14. විප්‍රයුක්තයෙන් සඞ්ගෘහීතා’සඞ්ගෘහීත පද වර්ණනාව
දැන් විප්‍රයුක්තයෙන් සංගෘහීත අසංගෘහීත පද බෙදීමට රූපක්‍ඛන්‍ධෙන යනාදිය අරඹන ලදී. එහි යම් පදවල විප්‍රයෝගය නො නැගේද ඒවා මේ වාරයෙහි නොගන්නා ලදී. ඒවා වනාහි කුමන ඒවා ද? ධම්මායතනාදියයි. ස්කන්ධාදියෙහි ධම්මායතනයේ එකකින්වත් විප්‍රයෝගය නොනැගේ. ධම්ම දාතු ආදියෙහි ද මෙම නයම වේ. ඒවායෙහි උදානය.
දම් ආයතන දම් - දා ජීවිත ඉඳුරු යන
නම් රූ පද ඇතිව - සය ආයතන සමගින්
නම් රූ පද ඇතිව - සය ආයතන සමගින්
දෑ ජර මර තැනද - විසි තිකෙහි එක් පදයද
අවසන් තිකෙහි එක - සුළු අතුරු සත්පද යන
අවසන් තිකෙහි එක - සුළු අතුරු සත්පද යන
පොකුරෙහි දසය වේ - මහ අතුරු තුදුසය යන
එයින් මතු ස පදය - එකතුවෙන් පද සියළුම
සත් සාළිසක් දම් - නො ලැබෙයි (විනිස දන්නේ)
එයින් මතු ස පදය - එකතුවෙන් පද සියළුම
සත් සාළිසක් දම් - නො ලැබෙයි (විනිස දන්නේ)
අවසානයෙහි ද ධම්මායතනං ධම්මධාතු යන ගාථාව ද මෙම අර්ථයම දැක්වීමට කියන ලදී. මේවා හැර සෙසු සියල්ලම ලැබේ. ඒවායෙහි ස්කන්‍ධ විභාගය කියන ලද අනුසාරයෙන්ම දතයුතුය.
විප්‍රයුක්තයෙන් සංගෘහීත අසංගෘහීත පද නිමා විය.
නිගමන කථා
මෙපමණකින්
දා බෙදුමෙහි නිපුණ - මුනිසඳ කී දා කතා
එහි නයමුක බෙදුම් - පැවසුම් නිමාවිය දැන්
එහි නයමුක බෙදුම් - පැවසුම් නිමාවිය දැන්
මේ නයමුක බෙදුම් - කීමෙන් හැක වියතුනට
සියළු නය දැනුමට - සැකවින් කියැවුණ කතා
සියළු නය දැනුමට - සැකවින් කියැවුණ කතා
එකෙක පදය ඉදින් - විතර විසින් පැවසුණොත්
බහුලව වචන මිස - අරුතෙහි වෙනසක් නොවේ
බහුලව වචන මිස - අරුතෙහි වෙනසක් නොවේ
උනු බණවර දෙකින් - ම විසින් කළ හෙළබසින්
මෙනිසා ලැබූ පින් - ලොව සුව පිණිස වේවා
මෙනිසා ලැබූ පින් - ලොව සුව පිණිස වේවා
ධාතුකථාප්පකරණ අත්‍ථවණ්ණනාව නිමි.