දසමෙ සඞ්ගාරවොති එවංනාමකො රාජගහනගරෙ ජිණ්ණපටිසඞ්ඛරණකාරකො ආයුත්තකබ්රාහ්මණො. උපසඞ්කමීති භුත්තපාතරාසො හුත්වා මහාජනපරිවුතො උපසඞ්කමි. මයමස්සූති එත්ථ අස්සූති නිපාතමත්තං, මයං, භො ගොතම, බ්රාහ්මණා නාමාති ඉදමෙව අත්ථපදං. යඤ්ඤං යජාමාති බාහිරසමයෙ සබ්බචතුක්කෙන සබ්බට්ඨකෙන සබ්බසොළසකෙන සබ්බද්වත්තිංසාය සබ්බචතුසට්ඨියා සබ්බසතෙන සබ්බපඤ්චසතෙනාති ච එවං පාණඝාතපටිසංයුත්තො යඤ්ඤො නාම හොති. තං සන්ධායෙවමාහ. අනෙකසාරීරිකන්ති අනෙකසරීරසම්භවං. යදිදන්ති යා එසා. යඤ්ඤාධිකරණන්ති යජනකාරණා චෙව යාජනකාරණා චාති අත්ථො. එකස්මිඤ්හි බහූනං දදන්තෙපි දාපෙන්තෙපි බහූසුපි බහූනං දෙන්තෙසුපි දාපෙන්තෙසුපි පුඤ්ඤපටිපදා අනෙකසාරීරිකා නාම හොති. තං සන්ධායෙතං වුත්තං. තුය්හඤ්ච තුය්හඤ්ච යජාමීති වදන්තස්සාපි ත්වඤ්ච ත්වඤ්ච යජාහීති ආණාපෙන්තස්සාපි ච අනෙකසාරීරිකාව හොති. තම්පි සන්ධායෙතං වුත්තං. යස්ස වා තස්ස වාති යස්මා වා තස්මා වා. එකමත්තානං දමෙතීති අත්තනො ඉන්ද්රියදමනවසෙන එකං අත්තානමෙව දමෙති. එකමත්තානං සමෙතීති අත්තනො රාගාදිසමනවසෙන එකං අත්තානමෙව සමෙති. පරිනිබ්බාපෙතීති රාගාදිපරිනිබ්බානෙනෙව පරිනිබ්බාපෙති. එවමස්සායන්ති එවං සන්තෙපි අයං.

එවමිදං බ්රාහ්මණස්ස කථං සුත්වා සත්ථා චින්තෙසි – “අයං බ්රාහ්මණො පසුඝාතකසංයුත්තං මහායඤ්ඤං අනෙකසාරීරිකං පුඤ්ඤපටිපදං වදෙති, පබ්බජ්ජාමූලකං පන පුඤ්ඤුප්පත්තිපටිපදං එකසාරීරිකන්ති වදෙති. නෙවායං එකසාරීරිකං ජානාති, න අනෙකසාරීරිකං, හන්දස්ස එකසාරීරිකඤ්ච අනෙකසාරීරිකඤ්ච පටිපදං දෙසෙස්සාමී”ති උපරි දෙසනං වඩ්ඪෙන්තො තෙන හි බ්රාහ්මණාතිආදිමාහ. තත්ථ යථා තෙ ඛමෙය්යාති යථා තුය්හං රුච්චෙය්ය. ඉධ තථාගතො ලොකෙ උප්පජ්ජතීතිආදි විසුද්ධිමග්ගෙ විත්ථාරිතමෙව. එථායං මග්ගොති එථ තුම්හෙ, අහමනුසාසාමි, අයං මග්ගො. අයං පටිපදාති තස්සෙව වෙවචනං. යථා පටිපන්නොති යෙන මග්ගෙන පටිපන්නො. අනුත්තරං බ්රහ්මචරියොගධන්ති අරහත්තමග්ගසඞ්ඛාතස්ස බ්රහ්මචරියස්ස අනුත්තරං ඔගධං උත්තමපතිට්ඨාභූතං නිබ්බානං. ඉච්චායන්ති ඉති අයං.

අප්පට්ඨතරාති යත්ථ බහූහි වෙය්යාවච්චකරෙහි වා උපකරණෙහි වා අත්ථො නත්ථි. අප්පසමාරම්භතරාති යත්ථ බහූනං කම්මච්ඡෙදවසෙන පීළාසඞ්ඛාතො සමාරම්භො නත්ථි. සෙය්යථාපි භවං ගොතමො, භවං චානන්දො, එතෙ මෙ පුජ්ජාති යථා භවං ගොතමො, භවඤ්චානන්දො, එවරූපා මම පූජිතා, තුම්හෙයෙව ද්වෙ ජනා මය්හං පුජ්ජා ච පාසංසා චාති ඉමමත්ථං සන්ධායෙතං වදති. තස්ස කිර එවං අහොසි – “ආනන්දත්ථෙරො මංයෙව ඉමං පඤ්හං කථාපෙතුකාමො, අත්තනො ඛො පන වණ්ණෙ වුත්තෙ පදුස්සනකො නාම නත්ථී”ති. තස්මා පඤ්හං අකථෙතුකාමො වණ්ණභණනෙන වික්ඛෙපං කරොන්තො එවමාහ.

න ඛො ත්යාහන්ති න ඛො තෙ අහං. ථෙරොපි කිර චින්තෙසි – “අයං බ්රාහ්මණො පඤ්හං අකථෙතුකාමො පරිවත්තති, ඉමං පඤ්හං එතංයෙව කථාපෙස්සාමී”ති. තස්මා නං එවමාහ.

සහධම්මිකන්ති සකාරණං. සංසාදෙතීති සංසීදාපෙති. නො විස්සජ්ජෙතීති න කථෙති. යංනූනාහං පරිමොචෙය්යන්ති යංනූනාහං උභොපෙතෙ විහෙසතො පරිමොචෙය්යං. බ්රාහ්මණො හි ආනන්දෙන පුච්ඡිතං පඤ්හං අකථෙන්තො විහෙසෙති, ආනන්දොපි බ්රාහ්මණං අකථෙන්තං කථාපෙන්තො. ඉති උභොපෙතෙ විහෙසතො මොචෙස්සාමීති චින්තෙත්වා එවමාහ. කා න්වජ්ජාති කා නු අජ්ජ. අන්තරාකථා උදපාදීති අඤ්ඤිස්සා කථාය අන්තරන්තරෙ කතරා කථා උප්පජ්ජීති පුච්ඡති. තදා කිර රාජන්තෙපුරෙ තීණි පාටිහාරියානි ආරබ්භ කථා උදපාදි, තං පුච්ඡාමීති සත්ථා එවමාහ. අථ බ්රාහ්මණො “ඉදානි වත්තුං සක්ඛිස්සාමී”ති රාජන්තෙපුරෙ උප්පන්නං කථං ආරොචෙන්තො අයං ඛ්වජ්ජ, භො ගොතමාතිආදිමාහ. තත්ථ අයං ඛ්වජ්ජාති අයං ඛො අජ්ජ. පුබ්බෙ සුදන්ති එත්ථ සුදන්ති නිපාතමත්තං. උත්තරි මනුස්සධම්මාති දසකුසලකම්මපථසඞ්ඛාතා මනුස්සධම්මා උත්තරිං. ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙසුන්ති භික්ඛාචාරං ගච්ඡන්තා ආකාසෙනෙව ගමිංසු චෙව ආගමිංසු චාති එවං පුබ්බෙ පවත්තං ආකාසගමනං සන්ධායෙවමාහ. එතරහි පන බහුතරා ච භික්ඛූති ඉදං සො බ්රාහ්මණො “පුබ්බෙ භික්ඛූ ‘චත්තාරො පච්චයෙ උප්පාදෙස්සාමා’ති මඤ්ඤෙ එවමකංසු, ඉදානි පච්චයානං උප්පන්නභාවං ඤත්වා සොප්පෙන චෙව පමාදෙන ච වීතිනාමෙන්තී”ති ලද්ධියා එවමාහ.

පාටිහාරියානීති පච්චනීකපටිහරණවසෙන පාටිහාරියානි. ඉද්ධිපාටිහාරියන්ති ඉජ්ඣනවසෙන ඉද්ධි, පටිහරණවසෙන පාටිහාරියං, ඉද්ධියෙව පාටිහාරියං ඉද්ධිපාටිහාරියං. ඉතරෙසුපි එසෙව නයො. අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධන්තිආදීනං අත්ථො චෙව භාවනානයො ච විසුද්ධිමග්ගෙ (විසුද්ධි· 2.365) විත්ථාරිතොව.