චතුත්ථස්ස පඨමෙ අනුපුබ්බවිහාරාති අනුපටිපාටියා සමාපජ්ජිතබ්බවිහාරා. දුතියෙ යත්ථ කාමා නිරුජ්ඣන්තීති යස්මිං ඨානෙ කාමා වූපසම්මන්ති. නිරොධෙත්වාති අප්පටිවත්තෙ කත්වා. නිච්ඡාතාති තණ්හාදිට්ඨිච්ඡාතානං අභාවෙන නිච්ඡාතා. නිබ්බුතාති අත්තපරිතාපනකිලෙසානං අභාවෙන නිබ්බුතා. තිණ්ණාති කාමතො තිණ්ණා. පාරංගතාති කාමෙ පාරං ගතා. තදඞ්ගෙනාති තෙන ඣානඞ්ගෙන. එත්ථ කාමා නිරුජ්ඣන්තීති එත්ථ පඨමජ්ඣානෙ කාමා නිරුජ්ඣන්ති. තෙ චාති යෙ පඨමජ්ඣානං සමාපජ්ජන්ති, තෙ කාමෙ නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති නාම. පඤ්ජලිකොති පග්ගහිතඅඤ්ජලිකො හුත්වා. පයිරුපාසෙය්යාති උපට්ඨාපෙය්ය. ඉමිනා උපායෙන සබ්බත්ථ අත්ථො වෙදිතබ්බො.

තතියෙ උදායීති ලාළුදායිත්ථෙරො. එතදෙව ඛ්වෙත්ථාති එතදෙව ඛො එත්ථ. කාමසහගතාති කාමනිස්සිතා. සමුදාචරන්තීති මනොද්වාරෙ සඤ්චරන්ති. ආබාධායාති ආබාධනාය පීළනාය. පරියායෙනාති කාරණෙන. එවං සබ්බවාරෙසු අත්ථො වෙදිතබ්බො. ඉමස්මිං සුත්තෙ අවෙදයිතසුඛං නාම කථිතං.

චතුත්ථෙ පබ්බතෙය්යාති පබ්බතචාරිනී. න සුප්පතිට්ඨිතං පතිට්ඨාපෙත්වාති යථා සුප්පතිට්ඨිතා හොති, එවං න පතිට්ඨාපෙත්වා. තං නිමිත්තන්ති තං පඨමජ්ඣානසඞ්ඛාතං නිමිත්තං. න ස්වාධිට්ඨිතං අධිට්ඨාතීති යථා සුට්ඨු අධිට්ඨිතං හොති, න එවං අධිට්ඨාති. අනභිහිංසමානොති අපොථෙන්තො අවිහෙඨෙන්තො. මුදු චිත්තං හොති කම්මඤ්ඤන්ති යථා විපස්සනාචිත්තං ලොකුත්තරමග්ගක්ඛණෙ මුදු කම්මක්ඛමං කම්මයොග්ගං හොති, එවමස්ස අභිඤ්ඤාපාදකං චතුත්ථජ්ඣානචිත්තං මුදු හොති කම්මඤ්ඤං. අප්පමාණො සමාධීති චතුබ්රහ්මවිහාරසමාධිපි මග්ගඵලසමාධිපි අප්පමාණො සමාධි නාම, ඉධ පන “අප්පමාණං අප්පමාණාරම්මණ”න්ති ඉමිනා පරියායෙන සුප්පගුණසමාධි අප්පමාණසමාධීති දට්ඨබ්බො. සො අප්පමාණෙන සමාධිනා සුභාවිතෙනාති ඉමස්මිං ඨානෙ අයං භික්ඛු විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා අරහත්තං පත්තො. ඉදානි ඛීණාසවස්ස අභිඤ්ඤාපටිපාටිං දස්සෙන්තො යස්ස යස්ස චාතිආදිමාහ.

පඤ්චමෙ ආසවානං ඛයන්ති අරහත්තං. යදෙව තත්ථ හොති රූපගතන්ති තස්මිං පඨමජ්ඣානක්ඛණෙ වත්ථුවසෙන වා චිත්තසමුට්ඨානිකාදිවසෙන වා යං රූපං නාම පවත්තති. වෙදනාගතාදීනි සම්පයුත්තවෙදනාදීනං වසෙන වෙදිතබ්බානි. තෙ ධම්මෙති තෙ රූපාදයො පඤ්චක්ඛන්ධධම්මෙ. අනිච්චතොතිආදීසු හුත්වා අභාවාකාරෙන අනිච්චතො, පටිපීළනාකාරෙන දුක්ඛතො, රුජ්ජනාකාරෙන රොගතො, අන්තොදුස්සනට්ඨෙන ගණ්ඩතො, අනුපවිට්ඨට්ඨෙන අනුකන්තනට්ඨෙන ච සල්ලතො, දුක්ඛට්ඨෙන අඝතො, ආබාධනට්ඨෙන ආබාධතො, අසකට්ඨෙන පරතො, පලුජ්ජනට්ඨෙන පලොකතො, අස්සාමිකට්ඨෙන සුඤ්ඤතො, අවසවත්තනට්ඨෙන අනත්තතො. සමනුපස්සතීති බලවවිපස්සනාපඤ්ඤාය පස්සති.

තෙහි ධම්මෙහීති තෙහි පඤ්චක්ඛන්ධධම්මෙහි. පටිවාපෙතීති නිබ්බානවසෙන නිවත්තෙති. අමතාය ධාතුයාති නිබ්බානධාතුයා. චිත්තං උපසංහරතීති ඤාණෙන ආනිසංසං දිස්වා ඔතාරෙති. සන්තන්ති පච්චනීකසන්තතාය සන්තං. පණීතන්ති අතප්පකං. සො තත්ථ ඨිතො ආසවානං ඛයං පාපුණාතීති සො තස්මිං පඨමජ්ඣානෙ ඨිතො තං බලවවිපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා අරහත්තං පාපුණාති. අපරො නයො – සො තෙහි ධම්මෙහීති යස්මා අනිච්චතොතිආදීසු අනිච්චතො පලොකතොති ද්වීහි පදෙහි අනිච්චලක්ඛණං කථිතං, දුක්ඛතොතිආදීහි ඡහි දුක්ඛලක්ඛණං, පරතො, සුඤ්ඤතො, අනත්තතොති තීහි අනත්තලක්ඛණං. තස්මා සො තෙහි එවං තිලක්ඛණං ආරොපෙත්වා දිට්ඨෙහි අන්තොසමාපත්තියං පඤ්චක්ඛන්ධධම්මෙහි. චිත්තං පටිවාපෙතීති චිත්තං පටිසංහරති මොචෙති අපනෙති. උපසංහරතීති විපස්සනාචිත්තං තාව සවනවසෙන ථුතිවසෙන පරියත්තිවසෙන පඤ්ඤත්තිවසෙන ච සන්තං නිබ්බානන්ති එවං අසඞ්ඛතාය අමතාය ධාතුයා උපසංහරති. මග්ගචිත්තං නිබ්බානං ආරම්මණකරණවසෙනෙව “එතං සන්තං එතං පණීත”න්ති න එවං වදති. ඉමිනා පනාකාරෙන තං පටිවිජ්ඣන්තො තත්ථ චිත්තං උපසංහරතීති අත්ථො.