5. ඡවාලාතසුත්තවණ්ණනා
පඤ්චමෙ ඡවාලාතන්ති සුසානෙ අලාතං. මජ්ඣෙ ගූථගතන්ති මජ්ඣට්ඨානෙ ගූථමක්ඛිතං. නෙව ගාමෙ කට්ඨත්ථං ඵරතීති කූටගොපානසිථම්භසොපානාදීනං අත්ථාය අනුපනෙය්යතාය ගාමෙ න කට්ඨත්ථං සාධෙති, ඛෙත්තකුටිපාදං වා මඤ්චපාදං වා කාතුං අනුපනෙය්යතාය න අරඤ්ඤෙ කට්ඨත්ථං සාධෙති. ද්වීසු කොටීසු ගය්හමානං හත්ථං ඩහති, මජ්ඣෙ ගය්හමානං ගූථෙන මක්ඛෙති. තථූපමන්ති තංසරික්ඛකං. අභික්කන්තතරොති සුන්දරතරො. පණීතතරොති උත්තමතරො. ගවා ඛීරන්ති ගාවිතො ඛීරං. ඛීරම්හා දධීතිආදීසු පරං පරං පුරිමතො පුරිමතො අග්ගං, සප්පිමණ්ඩො පන තෙසු සබ්බෙසුපි අග්ගමෙව. අග්ගොතිආදීසු ගුණෙහි අග්ගො චෙව සෙට්ඨො ච පමුඛො ච උත්තමො ච පවරො චාති වෙදිතබ්බො. ඡවාලාතූපමාය න දුස්සීලො පුග්ගලො කථිතො, අප්පස්සුතො පන විස්සට්ඨකම්මන්තො ගොණසදිසො පුග්ගලො කථිතොති වෙදිතබ්බො. ඡට්ඨෙ සබ්බං උත්තානත්ථමෙව.
7. ඛිප්පනිසන්තිසුත්තවණ්ණනා
සත්තමෙ ඛිප්පනිසන්තීති ඛිප්පනිසාමනො සීඝං ජානිතුං සමත්ථො. සුතානඤ්ච ධම්මානන්ති සුතප්පගුණානං තන්තිධම්මානං. අත්ථූපපරික්ඛීති අත්ථං උපපරික්ඛකො. අත්ථමඤ්ඤාය ධම්මමඤ්ඤායාති අට්ඨකථඤ්ච පාළිඤ්ච ජානිත්වා. ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො හොතීති නවලොකුත්තරධම්මානං අනුරූපධම්මභූතං සසීලකං පුබ්බභාගප්පටිපදං පටිපන්නො හොති. නො ච කල්යාණවාචොති න සුන්දරවචනො. න කල්යාණවාක්කරණොති න සුන්දරවචනඝොසො හොති. පොරියාතිආදීහි සද්ධිං නො-කාරො යොජෙතබ්බොයෙව. ගුණපරිපුණ්ණාය අපලිබුද්ධාය අදොසාය අගළිතපදබ්යඤ්ජනාය අත්ථං විඤ්ඤාපෙතුං සමත්ථාය වාචාය සමන්නාගතො න හොතීති අත්ථො. ඉමිනා උපායෙන සබ්බත්ථ අත්ථො වෙදිතබ්බො.
8-9. අත්තහිතසුත්තාදිවණ්ණනා
අට්ඨමං පුග්ගලජ්ඣාසයවසෙනාපි දසබලස්ස දෙසනාඤාණවිලාසෙනාපි කථිතං, නවමං පඤ්චවෙරවසෙන.
10. පොතලියසුත්තවණ්ණනා
දසමෙ කාලෙනාති යුත්තප්පත්තකාලෙන. ඛමතීති රුච්චති. යදිදං තත්ථ තත්ථ කාලඤ්ඤුතාති යා එසා තත්ථ තත්ථ කාලං ජානනා. තං තං කාලං ඤත්වා හි අවණ්ණාරහස්ස අවණ්ණකථනං වණ්ණාරහස්ස ච වණ්ණකථනං පණ්ඩිතානං පකතීති දස්සෙති.
අසුරවග්ගො පඤ්චමො.
දුතියපණ්ණාසකං නිට්ඨිතං.
3. තතියො පණ්ණාසකො
1. වලාහකවග්ගො
1. පඨමවලාහකසුත්තවණ්ණනා
තතියපණ්ණාසකස්ස පඨමෙ වලාහකාති මෙඝා. භාසිතා හොති නො කත්තාති “ඉදඤ්චිදඤ්ච කරිස්සාමී”ති කෙවලං භාසතියෙව, න කරොති. කත්තා හොති නො භාසිතාති අකථෙත්වාව “ඉදඤ්චිදඤ්ච මයා කාතුං වට්ටතී”ති කත්තා හොති. එවං සබ්බත්ථ අත්ථො වෙදිතබ්බො. දුතියං උත්තානත්ථමෙව.
3. කුම්භසුත්තවණ්ණනා
තතියෙ කුම්භාති ඝටා. තුච්ඡො පිහිතොති රිත්තකො පිහිතමුඛො. පූරො විවටොති උදකපුණ්ණො අපාරුතමුඛො. සෙසද්වයෙපි එසෙව නයො.
4. උදකරහදසුත්තවණ්ණනා
චතුත්ථෙ උත්තානො ගම්භීරොභාසොතිආදීසු පුරාණපණ්ණරසසම්භින්නවණ්ණො කාළඋදකො ගම්භීරොභාසො නාම, අච්ඡවිප්පසන්නමණිවණ්ණඋදකො උත්තානොභාසො නාම.
5. අම්බසුත්තවණ්ණනා
පඤ්චමෙ ආමං පක්කවණ්ණීති ආමකං හුත්වා ඔලොකෙන්තානං පක්කසදිසං ඛායති. එවං සබ්බපදානි දට්ඨබ්බානි. ඡට්ඨං උත්තානත්ථමෙව.
7. මූසිකාසුත්තවණ්ණනා
සත්තමෙ යො ආවාටං ඛණති, න ච තත්ථ වසති, සො ගාධං කත්තා නො වසිතාති වුච්චති. ඛන්තාතිපි පාඨො. ඉමිනා නයෙන සබ්බපදානි වෙදිතබ්බානි.
8. බලිවද්දසුත්තවණ්ණනා
අට්ඨමෙ යො අත්තනො ගොගණං මද්දති, න පරගොගණං, අයං සගවචණ්ඩො නො පරගවචණ්ඩොති එවං සබ්බපදානි වෙදිතබ්බානි. උබ්බෙජෙතා හොතීති ඝට්ටෙත්වා විජ්ඣිත්වා උබ්බෙගපත්තං කරොති.
9. රුක්ඛසුත්තවණ්ණනා
නවමෙ ඵෙග්ගු ඵෙග්ගුපරිවාරොති නිස්සාරො ඵෙග්ගුරුක්ඛො ඵෙග්ගුරුක්ඛෙහෙව පරිවුතො. සාරපරිවාරොති ඛදිරාදීහි සාරරුක්ඛෙහෙව පරිවුතො. එස නයො සබ්බත්ථ.
10. ආසිවිසසුත්තවණ්ණනා
දසමෙ ආගතවිසො න ඝොරවිසොති යස්ස විසං ආගච්ඡති, ඝොරං පන න හොති, චිරකාලං න පීළෙති. සෙසපදෙසුපි එසෙව නයොති.
වලාහකවග්ගො පඨමො.
2. කෙසිවග්ගො
1. කෙසිසුත්තවණ්ණනා
දුතියස්ස පඨමෙ කෙසීති තස්ස නාමං. අස්සදම්මෙ සාරෙතීති අස්සදම්මසාරථි. සණ්හෙනපි විනෙතීතිආදීසු තස්ස අනුච්ඡවිකං සක්කාරං කත්වා සුභොජනං භොජෙත්වා මධුරපානං පායෙත්වා මුදුවචනෙන සමුදාචරිත්වා දමෙන්තො සණ්හෙන දමෙති නාම, ජාණුබන්ධනමුඛබන්ධනාදීහි චෙව පතොදවිජ්ඣනකසාභිඝාතඵරුසවචනෙහි ච දමෙන්තො ඵරුසෙන දමෙති නාම, කාලෙන කාලං තදුභයං කරොන්තො සණ්හඵරුසෙන දමෙති නාම.