අට්ඨමෙ තණ්හාදිට්ඨීහි අල්ලීයිතබ්බට්ඨෙන ආලයොති පඤ්ච කාමගුණා, සකලමෙව වා වට්ටං. ආරමන්ති එත්ථාති ආරාමො, ආලයො ආරාමො එතිස්සාති ආලයාරාමා. ආලයෙ රතාති ආලයරතා. ආලයෙ සම්මුදිතාති ආලයසම්මුදිතා. අනාලයෙ ධම්මෙති ආලයපටිපක්ඛෙ විවට්ටූපනිස්සිතෙ අරියධම්මෙ. සුස්සූසතීති සොතුකාමො හොති. සොතං ඔදහතීති සොතං ඨපෙති. අඤ්ඤා චිත්තං උපට්ඨපෙතීති ආජානනත්ථාය චිත්තං පච්චුපට්ඨපෙති. මානොති මඤ්ඤනා, මඤ්ඤිතබ්බට්ඨෙන වා සකලං වට්ටමෙව. මානවිනයෙ ධම්මෙති මානවිනයධම්මෙ. උපසමපටිපක්ඛො අනුපසමො, අනුපසන්තට්ඨෙන වා වට්ටමෙව අනුපසමො නාම. ඔපසමිකෙති උපසමකරෙ විවට්ටූපනිස්සිතෙ. අවිජ්ජාය ගතා සමන්නාගතාති අවිජ්ජාගතා. අවිජ්ජණ්ඩකොසෙන පරියොනද්ධත්තා අණ්ඩං විය භූතාති අණ්ඩභූතා. සමන්තතො ඔනද්ධාති පරියොනද්ධා. අවිජ්ජාවිනයෙති අවිජ්ජාවිනයො වුච්චති අරහත්තං, තංනිස්සිතෙ ධම්මෙ දෙසියමානෙති අත්ථො. ඉති ඉමස්මිං සුත්තෙ චතූසු ඨානෙසු වට්ටං, චතූසු විවට්ටං කථිතං.

නවමෙ භික්ඛුපරිසා ආනන්දං දස්සනායාති යෙ භගවන්තං පස්සිතුකාමා ථෙරං උපසඞ්කමන්ති, යෙ වා “ආයස්මා කිරානන්දො සමන්තපාසාදිකො අභිරූපො දස්සනීයො බහුස්සුතො සඞ්ඝසොභනො”ති ථෙරස්ස ගුණෙ සුත්වා ආගච්ඡන්ති, තෙ සන්ධාය “භික්ඛුපරිසා ආනන්දං දස්සනාය උපසඞ්කමතී”ති වුත්තං. එස නයො සබ්බත්ථ. අත්තමනාති “සවනෙන නො දස්සනං සමෙතී”ති සකමනා තුට්ඨචිත්තා. ධම්මන්ති “කච්චි, ආවුසො, ඛමනීයං, කච්චි යාපනීයං, කච්චි යොනිසොමනසිකාරකම්මං කරොථ, ආචරියුපජ්ඣායවත්තං පූරෙථා”ති එවරූපං පටිසන්ථාරධම්මං. තත්ථ භික්ඛුනීසු “කච්චි, භගිනියො, අට්ඨ ගරුධම්මෙ සමාදාය වත්තථා”ති ඉදම්පි නානාකරණං හොති. උපාසකෙසු “ස්වාගතං, උපාසක, න තෙ කිඤ්චි සීසං වා අඞ්ගං වා රුජ්ජති, අරොගා තෙ පුත්තභාතරො”ති න එවං පටිසන්ථාරං කරොති, එවං පන කරොති – “කථං, උපාසකා, තීණි සරණානි පඤ්ච සීලානි රක්ඛථ, මාසස්ස අට්ඨ උපොසථෙ කරොථ, මාතාපිතූනං උපට්ඨානවත්තං පූරෙථ, ධම්මිකසමණබ්රාහ්මණෙ පටිජග්ගථා”ති. උපාසිකාසුපි එසෙව නයො.

දසමෙ ඛත්තියපරිසාති අභිසිත්තා අනභිසිත්තා ච ඛත්තියා. තෙ හි කිර “රාජා චක්කවත්තී නාම අභිරූපො පාසාදිකො හොති, ආකාසෙන විචරන්තො රජ්ජං අනුසාසති, ධම්මිකො ධම්මරාජා”ති තස්ස ගුණකථං සුත්වා සවනෙන දස්සනම්හි සමෙන්තෙ අත්තමනා හොන්ති. භාසතීති “කථං, තාතා, රාජධම්මං පූරෙථ, පවෙණිං රක්ඛථා”ති පටිසන්ථාරං කරොති. බ්රාහ්මණෙසු පන “කථඤ්ච, ආචරියා, මන්තෙ වාචෙථ, අන්තෙවාසිකා මන්තෙ ගණ්හන්ති, දක්ඛිණං වා වත්ථානි වා සීලං වා ලභථා”ති එවං පටිසන්ථාරං කරොති. ගහපතීසු “කථං, තාතා, න වො රාජකුලතො දණ්ඩෙන වා බන්ධනෙන වා පීළා අත්ථි, සම්මා දෙවො ධාරං අනුප්පවෙච්ඡති, සස්සානි සම්පජ්ජන්තී”ති එවං පටිසන්ථාරං කරොති. සමණෙසු “කථං, භන්තෙ, කච්චි පබ්බජිතපරික්ඛාරා සුලභා, සමණධම්මෙ නප්පමජ්ජථා”ති එවං පටිසන්ථාරං කරොතීති.

චතුත්ථස්ස පඨමෙ උපපත්තිපටිලාභියානීති යෙහි අනන්තරා උපපත්තිං පටිලභති. භවපටිලාභියානීති උපපත්තිභවස්ස පටිලාභාය පච්චයානි. සකදාගාමිස්සාති ඉදං අප්පහීනසංයොජනෙසු අරියෙසු උත්තමකොටියා ගහිතං. යස්මා පන අන්තරාපරිනිබ්බායිස්ස අන්තරා උපපත්ති නත්ථි, යං පන සො තත්ථ ඣානං සමාපජ්ජති, තං කුසලත්තා “උපපත්තිභවස්ස පච්චයො” තෙව සඞ්ඛ්යං ගච්ඡති. තස්මාස්ස “උපපත්තිපටිලාභියානි සංයොජනානි පහීනානි, භවපටිලාභියානි සංයොජනානි අප්පහීනානී”ති වුත්තං. ඔරම්භාගියෙසු ච අප්පහීනං උපාදාය සකදාගාමිස්ස අවිසෙසෙන “ඔරම්භාගියානි සංයොජනානි අප්පහීනානී”ති වුත්තං. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව.