චතුත්ථෙ අග්ගෙසු පසාදා, අග්ගා වා පසාදාති අග්ගප්පසාදා. යාවතාති යත්තකා. අපදාති නිප්පදා අහිමච්ඡාදයො. ද්විපදාති මනුස්සපක්ඛිආදයො. චතුප්පදාති හත්ථිඅස්සාදයො. බහුප්පදාති සතපදිආදයො. නෙවසඤ්ඤිනාසඤ්ඤිනොති භවග්ගෙ නිබ්බත්තසත්තා. අග්ගමක්ඛායතීති ගුණෙහි අග්ගො උත්තමො සෙට්ඨොති අක්ඛායති. අසඞ්ඛතාති නිබ්බානමෙව ගහෙත්වා වුත්තං. විරාගොතිආදීනි නිබ්බානස්සෙව නාමානි. තඤ්හි ආගම්ම සබ්බකිලෙසා විරජ්ජන්ති, සබ්බෙ රාගමදාදයො මදා නිම්මදා හොන්ති, අභාවං ගච්ඡන්ති, සබ්බා පිපාසා විනයං උපෙන්ති, සබ්බෙ ආලයා සමුග්ඝාතං ගච්ඡන්ති, වට්ටානි උපච්ඡිජ්ජන්ති, තණ්හා ඛීයන්ති, වට්ටදුක්ඛා නිරුජ්ඣන්ති, සබ්බෙ පරිළාහා නිබ්බායන්ති. තස්මා එතානි නාමානි ලභති. සෙසමෙත්ථ උත්තානත්ථමෙවාති.

පඤ්චමෙ අනුස්සරිතාති අනුගන්ත්වා සරිතා, අපරාපරං සරිතුං සමත්ථොති අත්ථො. දක්ඛොති ඡෙකො. තත්රුපායායාති “ඉමස්මිං කාලෙ ඉමං නාම කත්තබ්බ”න්ති එවං තත්ථ තත්ථ උපායභූතාය පඤ්ඤාය සමන්නාගතො. අනුමොදිතබ්බන්ති අභිනන්දිතබ්බං. පටික්කොසිතබ්බන්ති පටික්ඛිපිතබ්බං. නෙව ඛො ත්යාහන්ති නෙව ඛො තෙ අහං. කස්මා පනෙතං භගවා නාභිනන්දති, නප්පටික්ඛිපතීති? ලොකියත්තා නාභිනන්දති, ලොකියං අත්ථං ගහෙත්වා ඨිතත්තා නප්පටික්කොසති. බහුස්ස ජනතාති බහු අස්ස ජනතා. ඉදඤ්ච කරණත්ථෙ සාමිවචනං වෙදිතබ්බං. අරියෙ ඤායෙති සහවිපස්සනකෙ මග්ගෙ. කල්යාණධම්මතා කුසලධම්මතාතිපි තස්සෙව නාමානි. යං විතක්කන්ති නෙක්ඛම්මවිතක්කාදීසු අඤ්ඤතරං. න තං විතක්කං විතක්කෙතීති කාමවිතක්කාදීසු එකම්පි න විතක්කෙති. ඉතරං තස්සෙව වෙවචනං. විතක්කපථෙති එත්ථ විතක්කොයෙව විතක්කපථො. අහඤ්හි බ්රාහ්මණාතිආදීසු පඨමනයෙන ඛීණාසවස්ස සීලඤ්චෙව බාහුසච්චඤ්ච කථිතං, දුතියතතියෙහි ඛීණාසවස්ස කිරියවිතක්කානි චෙව කිරියජ්ඣානානි ච, චතුත්ථෙන ඛීණාසවභාවො කථිතොති වෙදිතබ්බො.

මච්චුපාසප්පමොචනන්ති මච්චුපාසා පමොචනකං මග්ගං. ඤායං ධම්මන්ති සහවිපස්සනකං මග්ගං. දිස්වා ච සුත්වා චාති ඤාණෙනෙව පස්සිත්වා ච සුණිත්වා ච. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව.

ඡට්ඨෙ අන්තරා ච උක්කට්ඨං අන්තරා ච සෙතබ්යන්ති එත්ථ උක්කට්ඨාති උක්කාහි ධාරීයමානාහි මාපිතත්තා එවංලද්ධවොහාරං නගරං. සෙතබ්යන්ති අතීතෙ කස්සපසම්මාසම්බුද්ධස්ස ජාතනගරං. අන්තරාසද්දො පන කාරණඛණචිත්තවෙමජ්ඣවිවරාදීසු වත්තති. “තදන්තරං කො ජානෙය්ය අඤ්ඤත්ර තථාගතා”ති (අ· නි· 6.44; 10.75) ච, “ජනා සඞ්ගම්ම මන්තෙන්ති, මඤ්ච තඤ්ච කිමන්තර”න්ති ච ආදීසු (සං· නි· 1.228) කාරණෙ. “අද්දසා මං, භන්තෙ, අඤ්ඤතරා ඉත්ථී විජ්ජන්තරිකාය භාජනං ධොවන්තී”තිආදීසු (ම· නි· 2.149) ඛණෙ. “යස්සන්තරතො න සන්ති කොපා”තිආදීසු (උදා· 20) චිත්තෙ. “අන්තරාවොසානමාපාදී”තිආදීසු වෙමජ්ඣෙ. “අපිචායං තපොදා ද්වින්නං මහානිරයානං අන්තරිකාය ආගච්ඡතී”තිආදීසු (පාරා· 231) විවරෙ. ස්වායමිධ විවරෙ වත්තති. තස්මා උක්කට්ඨාය ච සෙතබ්යස්ස ච විවරෙති එවමෙත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො. අන්තරාසද්දෙන පන යුත්තත්තා උපයොගවචනං කතං. ඊදිසෙසු ච ඨානෙසු අක්ඛරචින්තකා “අන්තරා ගාමඤ්ච නදිඤ්ච යාතී”ති එවං එකමෙව අන්තරාසද්දං පයුඤ්ජන්ති, සො දුතියපදෙනපි යොජෙතබ්බො හොති, අයොජියමානෙ උපයොගවචනං න පාපුණාති. ඉධ පන යොජෙත්වා එව වුත්තො.