තතියෙ ගිලානා වුට්ඨිතොති ගිලානො හුත්වා වුට්ඨිතො. ගෙලඤ්ඤාති ගිලානභාවතො. උපසඞ්කමීති භුත්තපාතරාසො මාලාගන්ධාදීනි ආදාය මහාපරිවාරපරිවුතො උපසඞ්කමි. බාහායං ගහෙත්වාති න බාහායං ගහෙත්වා ආකඩ්ඪි, නිසින්නාසනතො වුට්ඨාය තස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා දක්ඛිණබාහායං අඞ්ගුට්ඨකෙන සඤ්ඤං දත්වා එකමන්තං අපනෙසීති වෙදිතබ්බො. අථස්ස “සෙඛම්පි ඛො, මහානාම, සීල”න්තිආදිනා නයෙන සත්තන්නං සෙඛානං සීලඤ්ච සමාධිඤ්ච පඤ්ඤඤ්ච කථෙත්වා උපරි අරහත්තඵලවසෙන අසෙඛා සීලසමාධිපඤ්ඤායො කථෙන්තො – “සෙඛසමාධිතො සෙඛං විපස්සනාඤාණං අසෙඛඤ්ච ඵලඤාණං පච්ඡා, සෙඛවිපස්සනාඤාණතො ච අසෙඛඵලසමාධි පච්ඡා උප්පජ්ජතී”ති දීපෙසි. යානි පන සම්පයුත්තානි සමාධිඤාණානි, තෙසං අපච්ඡා අපුරෙ උප්පත්ති වෙදිතබ්බාති.

චතුත්ථෙ කූටාගාරසාලායන්ති ද්වෙ කණ්ණිකා ගහෙත්වා හංසවට්ටකච්ඡන්නෙන කතාය ගන්ධකුටියා. අපරිසෙසං ඤාණදස්සනං පටිජානාතීති අප්පමත්තකම්පි අසෙසෙත්වා සබ්බං ඤාණදස්සනං පටිජානාති. සතතං සමිතන්ති සබ්බකාලං නිරන්තරං. ඤාණදස්සනං පච්චුපට්ඨිතන්ති සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණං මය්හං උපට්ඨිතමෙවාති දස්සෙති. පුරාණානං කම්මානන්ති ආයූහිතකම්මානං. තපසා බ්යන්තීභාවන්ති දුක්කරතපෙන විගතන්තකරණං. නවානං කම්මානන්ති ඉදානි ආයූහිතබ්බකම්මානං. අකරණාති අනායූහනෙන. සෙතුඝාතන්ති පදඝාතං පච්චයඝාතං කථෙති. කම්මක්ඛයා දුක්ඛක්ඛයොති කම්මවට්ටක්ඛයෙන දුක්ඛක්ඛයො. දුක්ඛක්ඛයා වෙදනාක්ඛයොති දුක්ඛවට්ටක්ඛයෙන වෙදනාක්ඛයො. දුක්ඛවට්ටස්මිඤ්හි ඛීණෙ වෙදනාවට්ටම්පි ඛීණමෙව හොති. වෙදනාක්ඛයා සබ්බං දුක්ඛං නිජ්ජිණ්ණං භවිස්සතීති වෙදනාක්ඛයෙන පන සකලවට්ටදුක්ඛං නිජ්ජිණ්ණමෙව භවිස්සති. සන්දිට්ඨිකායාති සාමං පස්සිතබ්බාය පච්චක්ඛාය. නිජ්ජරාය විසුද්ධියාති කිලෙසජීරණකපටිපදාය කිලෙසෙ වා නිජ්ජීරණතො නිජ්ජරාය සත්තානං විසුද්ධියා. සමතික්කමො හොතීති සකලස්ස වට්ටදුක්ඛස්ස අතික්කමො හොති. ඉධ, භන්තෙ, භගවා කිමාහාති, භන්තෙ, භගවා ඉමාය පටිපත්තියා කිමාහ, කිං එතංයෙව කිලෙසනිජ්ජීරණකපටිපදං පඤ්ඤපෙති, උදාහු අඤ්ඤන්ති පුච්ඡති.

ජානතාති අනාවරණඤාණෙන ජානන්තෙන. පස්සතාති සමන්තචක්ඛුනා පස්සන්තෙන. විසුද්ධියාති විසුද්ධිසම්පාපනත්ථාය. සමතික්කමායාති සමතික්කමනත්ථාය. අත්ථඞ්ගමායාති අත්ථං ගමනත්ථාය. ඤායස්ස අධිගමායාති සහ විපස්සනාය මග්ගස්ස අධිගමනත්ථාය. නිබ්බානස්ස සච්ඡිකිරියායාති අපච්චයනිබ්බානස්ස සච්ඡිකරණත්ථාය. නවඤ්ච කම්මං න කරොතීති නවං කම්මං නායූහති. පුරාණඤ්ච කම්මන්ති පුබ්බෙ ආයූහිතකම්මං. ඵුස්ස ඵුස්ස බ්යන්තී කරොතීති ඵුසිත්වා ඵුසිත්වා විගතන්තං කරොති, විපාකඵස්සං ඵුසිත්වා ඵුසිත්වා තං කම්මං ඛෙපෙතීති අත්ථො. සන්දිට්ඨිකාති සාමං පස්සිතබ්බා. අකාලිකාති න කාලන්තරෙ කිච්චකාරිකා. එහිපස්සිකාති “එහි පස්සා”ති එවං දස්සෙතුං යුත්තා. ඔපනෙය්යිකාති උපනයෙ යුත්තා අල්ලීයිතබ්බයුත්තා. පච්චත්තං වෙදිතබ්බා විඤ්ඤූහීති පණ්ඩිතෙහි අත්තනො අත්තනො සන්තානෙයෙව ජානිතබ්බා, බාලෙහි පන දුජ්ජානා. ඉති සීලවසෙන ද්වෙ මග්ගා, ද්වෙ ච ඵලානි කථිතානි. සොතාපන්නසකදාගාමිනො හි සීලෙසු පරිපූරකාරිනොති. විවිච්චෙව කාමෙහීතිආදිකාය පන සමාධිසම්පදාය තයො මග්ගා, තීණි ච ඵලානි කථිතානි. අනාගාමී අරියසාවකො හි සමාධිම්හි පරිපූරකාරීති වුත්තො. ආසවානං ඛයාතිආදීහි අරහත්තඵලං කථිතං. කෙචි පන සීලසමාධයොපි අරහත්තඵලසම්පයුත්තාව ඉධ අධිප්පෙතා. එකෙකස්ස පන වසෙන පටිපත්තිදස්සනත්ථං විසුං විසුං තන්ති ආරොපිතාති.

පඤ්චමෙ අමච්චාති සුහජ්ජා. ඤාතීති සස්සුසසුරපක්ඛිකා. සාලොහිතාති සමානලොහිතා භාතිභගිනිආදයො. අවෙච්චප්පසාදෙති ගුණෙ අවෙච්ච ජානිත්වා උප්පන්නෙ අචලප්පසාදෙ. අඤ්ඤථත්තන්ති භාවඤ්ඤථත්තං. පථවීධාතුයාතිආදීසු වීසතියා කොට්ඨාසෙසු ථද්ධාකාරභූතාය පථවීධාතුයා, ද්වාදසසු කොට්ඨාසෙසු යූසගතාය ආබන්ධනභූතාය ආපොධාතුයා, චතූසු කොට්ඨාසෙසු පරිපාචනභූතාය තෙජොධාතුයා, ඡසු කොට්ඨාසෙසු විත්ථම්භනභූතාය වායොධාතුයා සියා අඤ්ඤථත්තං. න ත්වෙවාති ඉමෙසං හි චතුන්නං මහාභූතානං අඤ්ඤමඤ්ඤභාවූපගමනෙන සියා අඤ්ඤථත්තං, අරියසාවකස්ස පන න ත්වෙව සියාති දස්සෙති. එත්ථ ච අඤ්ඤථත්තන්ති පසාදඤ්ඤථත්තඤ්ච ගතිඅඤ්ඤථත්තඤ්ච. තඤ්හි තස්ස න හොති, භාවඤ්ඤථත්තං පන හොති. අරියසාවකො හි මනුස්සො හුත්වා දෙවොපි හොති බ්රහ්මාපි. පසාදො පනස්ස භවන්තරෙපි න විගච්ඡති, න ච අපායගතිසඞ්ඛාතං ගතිඅඤ්ඤථත්තං පාපුණාති. සත්ථාපි තදෙව දස්සෙන්තො තත්රිදං අඤ්ඤථත්තන්තිආදිමාහ. සෙසමෙත්ථ උත්තානත්ථමෙවාති.