දසමෙ ඉධෙවාති ඉමස්මිංයෙව සාසනෙ. අයං පන නියමො සෙසපදෙසුපි වෙදිතබ්බො. දුතියාදයොපි හි සමණා ඉධෙව, න අඤ්ඤත්ථ. සුඤ්ඤාති රිත්තා තුච්ඡා. පරප්පවාදාති චත්තාරො සස්සතවාදා, චත්තාරො එකච්චසස්සතිකා, චත්තාරො අන්තානන්තිකා, චත්තාරො අමරාවික්ඛෙපිකා, ද්වෙ අධිච්චසමුප්පන්නිකා, සොළස සඤ්ඤිවාදා, අට්ඨ අසඤ්ඤිවාදා, අට්ඨ නෙවසඤ්ඤිනාසඤ්ඤිවාදා, සත්ත උච්ඡෙදවාදා, පඤ්ච දිට්ඨධම්මනිබ්බානවාදාති ඉමෙ සබ්බෙපි බ්රහ්මජාලෙ ආගතද්වාසට්ඨිදිට්ඨියො ඉතො බාහිරානං පරෙසං පවාදා පරප්පවාදා නාම. තෙ සබ්බෙපි ඉමෙහි චතූහි ඵලට්ඨකසමණෙහි සුඤ්ඤා. න හි තෙ එත්ථ සන්ති. න කෙවලඤ්ච එතෙහෙව සුඤ්ඤා, චතූහි පන මග්ගට්ඨකසමණෙහිපි, චතුන්නං මග්ගානං අත්ථාය ආරද්ධවිපස්සකෙහිපීති ද්වාදසහිපි සමණෙහි සුඤ්ඤා එව. ඉදමෙව අත්ථං සන්ධාය භගවතා මහාපරිනිබ්බානෙ (දී· නි· 2.214) වුත්තං –

“දුතියොපි සමණො නත්ථි, තතියොපි සමණො නත්ථි, චතුත්ථොපි සමණො නත්ථි, සුඤ්ඤා පරප්පවාදා සමණෙහි අඤ්ඤෙහී”ති. එත්ථ හි පදෙසවත්තීති ආරද්ධවිපස්සකො අධිප්පෙතො. තස්මා සොතාපත්තිමග්ගස්ස ආරද්ධවිපස්සකං මග්ගට්ඨං ඵලට්ඨන්ති තයොපි එකතො කත්වා “සමණොපි නත්ථී”ති ආහ, සකදාගාමිමග්ගස්ස ආරද්ධවිපස්සකං මග්ගට්ඨං ඵලට්ඨන්ති තයොපි එකතො කත්වා “දුතියොපි සමණො නත්ථී”ති ආහ. ඉතරෙසුපි ද්වීසු එසෙව නයො. එකාදසමං උත්තානත්ථමෙවාති.

පඤ්චමස්ස පඨමෙ අපි නු තං, ආනන්ද, අධිකරණන්ති විවාදාධිකරණාදීසු අඤ්ඤතරං අධිකරණං භික්ඛුසඞ්ඝස්ස උප්පජ්ජි, සත්ථා තස්ස වූපසන්තභාවං පුච්ඡන්තො එවමාහ. කුතො තං, භන්තෙති, භන්තෙ, කුතො කින්ති කෙන කාරණෙන තං අධිකරණං වූපසමිස්සතීති වදති. කෙවලකප්පන්ති සකලං සමන්තතො. සඞ්ඝභෙදාය ඨිතොති සඞ්ඝෙන සද්ධිං වාදත්ථාය කථිතං පටිකථෙන්තොව ඨිතො. තත්රායස්මාති තස්මිං එවං ඨිතෙ ආයස්මා අනුරුද්ධො. න එකවාචිකම්පි භණිතබ්බං මඤ්ඤතීති “මා, ආවුසො, සඞ්ඝෙන සද්ධිං එවං අවචා”ති එකවචනම්පි වත්තබ්බං න මඤ්ඤති. වොයුඤ්ජතීති අනුයුඤ්ජති අනුයොගං ආපජ්ජති. අත්ථවසෙති කාරණවසෙ. නාසෙස්සන්තීති උපොසථප්පවාරණං උපගන්තුං අදත්වා නික්කඩ්ඪිස්සන්ති. සෙසං පාළිවසෙනෙව වෙදිතබ්බං.

දුතියෙ ඛුරමුණ්ඩං කරිත්වාති පඤ්ච සිඛණ්ඩකෙ ඨපෙත්වා ඛුරෙන මුණ්ඩං කරිත්වා. ඛරස්සරෙනාති කක්ඛළසද්දෙන. පණවෙනාති වජ්ඣභෙරියා. ථලට්ඨස්සාති එකමන්තෙ ඨිතස්ස. සීසච්ඡෙජ්ජන්ති සීසච්ඡෙදාරහං. යත්ර හි නාමාති යං නාම. සො වතස්සාහන්ති සො වත අහං අස්සං, යං එවරූපං පාපං න කරෙය්යන්ති අත්ථො. යථාධම්මං පටිකරිස්සතීති ධම්මානුරූපං පටිකරිස්සති, සාමණෙරභූමියං ඨස්සතීති අත්ථො. කාළවත්ථං පරිධායාති කාළපිලොතිකං නිවාසෙත්වා. මොසල්ලන්ති මුසලාභිපාතාරහං. යථාධම්මන්ති ඉධ ආපත්තිතො වුට්ඨාය සුද්ධන්තෙ පතිට්ඨහන්තො යථාධම්මං කරොති නාම. භස්මපුටන්ති ඡාරිකාභණ්ඩිකං. ගාරය්හං භස්මපුටන්ති ගරහිතබ්බඡාරිකාපුටෙන මත්ථකෙ අභිඝාතාරහං. යථාධම්මන්ති ඉධ ආපත්තිං දෙසෙන්තො යථාධම්මං පටිකරොති නාම. උපවජ්ජන්ති උපවාදාරහං. පාටිදෙසනීයෙසූති පටිදෙසෙතබ්බෙසු. ඉමිනා සබ්බාපි සෙසාපත්තියො සඞ්ගහිතා. ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, චත්තාරි ආපත්තිභයානීති, භික්ඛවෙ, ඉමානි චත්තාරි ආපත්තිං නිස්සාය උප්පජ්ජනකභයානි නාමාති.

තතියෙ සික්ඛා ආනිසංසා එත්ථාති සික්ඛානිසංසං. පඤ්ඤා උත්තරා එත්ථාති පඤ්ඤුත්තරං. විමුත්ති සාරො එත්ථාති විමුත්තිසාරං. සති ආධිපතෙය්යා එත්ථාති සතාධිපතෙය්යං. එතෙසං හි සික්ඛාදිසඞ්ඛාතානං ආනිසංසාදීනං අත්ථාය වුස්සතීති වුත්තං හොති. ආභිසමාචාරිකාති උත්තමසමාචාරිකා. වත්තවසෙන පඤ්ඤත්තසීලස්සෙතං අධිවචනං. තථා තථා සො තස්සා සික්ඛායාති තථා තථා සො සික්ඛාකාමො භික්ඛු තස්මිං සික්ඛාපදෙ.

ආදිබ්රහ්මචරියිකාති මග්ගබ්රහ්මචරියස්ස ආදිභූතානං චතුන්නං මහාසීලානමෙතං අධිවචනං. සබ්බසොති සබ්බාකාරෙන. ධම්මාති චතුසච්චධම්මා. පඤ්ඤාය සමවෙක්ඛිතා හොන්තීති සහවිපස්සනාය මග්ගපඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති. විමුත්තියා ඵුසිතා හොන්තීති අරහත්තඵලවිමුත්තියා ඤාණඵස්සෙන ඵුට්ඨා හොන්ති. අජ්ඣත්තංයෙව සති සූපට්ඨිතා හොතීති නියකජ්ඣත්තෙයෙව සති සුට්ඨු උපට්ඨිතා හොති. පඤ්ඤාය අනුග්ගහෙස්සාමීති විපස්සනාපඤ්ඤාය අනුග්ගහෙස්සාමි. පඤ්ඤාය සමවෙක්ඛිස්සාමීති ඉධාපි විපස්සනාපඤ්ඤා අධිප්පෙතා. ඵුසිතං වා ධම්මං තත්ථ තත්ථ පඤ්ඤාය අනුග්ගහෙස්සාමීති එත්ථ පන මග්ගපඤ්ඤාව අධිප්පෙතා.