8. අට්ඨමනයො විප්පයුත්තෙනසම්පයුත්තපදවණ්ණනා
ඉදානි විප්පයුත්තෙනසම්පයුත්තපදං භාජෙතුං රූපක්ඛන්ධෙනාතිආදි ආරද්ධං. තත්ථ සබ්බාපි පුච්ඡා මොඝපුච්ඡාව . රූපක්ඛන්ධෙන හි විප්පයුත්තා නාම චත්තාරො ඛන්ධා, තෙසං අඤ්ඤෙහි සම්පයොගො නත්ථි. වෙදනාක්ඛන්ධෙන විප්පයුත්තං රූපං නිබ්බානඤ්ච, තස්ස ච කෙනචි සම්පයොගො නත්ථි. එවං සබ්බපදෙසු. විප්පයුත්තානං පන සම්පයොගාභාවො වෙදිතබ්බො. ඉති පුච්ඡාය මොඝත්තා සබ්බවිස්සජ්ජනෙසු නත්ථි නත්ථිඉච්චෙව වුත්තන්ති.
විප්පයුත්තෙනසම්පයුත්තපදවණ්ණනා.
9. නවමනයො සම්පයුත්තෙනසම්පයුත්තපදවණ්ණනා
ඉදානි සම්පයුත්තෙනසම්පයුත්තපදං භාජෙතුං වෙදනාක්ඛන්ධෙනාතිආදි ආරද්ධං. තත්ථ යං ඛන්ධාදිවසෙන සම්පයුත්තං, පුන තස්සෙව ඛන්ධාදීහි සම්පයොගං පුච්ඡිත්වා විස්සජ්ජනං කතං. තං රූපෙන වා රූපමිස්සකෙහි වා සබ්බරූපක්ඛන්ධසඞ්ගාහකෙහි වා පදෙහි සද්ධිං න යුජ්ජති. රූපෙන හි රූපමිස්සකෙන වා අඤ්ඤෙසං සම්පයොගො නත්ථි. සබ්බරූපක්ඛන්ධසඞ්ගාහකෙහි සබ්බෙසං සම්පයොගාරහානං ඛන්ධාදීනං ගහිතත්තා අඤ්ඤංයෙව නත්ථි, යං තෙන සහ සම්පයොගං ගච්ඡෙය්ය. තස්මා තථාරූපානි පදානි ඉධ න ගහිතානි. යානි පන පදානි රූපෙන අසම්මිස්සං අරූපෙකදෙසං දීපෙන්ති, තානි ඉධ ගහිතානි. තෙසං ඉදමුද්දානං –
“අරූපක්ඛන්ධා චත්තාරො, මනායතනමෙව ච;
විඤ්ඤාණධාතුයො සත්ත, ද්වෙ සච්චා චුද්දසින්ද්රියා.
විඤ්ඤාණධාතුයො සත්ත, ද්වෙ සච්චා චුද්දසින්ද්රියා.
“පච්චයෙ ද්වාදස පදා, තතො උපරි සොළස;
තිකෙසු අට්ඨ ගොච්ඡකෙ, තෙචත්තාලීසමෙව ච.
තිකෙසු අට්ඨ ගොච්ඡකෙ, තෙචත්තාලීසමෙව ච.
“මහන්තරදුකෙ සත්ත, පදා පිට්ඨිදුකෙසු ඡ;
නවමස්ස පදස්සෙතෙ, නිද්දෙසෙ සඞ්ගහං ගතා”ති.
නවමස්ස පදස්සෙතෙ, නිද්දෙසෙ සඞ්ගහං ගතා”ති.
සබ්බපඤ්හෙසු පන යෙ ධම්මා පුච්ඡාය උද්ධටා, තෙ යෙහි සම්පයුත්තා හොන්ති, තෙසං වසෙන ඛන්ධාදිභෙදො වෙදිතබ්බො . වෙදනාක්ඛන්ධෙන හි ඉතරෙ තයො ඛන්ධා සම්පයුත්තා, පුන තෙහි වෙදනාක්ඛන්ධො සම්පයුත්තො. සො තෙහි සඤ්ඤාදීහි තීහි ඛන්ධෙහි, එකෙන මනායතනෙන, සත්තහි විඤ්ඤාණධාතූහි, එකස්මිං ධම්මායතනෙ, ධම්මධාතුයා ච, කෙහිචි සඤ්ඤාසඞ්ඛාරෙහෙව සම්පයුත්තො. එසෙව නයො සබ්බත්ථාති.
සම්පයුත්තෙනසම්පයුත්තපදවණ්ණනා.
10. දසමනයො විප්පයුත්තෙනවිප්පයුත්තපදවණ්ණනා
ඉදානි විප්පයුත්තෙනවිප්පයුත්තපදං භාජෙතුං රූපක්ඛන්ධෙනාතිආදි ආරද්ධං. තත්ථ යෙ සම්පයොගවිප්පයොගපදනිද්දෙසෙ රූපක්ඛන්ධාදයො ධම්මා උද්ධටා, සබ්බපුච්ඡාසු තෙයෙව උද්ධටා. සදිසවිස්සජ්ජනානං පන එකතො ගහිතත්තා පදානි අඤ්ඤාය පටිපාටියා ආගතානි. තත්ථ යං පදං පුච්ඡාය උද්ධටං, තං යෙහි ධම්මෙහි විප්පයුත්තං, තෙසං වසෙන ඛන්ධාදිවිභාගො වෙදිතබ්බො. රූපක්ඛන්ධෙන හි වෙදනාදයො විප්පයුත්තා, තෙහි ච රූපක්ඛන්ධො විප්පයුත්තො. නිබ්බානං පන සුඛුමරූපගතිකමෙව. සො රූපක්ඛන්ධො චතූහි ඛන්ධෙහි, එකෙන මනායතනෙන සත්තහි විඤ්ඤාණධාතූහි, ධම්මායතනධම්මධාතූසු, කෙහිචි වෙදනාදීහි ධම්මෙහෙව විප්පයුත්තො. එසෙව නයො සබ්බත්ථාති.