නවමෙ දානානීති චෙතනාදානානි. අග්ගඤ්ඤානීතිආදීනං අත්ථො හෙට්ඨා වුත්තොයෙව.

දසමෙ පාණාතිපාතොති පාණාතිපාතචෙතනා. සබ්බලහුසොති සබ්බලහුකො. අප්පායුකසංවත්තනිකොති තෙන පරිත්තකෙන කම්මවිපාකෙන අප්පායුකො හොති, දින්නමත්තාය වා පටිසන්ධියා විලීයති මාතුකුච්ඡිතො නික්ඛන්තමත්තෙ වා. එවරූපො හි න අඤ්ඤස්ස කස්සචි නිස්සන්දො, පාණාතිපාතස්සෙව ගතමග්ගො එසොති. භොගබ්යසනසංවත්තනිකොති යථා කාකණිකාමත්තම්පි හත්ථෙ න තිට්ඨති, එවං භොගබ්යසනං සංවත්තෙති. සපත්තවෙරසංවත්තනිකො හොතීති සහ සපත්තෙහි වෙරං සංවත්තෙති. තස්ස හි සපත්තා ච බහුකා හොන්ති. යො ච නං පස්සති, තස්මිං වෙරමෙව උප්පාදෙති න නිබ්බායති. එවරූපො හි පරස්ස රක්ඛිතගොපිතභණ්ඩෙ අපරාධස්ස නිස්සන්දො.

අභූතබ්භක්ඛානසංවත්තනිකො හොතීති අභූතෙන අබ්භක්ඛානං සංවත්තෙති, යෙන කෙනචි කතං තස්සෙව උපරි පතති. මිත්තෙහි භෙදනසංවත්තනිකොති මිත්තෙහි භෙදං සංවත්තෙති. යං යං මිත්තං කරොති, සො සො භිජ්ජතියෙව. අමනාපසද්දසංවත්තනිකොති අමනාපසද්දං සංවත්තෙති. යා සා වාචා කණ්ටකා කක්කසා කටුකා අභිසජ්ජනී මම්මච්ඡෙදිකා, ගතගතට්ඨානෙ තමෙව සුණාති, මනාපසද්දසවනං නාම න ලභති. එවරූපො ඵරුසවාචාය ගතමග්ගො නාම. අනාදෙය්යවාචාසංවත්තනිකොති අග්ගහෙතබ්බවචනතං සංවත්තෙති, “ත්වං කස්මා කථෙසි, කො හි තව වචනං ගහෙස්සතී”ති වත්තබ්බතං ආපජ්ජති. අයං සම්ඵප්පලාපස්ස ගතමග්ගො. උම්මත්තකසංවත්තනිකො හොතීති උම්මත්තකභාවං සංවත්තෙති. තෙන හි මනුස්සො උම්මත්තො වා ඛිත්තචිත්තො වා එළමූගො වා හොති. අයං සුරාපානස්ස නිස්සන්දො. ඉමස්මිං සුත්තෙ වට්ටමෙව කථිතන්ති.

පඤ්චමස්ස චතුත්ථෙ ඉමෙ චෙපි, වාසෙට්ඨ, මහාසාලාති පුරතො ඨිතෙ ද්වෙ සාලරුක්ඛෙ දස්සෙන්තො පරිකප්පොපමං ආහ. ඉදං වුත්තං හොති – ඉමෙ තාව මහාසාලා අචෙතනා. සචෙ එතෙපි සචෙතනා හුත්වා අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතං උපොසථං උපවසෙය්යුං, එතෙසම්පි සො උපොසථවාසො දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය අස්ස. භූතෙ පන වත්තබ්බමෙව නත්ථීති.

ඡට්ඨෙ යෙනායස්මා අනුරුද්ධොති තා කිර දෙවතා අත්තනො සම්පත්තිං ඔලොකෙත්වා “කිං නු ඛො නිස්සාය අයං සම්පත්ති අම්හෙහි ලද්ධා”ති ආවජ්ජමානා ථෙරං දිස්වා “මයං අම්හාකං අය්යස්ස පුබ්බෙ චක්කවත්තිරජ්ජං කරොන්තස්ස පාදපරිචාරිකා හුත්වා තෙන දින්නොවාදෙ ඨත්වා ඉමං සම්පත්තිං ලභිම්හ, ගච්ඡාම ථෙරං ආනෙත්වා ඉමං සම්පත්තිං අනුභවිස්සාමා”ති දිවා යෙනායස්මා අනුරුද්ධො තෙනුපසඞ්කමිංසු. තීසු ඨානෙසූති තීසු කාරණෙසු. ඨානසො පටිලභාමාති ඛණෙනෙව ලභාම. සරන්ති වචනසද්දං වා ගීතසද්දං වා ආභරණසද්දං වා. පීතා අස්සූතිආදීනි නීලා තාව ජාතා, පීතා භවිතුං න සක්ඛිස්සන්තීතිආදිනා නයෙන චින්තෙත්වා විතක්කෙති. තාපි “ඉදානි අය්යො අම්හාකං පීතභාවං ඉච්ඡති, ඉදානි ලොහිතභාව”න්ති තාදිසාව අහෙසුං.

අච්ඡරං වාදෙසීති පාණිතලං වාදෙසි. පඤ්චඞ්ගිකස්සාති ආතතං, විතතං, ආතතවිතතං, ඝනං, සුසිරන්ති ඉමෙහි පඤ්චහි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතස්ස. තත්ථ ආතතං නාම චම්මපරියොනද්ධෙසු භෙරිආදීසු එකතලතූරියං, විතතං නාම උභයතලං, ආතතවිතතං නාම සබ්බසො පරියොනද්ධං, සුසිරං වංසාදි, ඝනං සම්මාදි. සුවිනීතස්සාති ආකඩ්ඪනසිථිලකරණාදීහි සමුච්ඡිතස්ස. සුප්පටිපතාළිතස්සාති පමාණෙ ඨිතභාවජානනත්ථං සුට්ඨු පටිපතාළිතස්ස. කුසලෙහි සුසමන්නාහතස්සාති යෙ වාදෙතුං කුසලා ඡෙකා, තෙහි වාදිතස්ස. වග්ගූති ඡෙකො සුන්දරො. රජනීයොති රඤ්ජෙතුං සමත්ථො. කමනීයොති කාමෙතබ්බයුත්තො. ඛමනීයොති වා පාඨො, දිවසම්පි සුය්යමානො ඛමතෙව, න නිබ්බින්දතීති අත්ථො. මදනීයොති මානමදපුරිසමදජනනො. ඉන්ද්රියානි ඔක්ඛිපීති “අසාරුප්පං ඉමා දෙවතා කරොන්තී”ති ඉන්ද්රියානි හෙට්ඨා ඛිපි, න අක්ඛීනි උම්මීලෙත්වා ඔලොකෙසි. න ඛ්වය්යො අනුරුද්ධො සාදියතීති “මයං නච්චාම ගායාම, අය්යො පන අනුරුද්ධො න ඛො සාදියති, අක්ඛීනි උම්මීලෙත්වා න ඔලොකෙති, කිං මයං නච්චිත්වා වා ගායිත්වා වා කරිස්සාමා”ති තත්ථෙව අන්තරධායිංසු. යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමීති තාසං දෙවතානං ආනුභාවං දිස්වා “කතිහි නු ඛො ධම්මෙහි සමන්නාගතො මාතුගාමො මනාපකායිකෙ දෙවලොකෙ නිබ්බත්තතී”ති ඉමමත්ථං පුච්ඡිතුං උපසඞ්කමි.