්තස්ස උපනිස්සයපච්චයො න හොති. සෙසමෙත්ථ පාළියං වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං.