5. රූප ප්පමාණ සුත්තවණ්ණනා
පඤ්චමෙ රූපෙ පමාණං ගහෙත්වා පසන්නො රූපප්පමාණො නාම. රූපප්පසන්නොති තස්සෙව අත්ථවචනං. ඝොසෙ පමාණං ගහෙත්වා පසන්නො ඝොසප්පමාණො නාම. චීවරලූඛපත්තලූඛෙසු පමාණං ගහෙත්වා පසන්නො ලූඛප්පමාණො නාම. ධම්මෙ පමාණං ගහෙත්වා පසන්නො ධම්මප්පමාණො නාම. ඉතරානි තෙසංයෙව අත්ථවචනානි. සබ්බසත්තෙ ච තයො කොට්ඨාසෙ කත්වා ද්වෙ කොට්ඨාසා රූපප්පමාණා, එකො න රූපප්පමාණො. පඤ්ච කොට්ඨාසෙ කත්වා චත්තාරො කොට්ඨාසා ඝොසප්පමාණා, එකො න ඝොසප්පමාණො. දස කොට්ඨාසෙ කත්වා නව කොට්ඨාසා ලූඛප්පමාණා, එකො න ලූඛප්පමාණො. සතසහස්සං කොට්ඨාසෙ කත්වා පන එකො කොට්ඨාසොව ධම්මප්පමාණො, සෙසා න ධම්මප්පමාණාති වෙදිතබ්බා.
රූපෙ පමාණිංසූති යෙ රූපං දිස්වා පසන්නා, තෙ රූපෙ පමාණිංසු නාම, පසීදිංසූති අත්ථො. ඝොසෙන අන්වගූති ඝොසෙන අනුගතා, ඝොසප්පමාණං ගහෙත්වා පසන්නාති අත්ථො. ඡන්දරාගවසූපෙතාති ඡන්දස්ස ච රාගස්ස ච වසං උපෙතා. අජ්ඣත්තඤ්ච න ජානාතීති නියකජ්ඣත්තෙ තස්ස ගුණං න ජානාති. බහිද්ධා ච න පස්සතීති බහිද්ධාපිස්ස පටිපත්තිං න පස්සති. සමන්තාවරණොති සමන්තතො ආවාරිතො, සමන්තා වා ආවරණමස්සාති සමන්තාවරණො. ඝොසෙන වුය්හතීති ඝොසෙන නියති, න ගුණෙන. අජ්ඣත්තඤ්ච න ජානාති, බහිද්ධා ච විපස්සතීති නියකජ්ඣත්තෙ ගුණං න ජානාති, බහිද්ධා පනස්ස පටිපත්තිං පස්සති. බහිද්ධා ඵලදස්සාවීති තස්ස පරෙහි කතං බහිද්ධා සක්කාරඵලං පස්සන්තො. විනීවරණදස්සාවීති විවටදස්සාවී. න සො ඝොසෙන වුය්හතීති සො ඝොසෙන න නීයති.
6. සරාග පුග්ගල සුත්තවණ්ණනා
ඡට්ඨෙ මොහජං චාපවිද්දසූති මොහජං චාපි අවිද්දසූ අපණ්ඩිතා. සවිඝාතන්ති සදුක්ඛං. දුඛුද්රයන්ති ආයතිඤ්ච දුක්ඛවඩ්ඪිදායකං. අචක්ඛුකාති පඤ්ඤාචක්ඛුරහිතා. යථා ධම්මා තථා සන්තාති යථා රාගාදයො ධම්මා ඨිතා, තථා සභාවාව හුත්වා. න තස්සෙවන්ති මඤ්ඤරෙති මයං එවංසන්තා එවංසභාවාති තස්ස න මඤ්ඤරෙ, න මඤ්ඤන්තීති අත්ථො. ඉමස්මිං සුත්තෙපි ගාථාසුපි වට්ටමෙව කථිතං.
7. අහි මෙත්ත සුත්තවණ්ණනා
සත්තමෙ ඉමානි චත්තාරි අහිරාජකුලානීති ඉදං දට්ඨවිසානෙව සන්ධාය වුත්තං. යෙ හි කෙචි දට්ඨවිසා, සබ්බෙතෙ ඉමෙසං චතුන්නං අහිරාජකුලානං අබ්භන්තරගතාව හොන්ති. අත්තගුත්තියාති අත්තනො ගුත්තත්ථාය. අත්තරක්ඛායාති අත්තනො රක්ඛණත්ථාය. අත්තපරිත්තායාති අත්තනො පරිත්තාණත්ථාය. පරිත්තං නාම අනුජානාමීති අත්ථො.
ඉදානි යථා තං පරිත්තං කාතබ්බං, තං දස්සෙන්තො විරූපක්ඛෙහි මෙතිආදිමාහ. තත්ථ විරූපක්ඛෙහීති විරූපක්ඛනාගකුලෙහි. සෙසෙසුපි එසෙව නයො. අපාදකෙහීති අපාදකසත්තෙහි. සෙසෙසුපි එසෙව නයො. සබ්බෙ සත්තාති ඉතො පුබ්බෙ එත්තකෙන ඨානෙන ඔදිස්සකමෙත්තං කථෙත්වා ඉදානි අනොදිස්සකමෙත්තං කථෙතුං ඉදමාරද්ධං. තත්ථ සත්තා පාණා භූතාති සබ්බානෙතානි පුග්ගලවෙවචනානෙව. භද්රානි පස්සන්තූති භද්රානි ආරම්මණානි පස්සන්තු. මා කඤ්චි පාපමාගමාති කඤ්චි සත්තං පාපකං ලාමකං මා ආගච්ඡතු. අප්පමාණො බුද්ධොති එත්ථ බුද්ධොති බුද්ධගුණා වෙදිතබ්බා. තෙ හි අප්පමාණා නාම. සෙසපදද්වයෙපි එසෙව නයො. පමාණවන්තානීති ගුණප්පමාණෙන යුත්තානි. උණ්ණනාභීති ලොමසනාභිකො මක්කටකො. සරබූති ඝරගොලිකා. කතා මෙ රක්ඛා, කතා මෙ පරිත්තාති මයා එත්තකස්ස ජනස්ස රක්ඛා ච පරිත්තාණඤ්ච කතං. පටික්කමන්තු භූතානීති සබ්බෙපි මෙ කතපරිත්තාණා සත්තා අපගච්ඡන්තු, මා මං විහෙඨයිංසූති අත්ථො.
8. දෙවදත්තසුත්තවණ්ණනා
අට්ඨමෙ අචිරපක්කන්තෙ දෙවදත්තෙති සඞ්ඝං භින්දිත්වා නචිරපක්කන්තෙ. පරාභවායාති අවඩ්ඪියා විනාසාය. අස්සතරීති වළවාය කුච්ඡිස්මිං ගද්රභස්ස ජාතා. අත්තවධාය ගබ්භං ගණ්හාතීති තං අස්සෙන සද්ධිං සම්පයොජෙන්ති, සා ගබ්භං ගණ්හිත්වා කාලෙ සම්පත්තෙ විජායිතුං නසක්කොන්තී පාදෙහි භූමිං පහරන්තී තිට්ඨති. අථස්සා චත්තාරො පාදෙ චතූසු ඛාණූසු බන්ධිත්වා කුච්ඡිං ඵාලෙත්වා පොතකං නීහරන්ති. සා තත්ථෙව මරති. තෙනෙතං වුත්තං.